Finnst brotið á réttindum barnsins að orlofið sé skert Margrét Helga Erlingsdóttir skrifar 11. desember 2025 19:46 Mæðgurnar Unnur Ósk og Matthildur Birta er nú í fæðingarorlofi sem lýkur um áramótin. Þá segir Unnur að óvissan taki við, barnið sé ekki komið með leikskólapláss. Vísir/sigurjón Unnur Ósk Thorarensen, einstæð móðir, er gáttuð yfir ósveigjanleika fæðingarorlofskerfisins því sex mánaða fæðingarorlofsréttur barnsföður hennar verða ekki færðir yfir til hennar þrátt fyrir að hann hyggist ekki nýta sér réttinn. Í gangi er faðernispróf fyrir dómi og er faðirinn ekki hluti af lífi barnsins í dag. Móðirin upplifir kvíða og afkomuótta því síðustu greiðslurnar frá fæðingarorlofssjóði berast 1. janúar og þá blasir óvissan ein við mæðgunum. Það sem skyggir á fæðingarorlof Unnar og Matthildar er sú staðreynd að því fer senn að ljúka, og fyrr en ella. Hvert foreldi á rétt á sex mánaða fæðingarorlofi en barnsfaðir Unnar er ekki hluti af lífi Matthildar. „Hann hefur ekkert viljað vera partur af hennar lífi. Hans dagar detta bara út. Ég má ekki nota þá. Ég má bara nota mína sex mánuði en allt annað má ég ekki nota sem er mjög erfitt út af henni því hún er að missa sín réttindi því hennar réttur er að hafa foreldri sitt.“ Unnur hefur náð að dreifa greiðslunum yfir á tólf mánuði því mæðgurnar búa í foreldrahúsum. Síðasta greiðslan úr fæðingarorlofssjóði berst fyrsta janúar næstkomandi.Hvað gerist þá? „Það kemur bara í ljós. Ég er með vinnu og þau eru að bíða eftir að ég komi inn. Ég er með mjög gott bakland en ekki þannig að foreldrar mínir geti passað hana á meðan ég er í vinnunni. Við erum með húsnæði og frían mat og allt þetta. Þetta á ekki að vera þannig að foreldrar mínir eigi að gjalda fyrir þetta.“Unnur segir málið ekki snúast um barnsföður sinn sem slíkan heldur vilji hún að stjórnvöld átti sig á því að staða fólks getur verið flókin og mismunandi. Yfirfærsla réttinda frá föður til móður er einungis heimil ef foreldri er sannanlega eitt eins og eftir tæknifrjóvgun, ef hitt foreldrið getur ekki annast barn sitt vegna slyss, sjúkdóms, afplánunar, andláts eða í þeim tilfellum þar sem forsjárlaust foreldri hefur skerta umgengni á grundvelli niðurstöðu sýslumanns eða dómstóla. Faðernisrannsókn hafin Fæðingarorlofssjóður neitar henni um yfirfærslu réttinda en Unnur þurfti nýverið að höfða mál gegn föðurnum til að knýja fram faðernisrannsókn sem komin er í gang. Hefur kerfið verið íþyngjandi fyrir þig í fæðingarorlofinu? „Ég er búin a vera með rosa mikinn peningakvíða og kvíða yfir því að geta ekki gefið henni allt og séð um hana eins og hún á skilið en sem betur fer á ég mömmu og pabba sem geta hjálpað mér en það er ekki alltaf þannig hjá öllum,“ sagði Unnur og benti á að það væri óhugsandi fyrir hana að vera á leigumarkaði á sama tíma og hún reyndi að draga fram lífið á orlofsgreiðslunum. Það er ekki síst þess vegna sem hún vill að stjórnvöld færi tilhögun fæðingarorlofs í frjálsræðisátt til þess að hægt sé að koma betur til móts við það fólk sem er einstætt og í vanda. Draumurinn að foreldrar fái að ráða Unnur kvaðst aðspurð sannfærð um að barnsfaðir hennar myndi vilja gefa henni sína sex mánuði ef það væri heimilt.„Draumurinn minn væri ef öll börn myndu bara fá 12 mánuði og svo myndu foreldrarnir skipta þessu á milli sín þannig að hópurinn sem tilheyrir ekki norminu myndi þá ekki lenda í þessu.“ Fæðingarorlof Börn og uppeldi Tengdar fréttir Miðflokkurinn vill að foreldrar ráði alfarið skiptingu orlofs Þingmenn Miðflokksins og Sjálfstæðisflokksins hafa lagt fram þingsályktunartillögu þess efnis að foreldrum verði tryggður sameiginlegur réttur til tólf mánaða fæðingarorlofs sem þeir ráða alfarið hvernig þeir skipta milli sín. Nanna Margrét Gunnlaugsdóttir, þingmaður Miðflokksins, segir að fólki hljóti að vera treystandi til að velja sjálft hvernig það skiptir mánuðunum milli sín. Ragna Sigurðardóttir, þingmaður Samfylkingarinnar, hefur skilning á sjónarmiðum um aukið valfrelsi en bendir einnig á að feður taki almennt það hlutfall óframseljanlegs fæðingarorlofs sem þeim er úthlutað samkvæmt lögum. 28. nóvember 2025 22:47 Leikskólakerfið en ekki fæðingarorlofið sem er gjörólíkt á hinum Norðurlöndunum Það er ekki fæðingarorlofskerfið sem er ólíkt því sem er á hinum Norðurlöndunum heldur leikskólakerfið. Þetta segir Guðný Björk Eydal, prófessor í félagsráðgjöf við HÍ, sem hefur rannsakað kerfið í áratugi. 28. nóvember 2025 20:45 Segir fæðingarorlofskerfið meingallað: „Ótrúlegt að þetta hafi viðgengist í svona langan tíma“ Ung kona gagnrýnir núverandi fæðingarorlofskerfi harðlega og segir marga í kringum sig bíða lengi eftir að eignast börn til að mæta þörfum kerfisins. Hún hvetur Kvenréttindafélag Íslands sem hefur sett sig á móti breytingum til að standa líka með konum sem vilja vera heima með börnin sín. 26. nóvember 2025 22:44 Mest lesið Rífur niður hús sem hann gekk framhjá alla skólagönguna Innlent Ný greiningaraðferð á endómetríósu í sjónmáli Innlent „Þetta eru alltof miklar hækkanir“ Innlent Bjóða upp á tjaldsvæði inni Innlent „Höfum ekki unnið nóg“ Erlent Stóraukin þátttaka kvenna í skimun fyrir krabbameini Innlent Vaxandi ótti við langvarandi átök Erlent Ekki í forgangi hjá Isavia að smíða bílastæðahús Innlent Kveikt í púðurtunnu í Mið-Austurlöndum Erlent Að kljúfa þjóðina með tilfinningaþrunginni spurningu Innlent Fleiri fréttir Rífur niður hús sem hann gekk framhjá alla skólagönguna Stóraukin þátttaka kvenna í skimun fyrir krabbameini Ný greiningaraðferð á endómetríósu í sjónmáli „Þetta eru alltof miklar hækkanir“ Ekki í forgangi hjá Isavia að smíða bílastæðahús Oddvitinn lætur gott heita í Mosfellsbæ Evrópuhiti, Bjarni Ben og bílastæði Að kljúfa þjóðina með tilfinningaþrunginni spurningu Fréttinni skylt að birta andsvar Sigurbjargar Þau verða í efstu tíu sætunum á lista Pírata Þriðjungur andvígur atkvæðagreiðslunni Saka Þorgerði um brot á þingsköpum Hefur setið tvo af þremur borgarstjórnarfundum frá því að hann skipti um lið Kostar allt að 210 þúsund krónum að vera í golfklúbbi Bein útsending: ESB-ballið byrjar á Alþingi Niðurrif ónýtra húsa í Grindavík hafið Landbúnaðarstefna ESB henti íslenskum landbúnaði illa Enginn sem hefur stjórn á því hvar olíuverð endar Bjóða upp á tjaldsvæði inni Tekist á um þjóðaratkvæði á þingi í dag og olíuverð í hæstu hæðum Ætlar ekki að taka úrslitunum sem höfnun Bein útsending: Bjarni og fleiri ræða almannatryggingafrumvarpið Gæsluvarðhald meints barnaníðings framlengt „Ég var ekki að deyja, en ég þurfti hjálp“ Stefnir í norðanhríð í vikunni Bíll hafnaði í Kópavogstjörn Grimmdarlegu ofbeldi lýst í ákærunni Vilja launað leyfi fyrir þolendur ofbeldis og vernd gegn uppsögn Faldi sig inni í fataskáp þegar lögregluna bar að garði Gildandi kjarasamningar ávísun á áframhaldandi verðbólgu Sjá meira
Í gangi er faðernispróf fyrir dómi og er faðirinn ekki hluti af lífi barnsins í dag. Móðirin upplifir kvíða og afkomuótta því síðustu greiðslurnar frá fæðingarorlofssjóði berast 1. janúar og þá blasir óvissan ein við mæðgunum. Það sem skyggir á fæðingarorlof Unnar og Matthildar er sú staðreynd að því fer senn að ljúka, og fyrr en ella. Hvert foreldi á rétt á sex mánaða fæðingarorlofi en barnsfaðir Unnar er ekki hluti af lífi Matthildar. „Hann hefur ekkert viljað vera partur af hennar lífi. Hans dagar detta bara út. Ég má ekki nota þá. Ég má bara nota mína sex mánuði en allt annað má ég ekki nota sem er mjög erfitt út af henni því hún er að missa sín réttindi því hennar réttur er að hafa foreldri sitt.“ Unnur hefur náð að dreifa greiðslunum yfir á tólf mánuði því mæðgurnar búa í foreldrahúsum. Síðasta greiðslan úr fæðingarorlofssjóði berst fyrsta janúar næstkomandi.Hvað gerist þá? „Það kemur bara í ljós. Ég er með vinnu og þau eru að bíða eftir að ég komi inn. Ég er með mjög gott bakland en ekki þannig að foreldrar mínir geti passað hana á meðan ég er í vinnunni. Við erum með húsnæði og frían mat og allt þetta. Þetta á ekki að vera þannig að foreldrar mínir eigi að gjalda fyrir þetta.“Unnur segir málið ekki snúast um barnsföður sinn sem slíkan heldur vilji hún að stjórnvöld átti sig á því að staða fólks getur verið flókin og mismunandi. Yfirfærsla réttinda frá föður til móður er einungis heimil ef foreldri er sannanlega eitt eins og eftir tæknifrjóvgun, ef hitt foreldrið getur ekki annast barn sitt vegna slyss, sjúkdóms, afplánunar, andláts eða í þeim tilfellum þar sem forsjárlaust foreldri hefur skerta umgengni á grundvelli niðurstöðu sýslumanns eða dómstóla. Faðernisrannsókn hafin Fæðingarorlofssjóður neitar henni um yfirfærslu réttinda en Unnur þurfti nýverið að höfða mál gegn föðurnum til að knýja fram faðernisrannsókn sem komin er í gang. Hefur kerfið verið íþyngjandi fyrir þig í fæðingarorlofinu? „Ég er búin a vera með rosa mikinn peningakvíða og kvíða yfir því að geta ekki gefið henni allt og séð um hana eins og hún á skilið en sem betur fer á ég mömmu og pabba sem geta hjálpað mér en það er ekki alltaf þannig hjá öllum,“ sagði Unnur og benti á að það væri óhugsandi fyrir hana að vera á leigumarkaði á sama tíma og hún reyndi að draga fram lífið á orlofsgreiðslunum. Það er ekki síst þess vegna sem hún vill að stjórnvöld færi tilhögun fæðingarorlofs í frjálsræðisátt til þess að hægt sé að koma betur til móts við það fólk sem er einstætt og í vanda. Draumurinn að foreldrar fái að ráða Unnur kvaðst aðspurð sannfærð um að barnsfaðir hennar myndi vilja gefa henni sína sex mánuði ef það væri heimilt.„Draumurinn minn væri ef öll börn myndu bara fá 12 mánuði og svo myndu foreldrarnir skipta þessu á milli sín þannig að hópurinn sem tilheyrir ekki norminu myndi þá ekki lenda í þessu.“
Fæðingarorlof Börn og uppeldi Tengdar fréttir Miðflokkurinn vill að foreldrar ráði alfarið skiptingu orlofs Þingmenn Miðflokksins og Sjálfstæðisflokksins hafa lagt fram þingsályktunartillögu þess efnis að foreldrum verði tryggður sameiginlegur réttur til tólf mánaða fæðingarorlofs sem þeir ráða alfarið hvernig þeir skipta milli sín. Nanna Margrét Gunnlaugsdóttir, þingmaður Miðflokksins, segir að fólki hljóti að vera treystandi til að velja sjálft hvernig það skiptir mánuðunum milli sín. Ragna Sigurðardóttir, þingmaður Samfylkingarinnar, hefur skilning á sjónarmiðum um aukið valfrelsi en bendir einnig á að feður taki almennt það hlutfall óframseljanlegs fæðingarorlofs sem þeim er úthlutað samkvæmt lögum. 28. nóvember 2025 22:47 Leikskólakerfið en ekki fæðingarorlofið sem er gjörólíkt á hinum Norðurlöndunum Það er ekki fæðingarorlofskerfið sem er ólíkt því sem er á hinum Norðurlöndunum heldur leikskólakerfið. Þetta segir Guðný Björk Eydal, prófessor í félagsráðgjöf við HÍ, sem hefur rannsakað kerfið í áratugi. 28. nóvember 2025 20:45 Segir fæðingarorlofskerfið meingallað: „Ótrúlegt að þetta hafi viðgengist í svona langan tíma“ Ung kona gagnrýnir núverandi fæðingarorlofskerfi harðlega og segir marga í kringum sig bíða lengi eftir að eignast börn til að mæta þörfum kerfisins. Hún hvetur Kvenréttindafélag Íslands sem hefur sett sig á móti breytingum til að standa líka með konum sem vilja vera heima með börnin sín. 26. nóvember 2025 22:44 Mest lesið Rífur niður hús sem hann gekk framhjá alla skólagönguna Innlent Ný greiningaraðferð á endómetríósu í sjónmáli Innlent „Þetta eru alltof miklar hækkanir“ Innlent Bjóða upp á tjaldsvæði inni Innlent „Höfum ekki unnið nóg“ Erlent Stóraukin þátttaka kvenna í skimun fyrir krabbameini Innlent Vaxandi ótti við langvarandi átök Erlent Ekki í forgangi hjá Isavia að smíða bílastæðahús Innlent Kveikt í púðurtunnu í Mið-Austurlöndum Erlent Að kljúfa þjóðina með tilfinningaþrunginni spurningu Innlent Fleiri fréttir Rífur niður hús sem hann gekk framhjá alla skólagönguna Stóraukin þátttaka kvenna í skimun fyrir krabbameini Ný greiningaraðferð á endómetríósu í sjónmáli „Þetta eru alltof miklar hækkanir“ Ekki í forgangi hjá Isavia að smíða bílastæðahús Oddvitinn lætur gott heita í Mosfellsbæ Evrópuhiti, Bjarni Ben og bílastæði Að kljúfa þjóðina með tilfinningaþrunginni spurningu Fréttinni skylt að birta andsvar Sigurbjargar Þau verða í efstu tíu sætunum á lista Pírata Þriðjungur andvígur atkvæðagreiðslunni Saka Þorgerði um brot á þingsköpum Hefur setið tvo af þremur borgarstjórnarfundum frá því að hann skipti um lið Kostar allt að 210 þúsund krónum að vera í golfklúbbi Bein útsending: ESB-ballið byrjar á Alþingi Niðurrif ónýtra húsa í Grindavík hafið Landbúnaðarstefna ESB henti íslenskum landbúnaði illa Enginn sem hefur stjórn á því hvar olíuverð endar Bjóða upp á tjaldsvæði inni Tekist á um þjóðaratkvæði á þingi í dag og olíuverð í hæstu hæðum Ætlar ekki að taka úrslitunum sem höfnun Bein útsending: Bjarni og fleiri ræða almannatryggingafrumvarpið Gæsluvarðhald meints barnaníðings framlengt „Ég var ekki að deyja, en ég þurfti hjálp“ Stefnir í norðanhríð í vikunni Bíll hafnaði í Kópavogstjörn Grimmdarlegu ofbeldi lýst í ákærunni Vilja launað leyfi fyrir þolendur ofbeldis og vernd gegn uppsögn Faldi sig inni í fataskáp þegar lögregluna bar að garði Gildandi kjarasamningar ávísun á áframhaldandi verðbólgu Sjá meira
Miðflokkurinn vill að foreldrar ráði alfarið skiptingu orlofs Þingmenn Miðflokksins og Sjálfstæðisflokksins hafa lagt fram þingsályktunartillögu þess efnis að foreldrum verði tryggður sameiginlegur réttur til tólf mánaða fæðingarorlofs sem þeir ráða alfarið hvernig þeir skipta milli sín. Nanna Margrét Gunnlaugsdóttir, þingmaður Miðflokksins, segir að fólki hljóti að vera treystandi til að velja sjálft hvernig það skiptir mánuðunum milli sín. Ragna Sigurðardóttir, þingmaður Samfylkingarinnar, hefur skilning á sjónarmiðum um aukið valfrelsi en bendir einnig á að feður taki almennt það hlutfall óframseljanlegs fæðingarorlofs sem þeim er úthlutað samkvæmt lögum. 28. nóvember 2025 22:47
Leikskólakerfið en ekki fæðingarorlofið sem er gjörólíkt á hinum Norðurlöndunum Það er ekki fæðingarorlofskerfið sem er ólíkt því sem er á hinum Norðurlöndunum heldur leikskólakerfið. Þetta segir Guðný Björk Eydal, prófessor í félagsráðgjöf við HÍ, sem hefur rannsakað kerfið í áratugi. 28. nóvember 2025 20:45
Segir fæðingarorlofskerfið meingallað: „Ótrúlegt að þetta hafi viðgengist í svona langan tíma“ Ung kona gagnrýnir núverandi fæðingarorlofskerfi harðlega og segir marga í kringum sig bíða lengi eftir að eignast börn til að mæta þörfum kerfisins. Hún hvetur Kvenréttindafélag Íslands sem hefur sett sig á móti breytingum til að standa líka með konum sem vilja vera heima með börnin sín. 26. nóvember 2025 22:44