Tryggjum orkuskipti og almannahag Oddný Harðardóttir og Stefán Jón Hafstein skrifa 14. febrúar 2026 12:02 Eftirspurn eftir endurnýjanlegri orku er sífellt að aukast hér á landi. En í hvað á orkan að fara? Samkvæmt núgildandi lögum er ekkert sem hamlar því að raforku sem framleidd er hér á landi verði varið til stórframkvæmda sem auka losun gróðurhúsalofttegunda. Enga forgangsröðun í þágu orkuskipta eða orkuöryggis almennings er þar heldur að finna. Við þessu þarf að bregðast strax með lagasetningu sem raðar orkuskiptum og orkuöryggi almennings fremst. Orkuþörf heimila á Íslandi og minni orkunotenda er samanlagt um 20% raforkunnar. Megnið af orkuframleiðslunni, eða rétt um 80%, fer til stórnotenda. Á haustfundi Landsvirkjunar 2025 kom fram víðtækur pólitískur vilji til þess að ríkið og samfélagið í heild forgangsraði orkunni okkar betur þar sem heimili og orkuskipti verði tekin fram yfir nýja stórnotendur sem bjóða upp orkuverð á samkeppnisforsendum. Þessum vilja þarf að fylgja eftir og staðfesta með lögum. Tryggja þarf almenningi í landinu örugga orku á verði sem skilar þjóðinni réttmætum ávinningi af sameiginlegum auðlindum og forgangsraða einnig orkuvinnslu í þágu orkuskipta. Við Íslendingar eigum mikla hagsmuni undir því að allar þjóðir dragi úr losun gróðurhúsalofttegunda. Það varðar hvorki meira né minna en hvort hér verði yfirleitt hægt að búa. Öll frekari hlýnun eykur líkur á að sjávarstraumar breytistsem getur valdið því að Ísland verði óbyggilegt.Mikið er undir og við Íslendingar þurfum að gefa gott fordæmi og fá aðrar þjóðir með okkur ef takast á að stöðva alvarlega þróun í loftlagsmálum. Við undirrituð tökum því undir áskorun samtakanna Aldins gegn loftlagsvá, þar sem skorað er á ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur að leggja strax fram fumvarp á Alþingi um forgang orkuskipta og orkuöryggis almennings við framleiðslu raforku. Höfundar eru félagar í Aldin - samtökum eldra fólks gegn loftslagsvá. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Stefán Jón Hafstein Oddný G. Harðardóttir Orkumál Orkuskipti Umhverfismál Mest lesið „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir Skoðun Helförin var bara fugladrit Helgi Gunnlaugsson Skoðun Af hverju ekki að segja Nei … af hverju ætti að segja kannski? Gunnar Ármannsson Skoðun Er dr. Henry Alexander bara til punts? Henry Alexander Henrysson Skoðun Árásargjarnir lobbíistar vindorkuiðnaðarins Anna Soffia Kristjánsdóttir Skoðun Síðustu móhíkanarnir Viðar Halldórsson Skoðun EES fyrir fyrirtækin, ESB fyrir fólkið? Yngvi Ómar Sigrúnarson Skoðun Hvern vantar enn við borðið? Jana Birta Björnsdóttir,Jónína Rósa Hjartardóttir Skoðun Hvað þarf að vera til staðar ef dánaraðstoð verður heimiluð? Ingrid Kuhlman Skoðun 19. júní í skugga bakslags: Jafnrétti er ekki sjálfgefið Martha Lilja Olsen Skoðun Skoðun Skoðun Sumarsólstöður: Tími birtu, þakklætis og helgisiða Þuríður Stefánsdóttir skrifar Skoðun Skýr mörk fyrir vindorku, sterkari vernd fyrir náttúruna Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Hver hugsar þegar þú notar gervigreind — þú eða vélin? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Mannréttindastofnun og réttindagæsla fatlaðs fólks Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Af hverju ekki að segja Nei … af hverju ætti að segja kannski? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Árásargjarnir lobbíistar vindorkuiðnaðarins Anna Soffia Kristjánsdóttir skrifar Skoðun 19. júní í skugga bakslags: Jafnrétti er ekki sjálfgefið Martha Lilja Olsen skrifar Skoðun Helförin var bara fugladrit Helgi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Síðustu móhíkanarnir Viðar Halldórsson skrifar Skoðun „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir skrifar Skoðun EES fyrir fyrirtækin, ESB fyrir fólkið? Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Hvern vantar enn við borðið? Jana Birta Björnsdóttir,Jónína Rósa Hjartardóttir skrifar Skoðun Áfram gakk Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Hvað þarf að vera til staðar ef dánaraðstoð verður heimiluð? Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Hver borgar þegar samningurinn er svikinn? Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun ESB aðild er óskynsamleg frá efnahagslegu sjónarmiði Kristinn Sv. Helgason skrifar Skoðun Er kominn tími á nýtt norrænt leiðtogahlutverk? Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Þegar fyrirmyndirnar horfa í skjáinn Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hver framleiðir matinn okkar eftir 20 ár? Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Er dr. Henry Alexander bara til punts? Henry Alexander Henrysson skrifar Skoðun Gervigreind er að breyta því hvað það þýðir að vera góður stjórnandi Gísli Rafn Ólafsson skrifar Skoðun Af hverju borgum við evrópsk metverð fyrir grænmeti sem endist í tvo daga? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Mikilvægur áfangi fyrir Norðurland og landið allt Heimir Örn Árnason skrifar Skoðun Stjórnsýsluframkvæmd við vörslusviptingu búfjár, meðalhóf eða flýtilausn? Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Frelsi ungra Íslendinga til framtíðar Hjörvar Sigurðsson skrifar Skoðun Evrópa í áfalli, skilin eftir í gervigreindarkapphlaupinu. Verður Ísland líka utangátta? Björgmundur Örn Guðmundsson skrifar Skoðun Til hamingju með Þjóðarhöll! Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Hugleiðing í tilefni að þjóðhátíðardegi Íslands: Grundvöllur sjálfstæðisins var barátta þeirra fátæku fyrir betra samfélagi Ágúst Valves Jóhannesson skrifar Skoðun Hvernig verjum við sjálfstæði Íslands til framtíðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Staðreyndir og fræðsla um flugmannsstarfið Matthías Arngrímsson skrifar Sjá meira
Eftirspurn eftir endurnýjanlegri orku er sífellt að aukast hér á landi. En í hvað á orkan að fara? Samkvæmt núgildandi lögum er ekkert sem hamlar því að raforku sem framleidd er hér á landi verði varið til stórframkvæmda sem auka losun gróðurhúsalofttegunda. Enga forgangsröðun í þágu orkuskipta eða orkuöryggis almennings er þar heldur að finna. Við þessu þarf að bregðast strax með lagasetningu sem raðar orkuskiptum og orkuöryggi almennings fremst. Orkuþörf heimila á Íslandi og minni orkunotenda er samanlagt um 20% raforkunnar. Megnið af orkuframleiðslunni, eða rétt um 80%, fer til stórnotenda. Á haustfundi Landsvirkjunar 2025 kom fram víðtækur pólitískur vilji til þess að ríkið og samfélagið í heild forgangsraði orkunni okkar betur þar sem heimili og orkuskipti verði tekin fram yfir nýja stórnotendur sem bjóða upp orkuverð á samkeppnisforsendum. Þessum vilja þarf að fylgja eftir og staðfesta með lögum. Tryggja þarf almenningi í landinu örugga orku á verði sem skilar þjóðinni réttmætum ávinningi af sameiginlegum auðlindum og forgangsraða einnig orkuvinnslu í þágu orkuskipta. Við Íslendingar eigum mikla hagsmuni undir því að allar þjóðir dragi úr losun gróðurhúsalofttegunda. Það varðar hvorki meira né minna en hvort hér verði yfirleitt hægt að búa. Öll frekari hlýnun eykur líkur á að sjávarstraumar breytistsem getur valdið því að Ísland verði óbyggilegt.Mikið er undir og við Íslendingar þurfum að gefa gott fordæmi og fá aðrar þjóðir með okkur ef takast á að stöðva alvarlega þróun í loftlagsmálum. Við undirrituð tökum því undir áskorun samtakanna Aldins gegn loftlagsvá, þar sem skorað er á ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur að leggja strax fram fumvarp á Alþingi um forgang orkuskipta og orkuöryggis almennings við framleiðslu raforku. Höfundar eru félagar í Aldin - samtökum eldra fólks gegn loftslagsvá.
Skoðun „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Gervigreind er að breyta því hvað það þýðir að vera góður stjórnandi Gísli Rafn Ólafsson skrifar
Skoðun Af hverju borgum við evrópsk metverð fyrir grænmeti sem endist í tvo daga? Valerio Gargiulo skrifar
Skoðun Stjórnsýsluframkvæmd við vörslusviptingu búfjár, meðalhóf eða flýtilausn? Sævar Þór Jónsson skrifar
Skoðun Evrópa í áfalli, skilin eftir í gervigreindarkapphlaupinu. Verður Ísland líka utangátta? Björgmundur Örn Guðmundsson skrifar
Skoðun Hugleiðing í tilefni að þjóðhátíðardegi Íslands: Grundvöllur sjálfstæðisins var barátta þeirra fátæku fyrir betra samfélagi Ágúst Valves Jóhannesson skrifar