Heitir bótum en stendur við lögin um­deildu

Greint var frá því í gær að Selenskí forseti og ríkisstjórn hans stæði hefðu samþykkt löggjöf sem gerði í raun út af við sjálfstæði embætta sem rannsaka og sækja æðstu embættismenn landsins fyrir spillingu. Er þetta gert undir yfirskini þess að stemma stigu við rússnesk áhrif í stjórnsýslunni en stjórnarandstaðan segir lögin viðbragð við spillingarransóknum á hendur nánustu samstarfsmönnum forsetans.

Áhrif á Evrópusambandsaðild

Í gær og í fyrradag fylktust Úkraínumenn á götur út til að mótmæla frumvarpinu og krefjast þess að Selenskí beitti neitunarvaldi sínu til að koma í veg fyrir að það yrði að lögum. Þessu ákalli varð hann ekki við. Leiðtogar í Evrópu brugðust ókvæða við og hafa hvatt Selenskí og ríkisstjórn að endurskoða lögin. 

Ursula von der Leyen kvaðst vera með böggum hildar vegna málsins sem hún telur afturför. Embættismenn Evrópusambandins segja afturför í spillingu í úkraínskum stjórnmálum einnig geta aftrað því að Úkraína fái aðild að Evrópusambandinu.

Eftir fund sinn með löggæslu- og ákæruvaldsembættum, sem heyra nú undir ríkissaksóknara og þar með Selenskí sjálfan, segir hann að í bígerð séu úrbætur sem ætlað er að tryggja gagnsæi og endurheimta traust þjóðarinnar. Hann hyggst þó ekki veita spillingarrannsókarembættum sjálfstæði frá framkvæmdarvaldinu.

Meintir rússneskir útsendarar

Téðan fund sóttu fulltrúar NABU, sérstök stofnun sem annast rannsóknir á spillingu innan embættismannastéttarinnar, embættis sérstaks saksóknara í spillingarmálum, úkraínsku leyniþjónustunnar og embættis ríkissaksóknara meðal annarra. Embættin tvö sem heyra nú undir ríkissaksóknara hafa mótmælt lagabreytingunni og segja hana grafa undan gagnsæi stjórnsýslunnar.

„Við heyrum hvað samfélagið segir. Við sjáum hvað það er sem fólkið ætlast af stofnunum ríkisins - að sanngirni sé gætt og að hver stofnun starfi eins og henni er skylt,“ segir Selenskí í ávarpi í kjölfar fundarins.

„Við ræddum nauðsynlegar breytingar á sviði stjórnsýslu og laga sem styrkja starf hverrar stofnunar fyrir sig, leysi úr fyrirliggjandi flækjum og geri út af við ógnir sem að steðja,“ segir hann.

Hann tilkynnti jafnframt að til stæði að leggja nýtt frumvarp fyrir úkraínska þingið til að „tryggja styrk löggæslukerfisins og varðveita „allar venjur í sjálfstæðu spillingarrannsóknarvaldi.“

Selenskí hefur gert mikið úr meintum rússneskum útsendurum innan stofnananna og réðst meðal annars nýlega í víðtæka húsleit á skrifstofum embættanna. Samvkæmt umfjöllun Kyiv Independent og annarra úkraínska miðla fær ekki staðist að löggjöfin hafi neitt að gera með rússnesk áhrif.