Setjum ekki skátastarf á varamannabekkinn Óskar Eiríksson skrifar 29. janúar 2026 18:02 Um síðustu helgi lauk einum af skemmtilegustu viðbuðum sem skátar í Reykjavík taka þátt í á ári hverju: Vetrarmóti Reykjavíkurskáta á Úlfljótsvatni. Þar komu saman skátar á aldrinum 10–18 ára, settu upp tjöld í kuldanum, gistu þar – og höfðu gaman af. Í heimi þar sem samkeppni um athygli barna er sífellt meiri og skjátími eykst, er ómetanlegt að sjá yfir hundrað ungmenni velja útivist, áskoranir og samveru fram yfir hlýjuna heima. Það eitt og sér segir okkur mikið um styrk skátahreyfingarinnar. Þetta snýst nefnilega ekki bara um að læra pelastikk og syngja ging-gang-gúllí-gúllí. Skátahreyfingin hefur í yfir hundrað ár átt stóran sess í hjörtum Íslendinga og verið mikilvægur hluti af framboði tómstundastarfs í Reykjavík. Í skátastarfi fær hvert barn að vaxa á eigin forsendum, prófa sig áfram, bera ábyrgð og taka þátt í samfélagi þar sem samheldni er höfð að leiðarljósi. Þetta er starf sem á vel heima í flóru tómstunda og félagsstarfs í borginni – ekki síst fyrir börn sem finna sig ekki í hefðbundnum íþróttum, vilja kynnast nýjum krökkum, takast á við áskoranir eða einfaldlega stunda meiri útivist. Þar getur skátastarf gegnt lykilhlutverki í að efla leiðtogafærni, félagsfærni, styrkja sjálfsmynd barna og auðvelda inngildingu þeirra í íslensku samfélagi. Í stöðu skátastarfs í Reykjavík felast hins vegar bæði tækifæri og áskoranir. Flest skátafélög í Reykjavík eru með biðlista þar sem þau geta ekki með góðu móti tekið við öllum börnum sem vilja taka þátt í starfinu. Á sama tíma sýna tölur að áhugi barna og foreldra á skátastarfi hefur sjaldan eða aldrei verið meiri. Það er ljóst að við getum fjölgað iðkendum, en til þess þarf hreyfingin meiri aðstoð og stuðning. Skátasamband Reykjavíkur hefur ítrekað bent á að fjárveitingar borgarinnar til viðhalds og reksturs skátaheimila séu ekki í takt við raunverulegar þarfir. Skátaheimilin eru hjarta starfseminnar – þar fer fram félagsstarf á veturna með reglulegum fundum og fræðslu, og á sumrin eru þar haldin sumarnámskeið, Útilífsskólinn, sem opin eru öllum börnum á aldrinum 8-12 ára. Þegar fjármagn vantar í viðhald og uppbyggingu eru félögin sett í þá stöðu að þurfa að velja á milli þess að kaupa til dæmis nýja glugga til að tryggja að húsnæðið mæti kröfum, eða setja meiri kraft í grunnstarfið. Með öflugra grunnstarfi er hægt að taka á móti fleiri iðkendum ásamt því að gera dagskrá félaganna enn áhugaverðari fyrir börnin. Þá eru einnig mikil tækifæri fólgin í því að setja á laggirnar skátastarf í fleiri hverfum borgarinnar. Í dag eru fjölmenn hverfi eins og Úlfarsárdalur og Grafarholt enn án starfandi skátafélags og í Breiðholti eru mörg sóknarfæri. Þarna eru fjölmenn barnahverfi og með réttum stuðningi væri hægt að bjóða hundruðum barna í þessum hverfum upp á skátastarf sem gæti orðið lykillinn að félagsþroska þeirra, vellíðan og virkri þátttöku í samfélaginu. Að lokum vill Skátasamband Reykjavíkur leggja áherslu á að samtal skiptir máli. Nú þegar kosningabarátta flokkanna hefst í aðdraganda borgarstjórnakosninga verður gott að eiga uppbyggilegt samtal við allt það fólk sem býður fram krafta sína í þágu samfélagsins í borginni. Okkur er öllum annt um það að börnin okkar blómstri á sínum forsendum – og þar getur skátastarf lagt mikið af mörkum. Við erum tilbúin í samtalið um það hvernig við getum sameiginlega tryggt að skátastarf verði áfram sterkur og aðgengilegur valkostur fyrir börnin í borginni. Höfundur er formaður Skátasambands Reykjavíkur Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skátar Mest lesið Hvað er títt af Seðlabankastjóra og unnustu hans? Einar Steingrímsson Skoðun Hálf sagan um fjármagnstekjuskatt Björn Brynjúlfur Björnsson Skoðun Halldór 10.10.2026 Halldór Afkomuöryggi er forsenda listsköpunar Jóna Hlíf Halldórsdóttir Skoðun Hvað fær Ísland fyrir Seyðisfjörð? Ólafur Margeirsson Skoðun Sjáðu þig - taktu eftir breytingum Birgitta Lind Vilhjálmsdóttir Skoðun Það gengur svo vel hjá okkur! Kristján Freyr Halldórsson Skoðun Ríkið stal þremur árum frá ungum föður og syni hans Íris Erlingsdóttir Skoðun Glassúrfólkið Ólöf Skaftadóttir,Kristín Gunnarsdóttir,Hjörvar Hafliðason,Birkir Karl Sigurðsson,Leifur Þorsteinsson,Þórarinn Hjartarson,Gísli Freyr Valdórsson,Gurrý Jónsdóttir,Lína Birgitta,Sólrún Diego Skoðun Geðheilbrigði - sameiginlegt verkefni okkar allra Snæfríður Jóhannesdóttir,Þórey Rósa Einarsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Hvert fara milljarðarnir og hver hjálpar fólki út úr neyslunni? Halldóra Lillý Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Réttið upp hönd sem eruð á móti Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Ríkið hefur gert sig að ritstjóra Sigríður Dagný Sigurbjörnsdóttir skrifar Skoðun Afkomuöryggi er forsenda listsköpunar Jóna Hlíf Halldórsdóttir skrifar Skoðun Tóm-stundar-iðkun Kristín Björg Viggósdóttir skrifar Skoðun Sjáðu þig - taktu eftir breytingum Birgitta Lind Vilhjálmsdóttir skrifar Skoðun Hálf sagan um fjármagnstekjuskatt Björn Brynjúlfur Björnsson skrifar Skoðun Geðheilbrigði - sameiginlegt verkefni okkar allra Snæfríður Jóhannesdóttir,Þórey Rósa Einarsdóttir skrifar Skoðun Í hverju felst virðing fyrir lífinu? Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Hvað er títt af Seðlabankastjóra og unnustu hans? Einar Steingrímsson skrifar Skoðun Ríkið stal þremur árum frá ungum föður og syni hans Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Glassúrfólkið Ólöf Skaftadóttir,Kristín Gunnarsdóttir,Hjörvar Hafliðason,Birkir Karl Sigurðsson,Leifur Þorsteinsson,Þórarinn Hjartarson,Gísli Freyr Valdórsson,Gurrý Jónsdóttir,Lína Birgitta,Sólrún Diego skrifar Skoðun Hvenær á að segja upp kjarasamningum? Jónas Yngvi Ásgrímsson skrifar Skoðun „Raflítri“ Hvað kostar bensínlítraígildi? Sigurður Ingi Friðleifsson skrifar Skoðun Orð skipta máli Guðrún Jóna Guðlaugsdóttir skrifar Skoðun Tóbaksfyrirtækin eiga ekki að skrifa lögin Vala Smáradóttir,Jóhanna Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Er ríkið að styrkja sveitarstjórnarstigið – en veikja undirstöður þess? Sigríður Hjaltadóttir skrifar Skoðun Að skattleggja fjarlægðir og búsetu fólks Jón Bjarnason skrifar Skoðun Ertu þroskaheft? Áslaug Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Börn eiga ekki að bera ábyrgð á vandamálum fullorðinna Elísabet Heiða Valdemarsdóttir skrifar Skoðun Hvað fær Ísland fyrir Seyðisfjörð? Ólafur Margeirsson skrifar Skoðun Gerum gott betra – þorum að horfa á allar hliðar Elísabet Reynisdóttir skrifar Skoðun Það gengur svo vel hjá okkur! Kristján Freyr Halldórsson skrifar Skoðun Hver er framtíð litlu hjúkrunarheimilanna á landsbyggðinni? Eydís Inga Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Skammsýni eða skynsemi? Skúli Mogensen skrifar Skoðun Mjúkt net og snjallrassar Unnar Geir Unnarsson skrifar Skoðun Frá gullsöltum til líftæknilyfja Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun Orð eiga að hafa merkingu og undirskriftir að skipta máli Guðmundur Halldór Björnsson skrifar Skoðun Hvernig styðja skal við árangur í Efra-Breiðholti Sæmundur Árni Hermannsson skrifar Skoðun 2,5% fyrir alla – nema höfuðstól húsnæðislánanna? Friðrik Björgvinsson skrifar Sjá meira
Um síðustu helgi lauk einum af skemmtilegustu viðbuðum sem skátar í Reykjavík taka þátt í á ári hverju: Vetrarmóti Reykjavíkurskáta á Úlfljótsvatni. Þar komu saman skátar á aldrinum 10–18 ára, settu upp tjöld í kuldanum, gistu þar – og höfðu gaman af. Í heimi þar sem samkeppni um athygli barna er sífellt meiri og skjátími eykst, er ómetanlegt að sjá yfir hundrað ungmenni velja útivist, áskoranir og samveru fram yfir hlýjuna heima. Það eitt og sér segir okkur mikið um styrk skátahreyfingarinnar. Þetta snýst nefnilega ekki bara um að læra pelastikk og syngja ging-gang-gúllí-gúllí. Skátahreyfingin hefur í yfir hundrað ár átt stóran sess í hjörtum Íslendinga og verið mikilvægur hluti af framboði tómstundastarfs í Reykjavík. Í skátastarfi fær hvert barn að vaxa á eigin forsendum, prófa sig áfram, bera ábyrgð og taka þátt í samfélagi þar sem samheldni er höfð að leiðarljósi. Þetta er starf sem á vel heima í flóru tómstunda og félagsstarfs í borginni – ekki síst fyrir börn sem finna sig ekki í hefðbundnum íþróttum, vilja kynnast nýjum krökkum, takast á við áskoranir eða einfaldlega stunda meiri útivist. Þar getur skátastarf gegnt lykilhlutverki í að efla leiðtogafærni, félagsfærni, styrkja sjálfsmynd barna og auðvelda inngildingu þeirra í íslensku samfélagi. Í stöðu skátastarfs í Reykjavík felast hins vegar bæði tækifæri og áskoranir. Flest skátafélög í Reykjavík eru með biðlista þar sem þau geta ekki með góðu móti tekið við öllum börnum sem vilja taka þátt í starfinu. Á sama tíma sýna tölur að áhugi barna og foreldra á skátastarfi hefur sjaldan eða aldrei verið meiri. Það er ljóst að við getum fjölgað iðkendum, en til þess þarf hreyfingin meiri aðstoð og stuðning. Skátasamband Reykjavíkur hefur ítrekað bent á að fjárveitingar borgarinnar til viðhalds og reksturs skátaheimila séu ekki í takt við raunverulegar þarfir. Skátaheimilin eru hjarta starfseminnar – þar fer fram félagsstarf á veturna með reglulegum fundum og fræðslu, og á sumrin eru þar haldin sumarnámskeið, Útilífsskólinn, sem opin eru öllum börnum á aldrinum 8-12 ára. Þegar fjármagn vantar í viðhald og uppbyggingu eru félögin sett í þá stöðu að þurfa að velja á milli þess að kaupa til dæmis nýja glugga til að tryggja að húsnæðið mæti kröfum, eða setja meiri kraft í grunnstarfið. Með öflugra grunnstarfi er hægt að taka á móti fleiri iðkendum ásamt því að gera dagskrá félaganna enn áhugaverðari fyrir börnin. Þá eru einnig mikil tækifæri fólgin í því að setja á laggirnar skátastarf í fleiri hverfum borgarinnar. Í dag eru fjölmenn hverfi eins og Úlfarsárdalur og Grafarholt enn án starfandi skátafélags og í Breiðholti eru mörg sóknarfæri. Þarna eru fjölmenn barnahverfi og með réttum stuðningi væri hægt að bjóða hundruðum barna í þessum hverfum upp á skátastarf sem gæti orðið lykillinn að félagsþroska þeirra, vellíðan og virkri þátttöku í samfélaginu. Að lokum vill Skátasamband Reykjavíkur leggja áherslu á að samtal skiptir máli. Nú þegar kosningabarátta flokkanna hefst í aðdraganda borgarstjórnakosninga verður gott að eiga uppbyggilegt samtal við allt það fólk sem býður fram krafta sína í þágu samfélagsins í borginni. Okkur er öllum annt um það að börnin okkar blómstri á sínum forsendum – og þar getur skátastarf lagt mikið af mörkum. Við erum tilbúin í samtalið um það hvernig við getum sameiginlega tryggt að skátastarf verði áfram sterkur og aðgengilegur valkostur fyrir börnin í borginni. Höfundur er formaður Skátasambands Reykjavíkur
Glassúrfólkið Ólöf Skaftadóttir,Kristín Gunnarsdóttir,Hjörvar Hafliðason,Birkir Karl Sigurðsson,Leifur Þorsteinsson,Þórarinn Hjartarson,Gísli Freyr Valdórsson,Gurrý Jónsdóttir,Lína Birgitta,Sólrún Diego Skoðun
Geðheilbrigði - sameiginlegt verkefni okkar allra Snæfríður Jóhannesdóttir,Þórey Rósa Einarsdóttir Skoðun
Skoðun Hvert fara milljarðarnir og hver hjálpar fólki út úr neyslunni? Halldóra Lillý Jóhannsdóttir skrifar
Skoðun Geðheilbrigði - sameiginlegt verkefni okkar allra Snæfríður Jóhannesdóttir,Þórey Rósa Einarsdóttir skrifar
Skoðun Glassúrfólkið Ólöf Skaftadóttir,Kristín Gunnarsdóttir,Hjörvar Hafliðason,Birkir Karl Sigurðsson,Leifur Þorsteinsson,Þórarinn Hjartarson,Gísli Freyr Valdórsson,Gurrý Jónsdóttir,Lína Birgitta,Sólrún Diego skrifar
Skoðun Er ríkið að styrkja sveitarstjórnarstigið – en veikja undirstöður þess? Sigríður Hjaltadóttir skrifar
Skoðun Börn eiga ekki að bera ábyrgð á vandamálum fullorðinna Elísabet Heiða Valdemarsdóttir skrifar
Skoðun Hver er framtíð litlu hjúkrunarheimilanna á landsbyggðinni? Eydís Inga Sigurjónsdóttir skrifar
Skoðun Orð eiga að hafa merkingu og undirskriftir að skipta máli Guðmundur Halldór Björnsson skrifar
Glassúrfólkið Ólöf Skaftadóttir,Kristín Gunnarsdóttir,Hjörvar Hafliðason,Birkir Karl Sigurðsson,Leifur Þorsteinsson,Þórarinn Hjartarson,Gísli Freyr Valdórsson,Gurrý Jónsdóttir,Lína Birgitta,Sólrún Diego Skoðun
Geðheilbrigði - sameiginlegt verkefni okkar allra Snæfríður Jóhannesdóttir,Þórey Rósa Einarsdóttir Skoðun