Ekki lengur hægt að breiða yfir sannleikann Smári Jökull Jónsson skrifar 15. desember 2025 12:01 Sigríður Rannveig segist vona að sannleikurinn fái loksins að koma í ljós. Til vinstri má sjá minningalund um þá sem fórust í snjóflóðunum árið 1995. Vísir/Vilhelm Í dag mun rannsóknanefnd sem Alþingi skipaði til að rannsaka aðdraganda og eftirmál snjóflóðsins í Súðavík fyrir þrjátíu árum skila skýrslu sinni. Kona sem missti dóttur sína í flóðinu segist vona að sannleikurinn fái loksins að koma í ljós. Skýrslan verður afhent Þórunni Sveinbjarnardóttur forseta Alþingis eftir hádegið og verður kynnt á blaðamannafundi og gerð opinber á vef Alþingis klukkan þrjú. Rannsóknarnefndin var skipuð á síðasta ári en hlutverk nefndarinnar var að varpa ljósi á ákvarðanir og verklag stjórnvalda þar sem gerð yrði grein fyrir hvernig staðið var að ákvörðunum um snjóflóðavarnir, skipulagi byggðar, gerð hættumats og upplýsingagjöf um snjóflóðahættu til íbúa. Þá átti nefndin að skoða aðgerðir almannavarna fyrir og eftir flóðið og að lokum eftirfylgni stjórnvalda. Að það verði viðurkennt hversu mikil mannréttindabrot þetta voru Sigríður Rannveig Jónsdóttir bjó í Súðavík árið 1995 en hún missti dóttur sína í flóðinu. Aðstandendur þeirra sem fórust hafa allt frá því flóðið varð kallað eftir rannsókn á aðdraganda þess. Hún segist hafa áhyggjur af því að fá jafnmikið áfall og þegar skýrsla almannavarna var birt í kjölfar flóðsins. „Fyrir mig hefur þetta verið skrýtið því ég fer svolítið aftur í tímann. Ég hef áhyggjur af því að ég fái jafnmikinn skell og þegar ég las þá skýrslu. Dýpst í hjarta mínu þá vona ég að sannleikurinn fái loksins að koma í ljós og að það verði viðurkennt hversu mikil mannréttindabrot þetta voru gagnvart okkur. Það er mín ósk að við fáum svör sem við vitum,“ sagði Sigríður Rannveig í viðtali í hádegisfréttum Bylgjunnar. „Það var búið að teikna snjóflóðavarnir og enginn vissi af því. Það voru byggð hús án þess að það voru gerðar varnir og mér var selt hús sem var búið að falla snjóflóð á. Að þetta fái bara að koma í ljós og að það verði viðurkennt fyrir okkur að það var brotið á okkur.“ „Ég treysti þeim alveg“ Hún segir vera óróa í sér um að haldið verði áfram að hylma yfir sannleikann. Hún reyni þó að vera bjartsýn. Skýrsla almannavarna á sínum tíma hafi verið mikið högg. „Ekki nóg með að lenda í snjóflóði og missa barnið sitt og heimilið sitt og tengdaforeldra og vini. Svo að maður þurfti að lesa skýrslu sem almannavarnir, eitthvað sem maður á að treysta á, og allt í einu setja þeir fram skýrslu þar sem er búið að hylma yfir svo margt. Sannleikurinn fékk ekki að koma fram og það var bara talað framhjá hlutunum.“ Vinnan að fara í gegnum alla atburðina aftur sé mesta úrvinnsla sem hún hefur farið í frá því snjóflóðið átti sér stað. Hún er ekki búin að lesa skýrsluna en rannsóknarnefndin kallaði hana til skýrslutöku við sína vinnu. „Þau eru náttúrulega alveg hlutlaus og mér fannst erfitt að tala við þau. Þau voru að vinna sína vinnu 100% og ég treysti þeim alveg.“ Ekki hægt að breiða yfir sannleikann lengur Skýrslan sé þó enginn endapunktur þessa máls. Réttlætið og sannleikurinn þurfi að sigra. „Við erum ekkert að fara að stoppa hér þó þessi skýrsla hafi komið. Allt fólk í landinu á rétt á mannréttindum varðandi ofanflóð og svona náttúruhamfarir. Við eigum rétt á að lifa örugg. Ef einhver veit af hættu og skilaboðin komast ekki til almennings þá verður að viðurkenna það.“ Sigríður Rannveig segir búið hafa verið að vara við. „Veðurstofan var að störfum deginum áður að vara við að það yrði versta áttin upp á snjóflóðin að gera. Vitandi af forsögu Súðavíkur um öll þessi snjóflóð sem höfðu fallið áður sem ég hafði ekki vitneskju um þá. Fólk svaf þarna grunlaust undir fjallshlíðinni í dauðagildru.“ „Þetta er bara sannleikur, við verðum að viðurkenna hann og það er ekkert hægt að breiða yfir hann neitt lengur.“ Súðavíkurhreppur Snjóflóðin í Súðavík 1995 Náttúruhamfarir Snjóflóð á Íslandi Alþingi Mest lesið Báðu um að fá að grafa upp Jónas Hallgrímsson Innlent Fleiri bitnir af hundunum Innlent Flugeldaverksmiðja sprakk í loft upp Erlent Deiliskipulag við Suðurlandsbraut, sundlaugar og fánar efst á dagskránni Innlent Enn ekkert spurst til Hákonar Innlent Lítið breyst á fimmtán árum Innlent Sex úr sömu fjölskyldu skotnir til bana Erlent Höggið verði mikið fyrir ríkisstjórnina segi þjóðin nei Innlent Flugmaður hjá Icelandair opnar bókhaldið Innlent Flugmenn lagt fram fleytilausn og staðan sögð erfið Innlent Fleiri fréttir Deiliskipulag við Suðurlandsbraut, sundlaugar og fánar efst á dagskránni Báðu um að fá að grafa upp Jónas Hallgrímsson Lítið breyst á fimmtán árum Flugmenn lagt fram fleytilausn og staðan sögð erfið Höggið verði mikið fyrir ríkisstjórnina segi þjóðin nei Engar vísbendingar um kvikusöfnun en ríflega sjö hundruð skjálftar Fleiri bitnir af hundunum Hagsmunir barna ágætlega tryggðir í „bagalegu óyndisúrræði“ „Þá þurfum við að gera miklu betur“ Flokkur fólksins mælist utan þings Skortur á aðstoð, mótmæli og höggstaður á ríkisstjórn Enn ekkert spurst til Hákonar Stærsti skjálfti á svæðinu síðan 2022 Mótmælendur trufluðu þingfund Má heita Freyjó og Sifjar en ekki Mikhael „Það þarf kjark til að viðurkenna mistök“ Myndataka í lágloftunum vekur athygli Grunaður barnaníðingur í varðhaldi á grundvelli almannahagsmuna Syngjandi dúx Snarpur skjálfti fannst á höfuðborgarsvæðinu Vaknaði við hávaða og raddir úr næsta herbergi Segir Ragnar Þór afhjúpa vanþekkingu á skólastarfi Flugmaður hjá Icelandair opnar bókhaldið „Andrúmsloftið er þungt og það eru allir slegnir“ Andlát á Hólmsheiði og skammtímasamningur á borðinu í flugdeilunni Nafn mannsins sem lést á Hólmsheiði Á fimmta hundrað skjálftar mælst í hrinunni Segir að honum hafi gengið illa að sofna vegna hræðslu Tveggja bíla árekstur á Suðurlandsbraut Tvö á slysadeild eftir árás lausra hunda Sjá meira
Skýrslan verður afhent Þórunni Sveinbjarnardóttur forseta Alþingis eftir hádegið og verður kynnt á blaðamannafundi og gerð opinber á vef Alþingis klukkan þrjú. Rannsóknarnefndin var skipuð á síðasta ári en hlutverk nefndarinnar var að varpa ljósi á ákvarðanir og verklag stjórnvalda þar sem gerð yrði grein fyrir hvernig staðið var að ákvörðunum um snjóflóðavarnir, skipulagi byggðar, gerð hættumats og upplýsingagjöf um snjóflóðahættu til íbúa. Þá átti nefndin að skoða aðgerðir almannavarna fyrir og eftir flóðið og að lokum eftirfylgni stjórnvalda. Að það verði viðurkennt hversu mikil mannréttindabrot þetta voru Sigríður Rannveig Jónsdóttir bjó í Súðavík árið 1995 en hún missti dóttur sína í flóðinu. Aðstandendur þeirra sem fórust hafa allt frá því flóðið varð kallað eftir rannsókn á aðdraganda þess. Hún segist hafa áhyggjur af því að fá jafnmikið áfall og þegar skýrsla almannavarna var birt í kjölfar flóðsins. „Fyrir mig hefur þetta verið skrýtið því ég fer svolítið aftur í tímann. Ég hef áhyggjur af því að ég fái jafnmikinn skell og þegar ég las þá skýrslu. Dýpst í hjarta mínu þá vona ég að sannleikurinn fái loksins að koma í ljós og að það verði viðurkennt hversu mikil mannréttindabrot þetta voru gagnvart okkur. Það er mín ósk að við fáum svör sem við vitum,“ sagði Sigríður Rannveig í viðtali í hádegisfréttum Bylgjunnar. „Það var búið að teikna snjóflóðavarnir og enginn vissi af því. Það voru byggð hús án þess að það voru gerðar varnir og mér var selt hús sem var búið að falla snjóflóð á. Að þetta fái bara að koma í ljós og að það verði viðurkennt fyrir okkur að það var brotið á okkur.“ „Ég treysti þeim alveg“ Hún segir vera óróa í sér um að haldið verði áfram að hylma yfir sannleikann. Hún reyni þó að vera bjartsýn. Skýrsla almannavarna á sínum tíma hafi verið mikið högg. „Ekki nóg með að lenda í snjóflóði og missa barnið sitt og heimilið sitt og tengdaforeldra og vini. Svo að maður þurfti að lesa skýrslu sem almannavarnir, eitthvað sem maður á að treysta á, og allt í einu setja þeir fram skýrslu þar sem er búið að hylma yfir svo margt. Sannleikurinn fékk ekki að koma fram og það var bara talað framhjá hlutunum.“ Vinnan að fara í gegnum alla atburðina aftur sé mesta úrvinnsla sem hún hefur farið í frá því snjóflóðið átti sér stað. Hún er ekki búin að lesa skýrsluna en rannsóknarnefndin kallaði hana til skýrslutöku við sína vinnu. „Þau eru náttúrulega alveg hlutlaus og mér fannst erfitt að tala við þau. Þau voru að vinna sína vinnu 100% og ég treysti þeim alveg.“ Ekki hægt að breiða yfir sannleikann lengur Skýrslan sé þó enginn endapunktur þessa máls. Réttlætið og sannleikurinn þurfi að sigra. „Við erum ekkert að fara að stoppa hér þó þessi skýrsla hafi komið. Allt fólk í landinu á rétt á mannréttindum varðandi ofanflóð og svona náttúruhamfarir. Við eigum rétt á að lifa örugg. Ef einhver veit af hættu og skilaboðin komast ekki til almennings þá verður að viðurkenna það.“ Sigríður Rannveig segir búið hafa verið að vara við. „Veðurstofan var að störfum deginum áður að vara við að það yrði versta áttin upp á snjóflóðin að gera. Vitandi af forsögu Súðavíkur um öll þessi snjóflóð sem höfðu fallið áður sem ég hafði ekki vitneskju um þá. Fólk svaf þarna grunlaust undir fjallshlíðinni í dauðagildru.“ „Þetta er bara sannleikur, við verðum að viðurkenna hann og það er ekkert hægt að breiða yfir hann neitt lengur.“
Súðavíkurhreppur Snjóflóðin í Súðavík 1995 Náttúruhamfarir Snjóflóð á Íslandi Alþingi Mest lesið Báðu um að fá að grafa upp Jónas Hallgrímsson Innlent Fleiri bitnir af hundunum Innlent Flugeldaverksmiðja sprakk í loft upp Erlent Deiliskipulag við Suðurlandsbraut, sundlaugar og fánar efst á dagskránni Innlent Enn ekkert spurst til Hákonar Innlent Lítið breyst á fimmtán árum Innlent Sex úr sömu fjölskyldu skotnir til bana Erlent Höggið verði mikið fyrir ríkisstjórnina segi þjóðin nei Innlent Flugmaður hjá Icelandair opnar bókhaldið Innlent Flugmenn lagt fram fleytilausn og staðan sögð erfið Innlent Fleiri fréttir Deiliskipulag við Suðurlandsbraut, sundlaugar og fánar efst á dagskránni Báðu um að fá að grafa upp Jónas Hallgrímsson Lítið breyst á fimmtán árum Flugmenn lagt fram fleytilausn og staðan sögð erfið Höggið verði mikið fyrir ríkisstjórnina segi þjóðin nei Engar vísbendingar um kvikusöfnun en ríflega sjö hundruð skjálftar Fleiri bitnir af hundunum Hagsmunir barna ágætlega tryggðir í „bagalegu óyndisúrræði“ „Þá þurfum við að gera miklu betur“ Flokkur fólksins mælist utan þings Skortur á aðstoð, mótmæli og höggstaður á ríkisstjórn Enn ekkert spurst til Hákonar Stærsti skjálfti á svæðinu síðan 2022 Mótmælendur trufluðu þingfund Má heita Freyjó og Sifjar en ekki Mikhael „Það þarf kjark til að viðurkenna mistök“ Myndataka í lágloftunum vekur athygli Grunaður barnaníðingur í varðhaldi á grundvelli almannahagsmuna Syngjandi dúx Snarpur skjálfti fannst á höfuðborgarsvæðinu Vaknaði við hávaða og raddir úr næsta herbergi Segir Ragnar Þór afhjúpa vanþekkingu á skólastarfi Flugmaður hjá Icelandair opnar bókhaldið „Andrúmsloftið er þungt og það eru allir slegnir“ Andlát á Hólmsheiði og skammtímasamningur á borðinu í flugdeilunni Nafn mannsins sem lést á Hólmsheiði Á fimmta hundrað skjálftar mælst í hrinunni Segir að honum hafi gengið illa að sofna vegna hræðslu Tveggja bíla árekstur á Suðurlandsbraut Tvö á slysadeild eftir árás lausra hunda Sjá meira