Hætta að skilgreina gróðurhúsalofttegundir sem skaðlegar Kjartan Kjartansson skrifar 11. febrúar 2026 09:21 Trump þegar hann skrifaði undir tilskipun um aukna kolavinnslu til að knýja gagnaver í fyrra. Lengst til vinstri er Lee Zeldin, forstjóri Umhverfisstofnunar Bandaríkjanna, hýr á brá. Vísir/EPA Ríkisstjórn Bandaríkjanna ætlar að kippa stoðunum undan loftslagsaðgerðum og reglum með því að hætta að skilgreina gróðurhúsalofttegundir sem skaðlegar mönnum í vikunni. Fastlega má þó gera ráð fyrir að dómstólar eigi lokaorðið um það. Lagagrundvöllur alls kyns loftslagsaðgerða bandarísku alríkisstjórnarinnar hefur byggt á áliti Umhverfisstofnunar Bandaríkjanna að gróðurhúsalofttegundir, sem valda hnattrænni hlýnun, séu skaðlegar heilsu og velferð manna. Nú ætlar ríkisstjórn Donalds Trump og repúblikana að fella þetta álit umhverfisstofnunarinnar úr gildi og afnema alls kyns reglugerðir, þar á meðal um útblástur bíla og orkuvera. Umhverfisverndarsamtök lýsa aðgerðum ríkisstjórnarinnar sem umfangsmestu aðför að aðgerðum alríkisstjórnarinnar gegn loftslagsbreytingum í sögu Bandaríkjanna. Ákvörðun ríkisstjórnarinnar nú breytir engu að síður ekki miklu í reynd til skemmri tíma litið. Ríkisstjórn Trump aðhefst hvort eð er ekkert til þess að bregðast við loftslagsbreytingum og hafa ríki og borgir undir stjórn demókrata leitt þá baráttu. Þegar og ef demókratar komast aftur til valda í Washington-borg er líklegt að fyrsta verk nýs forstjóra umhverfisstofnunarinnar verði að endurvekja loftslagsreglurnar. Velkist líklega um fyrir dómstólum næstu árin Öruggt er að alríkisstjórninni verði stefnt fyrir dómstólum felli hún útblástursreglurnar úr gildi. Þar þyrfti ríkisstjórnin að færa rök fyrir því að ekki sé lengur ástæða til að telja gróðurhúsalofttegundir skaðlegar. Erfitt er að sjá hvaða efnislegu rök hún gæti fært fyrir því. Fleiri ár gætu þó liðið þar til niðurstaða fæst fyrir dómi. AP-fréttastofan bendir á að Hæstiréttur Bandaríkjanna hafi þegar tekið af tvímæli um að gróðurhúsalofttegundir teljist loftmengun með dómi sem féll árið 2007. Síðan þá hafa alríkisdómstólar ítrekað hafnað kröfum repúblikana um að fella álit umhverfisstofnunarinnar um skaðsemi þeirra úr gildi. Undir stjórn repúblikana, bæði í alríkisstjórninni og í hæstarétti, hafa dómafordæmi þó ekki endilega fordæmi. Alríkisstofnun sem veitir hæstarétti og alríkisdómstóli ráðgjöf um vísindaleg og tæknileg málefni hefur nú fjarlægt allar upplýsingar um loftslagsbreytingar úr handbók sinni fyrir dómara. Það er stofnunin sögð hafa gert vegna þrýstings frá dómsmálaráðherrum ríkja þar sem repúblikanar eru við völd. Fá afneitara til að skrifa næstu vísindaskýrslu Bæði Trump sjálfur og repúblikanar upp til hópa hafa um árabil virt vísindalega þekkingu á orsökum og afleiðingum loftslagsbreytinga að vettugi. Til þess að reyna að styrkja málstað sinn hefur stjórn Trump fengið hóp þekktra afneitra loftslagsvísinda til þess að skrifa næstu stóru loftslagsskýrslu sem alríkisstjórninni er skilt að láta vinna á nokkurra ára fresti. Donald Trump Bandaríkin Loftslagsmál Vísindi Umhverfismál Mest lesið „Það verða engir konungar“ Erlent Lögreglustjóri braut meðalhófsreglu Innlent Kominn úr tunnunni og upp í lögreglubíl Innlent Símasamband verra eftir að slökkt var á eldri sendum Innlent Segir óheimilt hafi verið að sigla af stað með mótmælandann um borð Innlent „Sjaldan verið jafn góður tími og núna fyrir kaupendur“ Innlent Hópur fólks hafi setið um matinn í frískápnum Innlent „Þetta er eitthvert langsóttasta bull sem ég hef heyrt“ Innlent Lögregla varar við svikahrappi í Árbæ Innlent Vilja veita nítján manns ríkisborgararétt Innlent Fleiri fréttir „Það verða engir konungar“ Telja dráp á rússneskum teiknara „pólitískt launmorð“ Ein stærsta drónaárásin á Rússland frá upphafi stríðsins Leghálskrabbameini nánast útrýmt í Bretlandi eftir bólusetningarátak Þetta er í samkomulagi Trumps við Írani Fuglaflensan stráfelldi kópa á suðurskautinu Trump undirritaði samkomulag við Írani Spá allt að fjörutíu stiga hita Rex Heuermann fær lífstíðardóm Eins árs gamalt barn skotið til bana af lögreglumanni Rex Heuermann leiddur fyrir dómara í dag Mette-Marit krónprinsessa fékk ný lungu í vel heppnaðri aðgerð Skopmyndateiknari skotinn til bana Rússnesk freigáta skaut varúðarskotum að skútu í Ermarsundi Rússar skipulögðu íkveikjur gegn forsætisráðherra Bretlands Segjast hafa sprengt olíuhreinsistöð nærri Moskvu Stefna á að hafa ný aðildarríki í styttri ól Öll áhöfnin talin af Samkomulag um samkomulag undirritað og klárt Erfiðir tímar fyrir norsku konungsfjölskylduna Sonur krónprinsessunnar áfrýjar dómi Hrapaði til bana eftir að kennari gleymdi að festa reipi Það sem er vitað um samkomulagið við Írani Kallaði Michelle Obama karlmann á afmælishátíð Trump Bretar banna samfélagsmiðlanotkun upp að 16 ára aldri Réðust á dómkirkjuna í Kænugarði Sonur krónprinsessunnar dæmdur í fjögurra ára fangelsi Staðfesta að samkomulag hafi náðst: Íran fagnar og segir Trump hafa gefist upp Lét Netanjahú heyra það í símtali þeirra: „Ég varð svo brjálaður“ Tólf fórust þegar flugvél hrapaði í Missouri Sjá meira
Lagagrundvöllur alls kyns loftslagsaðgerða bandarísku alríkisstjórnarinnar hefur byggt á áliti Umhverfisstofnunar Bandaríkjanna að gróðurhúsalofttegundir, sem valda hnattrænni hlýnun, séu skaðlegar heilsu og velferð manna. Nú ætlar ríkisstjórn Donalds Trump og repúblikana að fella þetta álit umhverfisstofnunarinnar úr gildi og afnema alls kyns reglugerðir, þar á meðal um útblástur bíla og orkuvera. Umhverfisverndarsamtök lýsa aðgerðum ríkisstjórnarinnar sem umfangsmestu aðför að aðgerðum alríkisstjórnarinnar gegn loftslagsbreytingum í sögu Bandaríkjanna. Ákvörðun ríkisstjórnarinnar nú breytir engu að síður ekki miklu í reynd til skemmri tíma litið. Ríkisstjórn Trump aðhefst hvort eð er ekkert til þess að bregðast við loftslagsbreytingum og hafa ríki og borgir undir stjórn demókrata leitt þá baráttu. Þegar og ef demókratar komast aftur til valda í Washington-borg er líklegt að fyrsta verk nýs forstjóra umhverfisstofnunarinnar verði að endurvekja loftslagsreglurnar. Velkist líklega um fyrir dómstólum næstu árin Öruggt er að alríkisstjórninni verði stefnt fyrir dómstólum felli hún útblástursreglurnar úr gildi. Þar þyrfti ríkisstjórnin að færa rök fyrir því að ekki sé lengur ástæða til að telja gróðurhúsalofttegundir skaðlegar. Erfitt er að sjá hvaða efnislegu rök hún gæti fært fyrir því. Fleiri ár gætu þó liðið þar til niðurstaða fæst fyrir dómi. AP-fréttastofan bendir á að Hæstiréttur Bandaríkjanna hafi þegar tekið af tvímæli um að gróðurhúsalofttegundir teljist loftmengun með dómi sem féll árið 2007. Síðan þá hafa alríkisdómstólar ítrekað hafnað kröfum repúblikana um að fella álit umhverfisstofnunarinnar um skaðsemi þeirra úr gildi. Undir stjórn repúblikana, bæði í alríkisstjórninni og í hæstarétti, hafa dómafordæmi þó ekki endilega fordæmi. Alríkisstofnun sem veitir hæstarétti og alríkisdómstóli ráðgjöf um vísindaleg og tæknileg málefni hefur nú fjarlægt allar upplýsingar um loftslagsbreytingar úr handbók sinni fyrir dómara. Það er stofnunin sögð hafa gert vegna þrýstings frá dómsmálaráðherrum ríkja þar sem repúblikanar eru við völd. Fá afneitara til að skrifa næstu vísindaskýrslu Bæði Trump sjálfur og repúblikanar upp til hópa hafa um árabil virt vísindalega þekkingu á orsökum og afleiðingum loftslagsbreytinga að vettugi. Til þess að reyna að styrkja málstað sinn hefur stjórn Trump fengið hóp þekktra afneitra loftslagsvísinda til þess að skrifa næstu stóru loftslagsskýrslu sem alríkisstjórninni er skilt að láta vinna á nokkurra ára fresti.
Donald Trump Bandaríkin Loftslagsmál Vísindi Umhverfismál Mest lesið „Það verða engir konungar“ Erlent Lögreglustjóri braut meðalhófsreglu Innlent Kominn úr tunnunni og upp í lögreglubíl Innlent Símasamband verra eftir að slökkt var á eldri sendum Innlent Segir óheimilt hafi verið að sigla af stað með mótmælandann um borð Innlent „Sjaldan verið jafn góður tími og núna fyrir kaupendur“ Innlent Hópur fólks hafi setið um matinn í frískápnum Innlent „Þetta er eitthvert langsóttasta bull sem ég hef heyrt“ Innlent Lögregla varar við svikahrappi í Árbæ Innlent Vilja veita nítján manns ríkisborgararétt Innlent Fleiri fréttir „Það verða engir konungar“ Telja dráp á rússneskum teiknara „pólitískt launmorð“ Ein stærsta drónaárásin á Rússland frá upphafi stríðsins Leghálskrabbameini nánast útrýmt í Bretlandi eftir bólusetningarátak Þetta er í samkomulagi Trumps við Írani Fuglaflensan stráfelldi kópa á suðurskautinu Trump undirritaði samkomulag við Írani Spá allt að fjörutíu stiga hita Rex Heuermann fær lífstíðardóm Eins árs gamalt barn skotið til bana af lögreglumanni Rex Heuermann leiddur fyrir dómara í dag Mette-Marit krónprinsessa fékk ný lungu í vel heppnaðri aðgerð Skopmyndateiknari skotinn til bana Rússnesk freigáta skaut varúðarskotum að skútu í Ermarsundi Rússar skipulögðu íkveikjur gegn forsætisráðherra Bretlands Segjast hafa sprengt olíuhreinsistöð nærri Moskvu Stefna á að hafa ný aðildarríki í styttri ól Öll áhöfnin talin af Samkomulag um samkomulag undirritað og klárt Erfiðir tímar fyrir norsku konungsfjölskylduna Sonur krónprinsessunnar áfrýjar dómi Hrapaði til bana eftir að kennari gleymdi að festa reipi Það sem er vitað um samkomulagið við Írani Kallaði Michelle Obama karlmann á afmælishátíð Trump Bretar banna samfélagsmiðlanotkun upp að 16 ára aldri Réðust á dómkirkjuna í Kænugarði Sonur krónprinsessunnar dæmdur í fjögurra ára fangelsi Staðfesta að samkomulag hafi náðst: Íran fagnar og segir Trump hafa gefist upp Lét Netanjahú heyra það í símtali þeirra: „Ég varð svo brjálaður“ Tólf fórust þegar flugvél hrapaði í Missouri Sjá meira