Dugar ekki lengur að dorga og nú þurfi að kasta út neti

Drónar sáust á sveimi við herstöð í Belgíu og nokkur þúsund farþegar komust ekki leiðar sinnar þegar flugvellinum í Munchen var lokað í gærkvöldi vegna drónaumferðar. Um er að ræða enn önnur nýleg dæmi um mögulegar fjölþáttaárásir í Evrópu.

„Ég skal ekki gera þetta aftur“

Vart hefur verið við óvelkomna drónaumferð í lofthelgi nokkurra Evrópuríkja í NATO, netárásir sem lamað hafa flugvallastarfsemi, og jafnvel rússneskar herþotur í eistneskri lofthelgi. Listinn er ekki tæmandi. Rússnesk yfirvöld hafa alfarið hafnað ábyrgð í þeim málum sem enn eru óupplýst.

Pútín hæddist hins vegar að áhyggjum Vesturlanda þegar hann var spurður í gær, með kaldhæðnum undirtón, af hverju hann væri að senda alla þessa dróna til Danmerkur. „Ég skal ekki gera þetta,“ sagði Pútín glettinn og gaf í skyn að dónarnir myndu ekki einu sinni drífa til Danmerkur, Frakklands, Lissabon eða hver svo sem áfangastaðurinn ætti að vera.

Dönsk stjórnvöld hafa enn ekkert sagt berum orðum um mögulegan sökudólg vegna drónaumferðar í landinu, enda málin enn í rannsókn. Yfirmaður leyniþjónustu danska hersins og varnarmálaráðherra landsins kynntu hins vegar nýtt ógnarmat fyrir Danmörku í sem er nokkuð afdráttarlaust: Rússar heyi fjölþáttastríð gegn Danmörku og Vesturlöndum.

Staðan alvarleg en vill „fræða en ekki hræða“

Þjóðaröryggisráð Íslands kom saman til reglubundins fundar í utanríkisráðuneytinu í dag þar sem fjölþáttaógnir voru meðal annars í brennidepli.

„Þær munu bara aukast í ljósi ógnar Rússa. Fjölþáttaógnir munu bara aukast og verða meiri á næstunni að mínu mati, það er mín spá miðað við þau gögn sem að maður hefur. Þannig að við Íslendingar við vorum byrjuð að undirbúa okkur í sumar fyrir þessar árásir,“ segir Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra.

Í síðustu viku hafi verið samþykkt ákveðið skref í ríkisstjórn sem meðal annars snýr að því að bæta ákveðna tegund af búnaði gegn drónum.

„En þetta er fræðsla en ekki hræðsla heldur sem við þurfum að koma af stað hér í samfélaginu. Mér finnst gott að finna það að almenningur er að verða meðvitaður um að við þurfum að huga að þessu öryggi og þessum vörnum.“

Eru þessar fjölþáttaógnir að raungerast á Íslandi?

„Ekki endilega og alla veganna ekki enn. En við þurfum að vera viðbúin og það er það sem að við höfum undirstrikað í ríkisstjórninni, að við viljum vera viðbúin, og þess vegna erum við að leggja áherslu á varnar- og öryggisstefnu. Það má segja að við höfum verið ágæti í því að vera með öngulinn úti og flotholtið og veiða einn og einn fisk, en nú þurfum við að henda út neti. Og það þýðir að við þurfum að efla tækni, eftirlits-, greiningar- og viðbúnaðargetu,“ svarar Þorgerður.