Félagar í SÍ búa sig til brottfarar

Fyrir liggur að nýrrar stjórnar í Sjómannafélagi Íslands bíða krefjandi verkefni. Nokkrir félagar þar búa sig til brottfarar úr félaginu. Þeir eru ósáttir við það hvernig þeir í brúnni, stjórn félagsins, hafa stýrt skipinu. Jónas Garðarsson formaður hefur stigið til hliðar en menn sjá ekki að það breyti miklu; hægri hönd hans, fyrrverandi gjaldkeri félagsins, Bergur Þorkelsson, var sjálfkjörinn á aðalfundi sem fram fór í síðasta mánuði.

Vísir hefur heimildir fyrir því að allstór hópur undirbúi það að skipta um félag þá er niðurstaða liggur fyrir í málum Heiðveigar Maríu Einarsdóttur sem hefur stefnt SÍ fyrir félagsdóm í kjölfar þess að komið var í veg fyrir að hún fengi að bjóða sig fram, fundnir voru á því ýmsir meinbugir og gott betur; hún var rekin úr félaginu vegna gagnrýni sem hún setti fram á stjórn félagsins. Heiðveig María vann á dögunum áfangasigur í því máli.

Sjómenn ómyrkir í máli

„Ég ætla að gera eins og aðrir og halda félagsgjöldunum mínum frá Sjómannafélagi Íslands næstu mánaðarmót þangað til ég sé hvað ég ætla að gera. Því þessi A listi er ekki minn listi, ef mér er neitað um lýðræði árið 2018 þá neita ég ykkur um peningana mína,“ segir Ingi Þór Hafdísarson sjómaður. Og þannig má áfram telja.

„Þetta er ekkert nema eftirlaunasjóður fyrir nokkra vel valda kalla sem hafa lykillinn að skúffunni sjálfir og vaða í hana þegar þeim hentar,“ segir Kjartan A Mula sjómaður úr Eyjum í athugasemd á Facebook. Þar tekur einnig Sigurður Jóhann Atlason til máls:

„Ég hef sýnt fádæma þolinmæði, ásamt mörgum sjómönnum, því ég vildi getað treyst stéttarfélaginu mínu. Sú þolinmæði er þrotin. Strax í fyrramálið mun ég senda ykkur úrsögn úr félaginu þar sem ég mun áskilja mér rétt til að sækja félagsgjöld mín til baka ef það kemur upp úr krafsinu að ólögleg athæfi hafi átt sér stað innan félagsins.“

Sjómennirnir skafa ekki af því. Einn þeirra sem Vísir hefur rætt við, Arnar Leó Árnason, háseti á Höfrungi III, segist vera að íhuga stöðu sína en hann hefur verið í félaginu í rúman áratug. Og hafi, í barnalegri trú, eins og hann orðar það sjálfur, talið að þarna væri allt með felldu en hafi svo komist að því sér til skelfingar að þannig væri því ekki farið. Það hafi komið á daginn þegar Heiðveig María Einarsdóttir, sjómaður og viðskiptalögfræðingur, vildi bjóða sig fram. Þá hafi stjórnin róið að því öllum árum að koma í veg fyrir það með brögðum sem væru nánast atlaga að heilbrigðri skynsemi. Svo kjánaleg hafi þau mörg hver verið.

Tvennum sögum fer af aðalfundi

Aðalfundur SÍ var haldinn 27. desember 2018, í síðasta mánuði, á Grand Hótel. Tvennum sögum fer af því hvernig sá fundur fór fram. Hann var haldinn í skugga málaferla á hendur félaginu, sem snúa meðal annars að brottrekstri Heiðveigar Maríu úr félaginu.

Meðan ýmsir halda því fram að upp úr hafi soðið á fundinum segir Helgi Kristinsson, starfandi formaður SÍ, hann hafa farið fram með friði og spekt. Fréttastofa Ríkisútvarpsins spurði hann út í ummæli Rúnars Gunnarssonar sjómanns, varðandi læti á fundinum en Helgi svarar því til að Rúnar hafi bara verið „svolítið svekktur með að hans fólk hafi ekkert mætt. Hann rauk út, eða einhverjir á hans vegum, og þeir vildu ekki, eða voru svona tregir til að fara í pontu – voru bara í frammíköllum – þetta pirraði þá eitthvað.“

Fréttamaður RÚV spyr þá Helga hvað hafi pirrað þá?

„Að þeir gætu ekki bara hleypt fundinum upp. Ég held að það hafi verið planið. Þeir byrjuðu í einhverjum köllum og látum en svo bara lagaðist það,“ svarar Helgi.

Ólýðræðislegt félag

Á fundinum voru um 60 manns, samkvæmt heimildum Vísis voru þeir flestir vel við aldur. Svo voru þarna um hálfur tugur sem hafði eitt og annað við stjórn félagsins að athuga. Arnar Leó er einn þeirra fjögurra sem gengu út af fundinum. Hann segir að sér hafi ofboðið; segist furðu lostinn eftir að hafa áttað sig á því hversu ólýðræðislegt félag hans er og hversu erfitt er að nálgast upplýsingar.

Bergur Þorkelsson, er fyrrverandi gjaldkeri SÍ og nú sjálfkjörinn formaður eftir að komið var í veg fyrir framboð Heiðveigar Maríu. Arnar Leó segir að það hafi farið ágætlega á með honum og Bergi fram til þessa. En, svo fremi að spurningar sem að honum sé beint séu þægilegar.

„Hann svarar sumu, öðru ekki. Og sakaði mig eitt sinn um persónuárásir þegar ég sendi inn fyrirspurn,“ segir Arnar Leó en þá var um að ræða spurningu sem Bergi þótti greinilega óþægilegt að svara.

Frumlegar aðferðir til að koma í veg fyrir framboð

Arnar Leó segir þetta sem hann kallar sósíalistabull, sú kenning sem Bergur hélt svo á loft í sjónvarpsviðtali og var undirliggjandi þegar samþykkt var að vísa Heiðveigu Maríu úr félaginu, svo fáránlegt að vandséð sé að menn sem trúi slíku geti ráðið sér sjálfir, hvað þá heilu félagi. „Þeir trúa þessu sumir!? Fyrst átti hún að vera útsendari útgerðarinnar og svo þegar það gekk ekki upp þá var hún orðin útsendari einhvers blaðamanns sem á að vera að sölsa undir sig verkalýðshreyfinguna.“

Sjómaðurinn segir þetta með hinum mestu ólíkindum. „Þetta er svo mikið bull að þú gætir ekki einu sinni logið þessu.“ Hann gagnrýnir harðlega það að ekki hafi verið komið upp fjarskiptabúnaði svo fleiri hefðu getað verið á fundinum, ýmsir sjó- og landsbyggðamenn áttu þess ekki kost. Og fróm fyrirheit um að bæta úr skák síðar komi of seint. Þá hafi það verið sérkennilegt að þeir sem mættu sem fulltrúar með umboð gildra félaga, var meinað einhliða aðgangur að fundinum.

Telur stjórnina halda spilum þétt að sér

„Greinilegt að ekki er vilji stjórnar að veita félagsmönnum sínum slíkt aðgengi að fundi félagsins þrátt fyrir mörg fordæmi hjá til dæmis húsfélögum um slík umboð.“Arnar Leó þykir þetta skjóta skökku við sem og ýmislegt annað varðandi stjórn félagsins.

Hann segir að Guðmundur Hallvarðsson hafi verið kosinn fundarstjóri á aðalfundinum og honum hafi ofboðið þegar Guðmundur fór að tala um góða og lýðræðislega stjórn. Og „vildarvinaklúbbur, verðtryggð vísindakirkja, klapplið Jónasar Garðarssonar tók undir einum rómi,“ segir Arnar sem hefur þetta til marks um þöggun.

„Ég var ekki einn þeirra sem var með frammíköll en ég skil vel að mönnum gremjist það hvernig á málum er haldið.“ Arnar Leó hugsar nú sinn gang. Hann segist hafa unnið sér inn ýmis réttindi eftir áratug í félaginu, sem hann vill ekki hlaupa frá að óathuguðu máli; hann þurfi að skoða þau mál áður en næstu skref verða stigin en víst er að honum hugnast ekki vistin.