Rósa Björk Brynjólfs­dóttir og að­förin að mál­frelsi og frjáls­lyndi

Málfrelsi og þar með skoðanafrelsi, er undirstaða alls frelsis og sannleiks. Sé þér óheimilt að hafa rangt fyrir þér er þér gert ómögulegt að hafa rétt fyrir þér sökum þess að þekkingaröflun og lærdómur almennt eru í eðli sínu ferli þar sem ítrekað er rekist á villur og ósannindi sem skerpa þekkinguna. Án frelsis til að mynda sér skoðun á eigin forsendum og tjá hana opinberlega er frelsið ekkert, enda verður ómögulegt að víkja frá því sem þér er gefið að trúa, óháð sannleiksgildi þess.

Helsta ógn vestrænna samfélaga um þessar mundir er þessi tilhneiging yfirvalda hverju sinni til að setja skorður á tjáningu borgaranna. Við sjáum þetta víða í kringum okkur: í Bretlandi er þúsundum einstaklinga á hverju ári refsað fyrir orðræðu á samfélagsmiðlum á grundvelli blótsyrða, “n-orðsins”, augljóss gríns, o.s.frv. [1] Í flestum löndum í kringum okkur, sem og á Íslandi sjálfu, eru í gildi lög sem takmarka tjáningu fólks sem yfirvaldið telur að rekja megi til tiltekinna hugmyndafræðilegra forsendna. [2]

Um þessar mundir er Evrópusambandið að leggja sig allt fram við að koma á kerfi almennrar njósnar gagnvart öllum íbúum þeirra ríkja sem tilheyra bandalaginu (burtséð frá því að afleiðingarnar væru hörmulegar fyrir alla dulkóðun, og allan hugbúnað og öll þau kerfi almennt sem reiða sig á dulkóðun, þ.m.t. heimabanka fólks) [3].

Þessi þróun er grundvallarþáttur í þeirri hnignun frjálslyndis sem við höfum orðið var við á undanförnum árum. Spurt var á RÚV fyrir nokkrum vikum, annars vegar í Kastljósinu og hins vegar í Silfrinu, hvers vegna ungt fólk sé ekki jafn frjálslynt og áður. Ég tel svarið augljóst: hugtakið hefur tapað merkingu sinni, en í stað þess að tákna upphafningu einstaklingsfrelsis umfram annað hefur hugtakið tekið að tákna samþykkt tiltekinna þyrpingu skoðana sem ríkir meðal vinstri sinnaðs og framsækins fólks.

Það er á grundvelli þessarar hugtakabrenglunar að við sjáum fólk, eins og t.d. Rósu Björk Brynjólfsdóttur, fyrrverandi þingmann Vinstrihreyfingarinnar - Græns Framboðs sem og Samfylkingarinnar, sem vill meina að það sé frjálslynt tala fyrir því að meintum frjálsum borgurum sé refsað af ríkinu fyrir að trúa ekki því sem yfirvaldið telur satt. [4]

Viljum við búa í frjálsu samfélagi þurfum við að standa vörð um grundvöll þess, þ.e. málfrelsi. Það má ekki myndast farvegur fyrir þá forræðishyggju að ríkið geri tilkall til þess að ákveða hvað sé satt og hvað sé ósatt hverju sinni. Kalla ég því á almenning, sem og stjórnmálamenn, að fordæma opinberlega þá aðför að málfrelsi, frjálslyndi og frelsis sem Rósa Björk og starfshópur hennar hefur lagt til, og hafna tillögum þeirra.

Höfundur er tölvunarfræðingur og talsmaður skoðanafrelsis og frjálslyndis.

[1] https://www.visir.is/g/20252812216d/malfrelsi

[2] https://en.wikipedia.org/wiki/Hate_speech_laws_by_country

[3] https://en.wikipedia.org/wiki/Chat_Control

[4] https://www.visir.is/g/20262835150d/afneitun-helfararinnar-verdi-gerd-refsiverd-og-fraedsla-aukin