Eyða ó­vissunni um verðtrygginguna með vaxtaviðmiði

Þetta tilkynnti Daði Már Kristófersson, fjármála- og efnahagsráðherra, á blaðamannafundi þar sem fyrsti húsnæðispakki ríkisstjórnarinnar var kynntur. Hann vonast til þess að vaxtaviðmiðið verði birt í næstu viku.

Talsverð óvissa ríkir á lánamarkaði í kjölfar dóms Hæstaréttar í máli tveggja lántakenda á hendur Íslandsbanka, þar sem skilmálar um breytilega vexti á óverðtryggðu láni voru dæmdir ólögmætir.

Ekki bætir úr skák að enn bíða þrjú sambærileg, en þó ólík, mál meðferðar hjá Hæstarétti. Þangað til að dómar verða kveðnir upp í þeim er alls óljóst hvers konar skilmála bankar mega skrifa inn í lánasamninga sína. Reikna má með dómi í fyrsta málinu af þremur um miðjan desember.

„Viðmiðin um breytilega vexti eru upp í loft,“ sagði Daði Már.

Bankarnir ýmist þegar breytt framboði eða sett á ís að hluta

Fjöldi lánastofnana hefur þegar brugðist við dóminum með því að breyta framboði á lánum sínum, ýmist tímabundið eða varanlega. Landsbankinn reið á vaðið á föstudag og kynnti nýtt framboð sitt af íbúðalánum, sem felur meðal annars í sér að verðtryggð lán standa nú aðeins fyrstu kaupendum til boða.

Arion banki hefur sett veitingu allra verðtryggðra lána á ís og að sögn forstöðumanns samskiptasviðs bankans er nú unnið að bráðabirgðalausn í þeim efnum. Vonir stjórnenda standi til þess að málin skýrist á næstu dögum. Hjá Íslandsbanka var gert hlé á veitingu verðtryggðra lána með breytilegum vöxtum. Stjórnendur bankans vinna að því að bregðast við dóminum.

Vinnunni ljúki á næstu dögum

Daði Már segir afleiðingarnar af dómi Hæstaréttar í Vaxtamálinu vera mikil óvissa um lánveitingar til íbúðakaupa til skemmri tíma litið. 

Ríkisstjórnin vilji eyða þeirri óvissu í nánu samráði við Seðlabankann. Sú vinna sé þegar hafin. Seðlabankinn muni birta vaxtaviðmið sem byggir á vöxtum ríkisskuldabréfa.

Kallað hefur verið eftir því síðustu daga að ríkisstjórnin brygðist við dómi Hæstaréttar og stöðunnar sem almennt er uppi á húsnæðismarkaði. Það gerði til að mynda Ingólfur Bender, aðalhagfræðingur Samtaka iðnaðarins, í samtali við Vísi í vikunni.

Draga úr vægi verðtryggingar

Daði Már segir þó að ríkisstjórnin muni fara í aðgerðir til þess að draga úr vægi verðtryggingarinnar í íslensku efnahagskerfi. Verðtryggingin sé barn síns tíma.

Fyrst og fremst verði sjónum beint að löngum verðtryggðum lánum, til þess að koma í veg fyrir það að fólk festist í húsnæði sínu.