Fólkið sem hverfur... Kristján Fr. Friðbertsson skrifar 22. desember 2025 08:17 Grjónagrautur sem stakri möndlu er bætt út í á síðustu stundu, svokallaður möndlugrautur, er vinsæll um jólin. “Morðtilraun!“ hugsa kannski vænisjúkir, því möndlur innihalda jú smávegis blásýru. En það yrði þá að flokkast sem hómópatísk morðtilraun, því magnið er allt of lítið til að hafa nokkur áhrif. Nýlega innkallaði Matvælastofnun grjónagraut vegna aðskotahlutar, en ég hef það eftir áreiðanlegum heimildum að þar var ekki um að ræða möndlu. Þær eru frekar skaðlausar. Sumsé, í grautnum er mandlan er falin, en finnanleg. Hverfi einhver með öllu er hann ekki finnanlegur. Hverfi einnig allt sem hann hefur gert og allar hans tengingar við aðra, er eins og hann hafi aldrei verið til. Var möndlugrauturinn bara sérvalin, léleg samlíking í tilefni jóla? Já. En samt ekki eins skrýtin og að yngjast skyndilega um 30 ár, hverfa svo í beinu framhaldi! Byrjum á byrjuninni. Í gegnum samfélagsmiðla eins og Facebook (Fb) hef ég átt samskipti við fólk víða um heim. Fólk sem ég þekkti fyrir, í bland við ókunnuga sem urðu jafnvel með tímanum kunningjar. Yfir árin fækkar í hópnum. Fólk hættir að nota Fb, eða lendir í því að aðgangurinn þeirra er yfirtekinn af svindlurum. Eins lifir auðvitað enginn að eilífu. Þó eru dæmi um að eitthvað annað liggi að baki þegar einhver hverfur af samfélagsmiðlum. 16 ára í sambúð Loki Fb aðgangi telja þau oftast að maður hafi rofið "samfélagssáttmála" kerfisins (reglurnar sem Fb setur). Augljósustu dæmin eru kannski að villa sér á heimildir í sviksamlegum tilgangi, setja inn sérlega óviðeigandi efni eða fara óvarlega í öryggismálum. Nýleg löggjöf í Ástralíu krefst 16 ára lágmarksaldurs á samfélagsmiðlum, sem bætti fjölmörgum lokunum í hópinn. Verandi sjálfur eldri en 16 ára og nokkuð viss um að ég sé ekki Ástrali reiknaði ég með takmörkuðum áhrifum á mig sjálfan. Skyndilega lokaðist þó aðgangurinn. Voru kremin að virka? Hafði ég virkilega yngst um 30 ár ?? Ég stökk beint að næsta spegli, en vonbrigðin komu samstundis. Traust Í dag borgar sig ekki að treysta of glatt því sem gerist á netinu, né í manns eigin tækjum. Greip því símann og kannaði málið, en sömu skilaboð komu einnig upp þar, jafnt í appi sem á vef. Þar með minnkuðu líkurnar á mistökum, eða einhverri svikatilraun. Einnig barst tölvupóstur sem virtist nokkuð örugglega frá Fb með upplýsingum um málið. Maður treystir þó aldrei slíkum póstum einum og sér, skoðar vel netfangið, og smellir alls ekki á hlekki þar. Ég ákvað því að biðja nærliggjandi maka – sem reyndist vera minn eigin – að fletta mér upp og senda mér skilaboð. Horfinn! Ekki einu sinni auglýst eftir mér! Upplýsingarnar í tölvupóstinum höfðu einmitt spáð þessari niðurstöðu. Við nánari athugun kom í ljós að allt sem ég hafði nokkurn tíman gert á samfélagsmiðlinum – spurningar, svör, pistlar, myndir og meira að segja afmæliskveðjur – var horfið. Sama hve mikið var leitað, ekki einu sinni möndlukeim að finna. (Vísun tilbaka í lélegu samlíkinguna.) Sporlaust Fljótlega bárust mér fjölmörg skilaboð með öðrum leiðum frá fólki sem kvartaði yfir svarleysi mínu, eða hélt jafnvel að ég hefði „blokkað“ þau. Fólk sem hafði áður verið í samskiptum gegnum spjallhluta Fb (Messenger) gat þó enn fundið mig þar, en fékk villuskilaboð ef það reyndi að senda mér skilaboð. Hvað gæti orsakað slíka hreinsun? Engar nánari upplýsingar var að fá. Lokað til frambúðar. Mér stóð til boða að ýta á takka sem óskaði eftir endurskoðun, en þar voru ekki einu sinni upplýsingar um hvort endurskoðandinn sem yrði þá fyrir valinu væri löggiltur! Freistingin var sterk að gera ekkert, en forvitnin varð þó yfirsterkari. Hvað hafði gerst og af hverju? Bjó eitthvað alvarlegra að baki? Samantekin ráð leyniþjónustu og diplómata? Jafnvel hluti af alþjóðlegri hómopatískri morðtilraun? Ég þori ekki að segja meira í bili, en skal segja ykkur framhaldið á næstu dögum, verði ég enn á lífi. Höfundur er tölvunarfræðingur, eldri en 16, menntaður í - en ekki af - gervigreind. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Það er sárt að tapa kosningum Heimir Már Pétursson Skoðun Er enn þess virði að leggja á sig langt háskólanám? Gunnar Alexander Ólafsson Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson Skoðun Halldór 26.09.2026 Halldór Engin fjölskylda á að þurfa að standa ein Eydís Ásbjörnsdóttir Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson Skoðun Skoðun Skoðun Það er sárt að tapa kosningum Heimir Már Pétursson skrifar Skoðun Er enn þess virði að leggja á sig langt háskólanám? Gunnar Alexander Ólafsson skrifar Skoðun Engin fjölskylda á að þurfa að standa ein Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson skrifar Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland skrifar Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson skrifar Skoðun Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun KEMUR TÓLFAN? Hilmar Jökull Stefánsson skrifar Skoðun Ábyrgðinni má ekki útvista til tækninnar Karen Ósk Nielsen Björnsdóttir skrifar Skoðun Gervigreindin kaupir ekki það sem hún skilur ekki Jens Gunnarsson skrifar Skoðun Fólkið á bak við öruggt flug Elísabet Heiða Valdemarsdóttir skrifar Skoðun Fjöldi opinberra starfsmanna - deilt um keisarans skegg Ingvar Freyr Ingvarsson skrifar Skoðun Stafrænt heilbrigðiskerfið byggt á skilvirkni Hilmar Ingimundarson skrifar Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson skrifar Skoðun Reykjalundur endurhæfir – Endurhæfum Reykjalund Svana Helen Björnsdóttir skrifar Skoðun Að ganga út eða ganga inn Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Gulur september: Helst góð geðheilsa í hendur við góða stjórnun? Katrín Þrastardóttir skrifar Skoðun Aðgerðaáætlunin er til, en hvar stöndum við? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Af indíánum og kúrekum Guðrún Jónsdóttir skrifar Skoðun Icelandair: Hver á flugfélagið og hver vill kaupa það? Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Áskorun til heilbrigðisráðherra Ásgrímur Grétar Jörundsson skrifar Skoðun Samræðusiðfræði og sálgæsla Ása Lind Finnbogadóttir skrifar Skoðun Þegar landsframleiðsla dugar ekki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fáfræði, fordómar og fimm flokkar Hjálmtýs Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun Þegar sjálfboðaliðar borga með sér Hildur Dís Jónsdóttir skrifar Skoðun Sleggjan fundin Dofri Hermannsson skrifar Skoðun Að vaxa út úr vandanum Runólfur Ágústsson skrifar Skoðun Tuttugu ár frá brottför varnarliðsins – úr áfalli í uppbyggingu Árni Sigfússon skrifar Sjá meira
Grjónagrautur sem stakri möndlu er bætt út í á síðustu stundu, svokallaður möndlugrautur, er vinsæll um jólin. “Morðtilraun!“ hugsa kannski vænisjúkir, því möndlur innihalda jú smávegis blásýru. En það yrði þá að flokkast sem hómópatísk morðtilraun, því magnið er allt of lítið til að hafa nokkur áhrif. Nýlega innkallaði Matvælastofnun grjónagraut vegna aðskotahlutar, en ég hef það eftir áreiðanlegum heimildum að þar var ekki um að ræða möndlu. Þær eru frekar skaðlausar. Sumsé, í grautnum er mandlan er falin, en finnanleg. Hverfi einhver með öllu er hann ekki finnanlegur. Hverfi einnig allt sem hann hefur gert og allar hans tengingar við aðra, er eins og hann hafi aldrei verið til. Var möndlugrauturinn bara sérvalin, léleg samlíking í tilefni jóla? Já. En samt ekki eins skrýtin og að yngjast skyndilega um 30 ár, hverfa svo í beinu framhaldi! Byrjum á byrjuninni. Í gegnum samfélagsmiðla eins og Facebook (Fb) hef ég átt samskipti við fólk víða um heim. Fólk sem ég þekkti fyrir, í bland við ókunnuga sem urðu jafnvel með tímanum kunningjar. Yfir árin fækkar í hópnum. Fólk hættir að nota Fb, eða lendir í því að aðgangurinn þeirra er yfirtekinn af svindlurum. Eins lifir auðvitað enginn að eilífu. Þó eru dæmi um að eitthvað annað liggi að baki þegar einhver hverfur af samfélagsmiðlum. 16 ára í sambúð Loki Fb aðgangi telja þau oftast að maður hafi rofið "samfélagssáttmála" kerfisins (reglurnar sem Fb setur). Augljósustu dæmin eru kannski að villa sér á heimildir í sviksamlegum tilgangi, setja inn sérlega óviðeigandi efni eða fara óvarlega í öryggismálum. Nýleg löggjöf í Ástralíu krefst 16 ára lágmarksaldurs á samfélagsmiðlum, sem bætti fjölmörgum lokunum í hópinn. Verandi sjálfur eldri en 16 ára og nokkuð viss um að ég sé ekki Ástrali reiknaði ég með takmörkuðum áhrifum á mig sjálfan. Skyndilega lokaðist þó aðgangurinn. Voru kremin að virka? Hafði ég virkilega yngst um 30 ár ?? Ég stökk beint að næsta spegli, en vonbrigðin komu samstundis. Traust Í dag borgar sig ekki að treysta of glatt því sem gerist á netinu, né í manns eigin tækjum. Greip því símann og kannaði málið, en sömu skilaboð komu einnig upp þar, jafnt í appi sem á vef. Þar með minnkuðu líkurnar á mistökum, eða einhverri svikatilraun. Einnig barst tölvupóstur sem virtist nokkuð örugglega frá Fb með upplýsingum um málið. Maður treystir þó aldrei slíkum póstum einum og sér, skoðar vel netfangið, og smellir alls ekki á hlekki þar. Ég ákvað því að biðja nærliggjandi maka – sem reyndist vera minn eigin – að fletta mér upp og senda mér skilaboð. Horfinn! Ekki einu sinni auglýst eftir mér! Upplýsingarnar í tölvupóstinum höfðu einmitt spáð þessari niðurstöðu. Við nánari athugun kom í ljós að allt sem ég hafði nokkurn tíman gert á samfélagsmiðlinum – spurningar, svör, pistlar, myndir og meira að segja afmæliskveðjur – var horfið. Sama hve mikið var leitað, ekki einu sinni möndlukeim að finna. (Vísun tilbaka í lélegu samlíkinguna.) Sporlaust Fljótlega bárust mér fjölmörg skilaboð með öðrum leiðum frá fólki sem kvartaði yfir svarleysi mínu, eða hélt jafnvel að ég hefði „blokkað“ þau. Fólk sem hafði áður verið í samskiptum gegnum spjallhluta Fb (Messenger) gat þó enn fundið mig þar, en fékk villuskilaboð ef það reyndi að senda mér skilaboð. Hvað gæti orsakað slíka hreinsun? Engar nánari upplýsingar var að fá. Lokað til frambúðar. Mér stóð til boða að ýta á takka sem óskaði eftir endurskoðun, en þar voru ekki einu sinni upplýsingar um hvort endurskoðandinn sem yrði þá fyrir valinu væri löggiltur! Freistingin var sterk að gera ekkert, en forvitnin varð þó yfirsterkari. Hvað hafði gerst og af hverju? Bjó eitthvað alvarlegra að baki? Samantekin ráð leyniþjónustu og diplómata? Jafnvel hluti af alþjóðlegri hómopatískri morðtilraun? Ég þori ekki að segja meira í bili, en skal segja ykkur framhaldið á næstu dögum, verði ég enn á lífi. Höfundur er tölvunarfræðingur, eldri en 16, menntaður í - en ekki af - gervigreind.
Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar
Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson skrifar
Skoðun Gulur september: Helst góð geðheilsa í hendur við góða stjórnun? Katrín Þrastardóttir skrifar