Vísbendingar um að Trump hafi reynt að hindra framgang réttvísinnar

Donald Trump Bandaríkjaforseti gaf dómsmálaráðherra sínum skýr fyrirmæli um að hann skyldi ekki lýsa sig vanhæfan til að stjórna rannsókn á meintu samráði framboðs Trump við Rússa. Þetta er á meðal vísbendinga sem sérstakur rannsakandi dómsmálaráðuneytisins hefur fundið um mögulegar tilraunir Trump til að hindra framgang réttvísinnar.

Í ítarlegri umfjöllun New York Times í gær koma fram nýjar upplýsingar um vendingar á bak við tjöldin þegar rannsóknin var að hefjast af fullum þunga og Trump rak James Comey, forstjóra alríkislögreglunnar FBI. Blaðið segir að Robert Mueller, sérstakur rannsakandi dómsmálaráðuneytisins, búi yfir að minnsta kosti hluta þeirra.

Þar kemur meðal annars fram að Trump hafi fengið lögmann Hvíta hússins til þess að þrýsta á Jeff Sessions dómsmálaráðherra að stíga ekki til hliðar í málefnum sem tengdust Rússarannsókninni í mars. Embættismenn dómsmálaráðuneytisins höfðu ráðlagt Sessions að gera það vegna hagsmunaárekstra.

Að sögn New York Times brást Trump ókvæða við þegar Sessions fór að ráðum embættismanna sinna. Sakaði forsetinn Sessions um vera sér ekki nægilega hollur. Á Trump að hafa sagt fyrir framan hóp starfsmanna Hvíta hússins að hann þyrfti dómsmálaráðherra sem verði sig. Taldi hann að dómsmálaráðherrar hefðu varið forseta sína í gegnum tíðina.

Lögmaður forsetans hélt upplýsingum frá honum

Eins gekk á miklu í aðdraganda þess þegar Trump rak Comey í maí, þvert á vilja sumra starfsmanna Hvíta hússins.

Reiði Trump í garð Comey er sögð hafa byggst upp þegar forstjórinn bar vitni fyrir nefndum Bandaríkjaþings í tvígang snemma í fyrra. Þar neitaði Comey að staðfesta að Trump sjálfur væri ekki til rannsóknar. Í kjölfarið hóf Trump að ræða opinskátt við starfsmenn sína um að sparka forstjóranum.

Einn lögmanna Hvíta hússins óttaðist svo mjög að ef Trump ræki Comey þá yrði stöðu forsetans stefnt í hættu. Dómsmálaráðuneytið neyddist til þess að hefja rannsókn á hvort að forsetinn reyndi að stöðva framgang Rússarannsóknarinnar.

Lögmaðurinn fékk aðstoðarmann til að taka saman minnisblað um hvort að forsetinn hefði vald til að reka forstjóra FBI án sérstakrar ástæðu. Niðurstaða aðstoðarmannsins var sú að forsetinn hefði slíkt vald. Lögmaðurinn, sem hafði áður sagt Trump að hann þyrfti sérstaka ástæðu til að reka Comey, kom þeim upplýsingum aldrei áfram til forsetans.

„Þetta sýnir að lögmenn forsetans treystu honum ekki fyrir öllum staðreyndum vegna þess að þeir óttuðust að hann tæki ákvörðun sem væri honum ekki fyrir bestu,“ hefur New York Times eftir Stephen I. Vladeck, prófessor í lögfræði við Texasháskóla, sem telur atburðarásina „stórfurðulega“.

Reyndu að grafa upp skaðlegar upplýsingar um Comey

Einna skaðlegustu upplýsingarnar fyrir Sessions og Trump í umfjöllun blaðsins varða þó uppákomu sem er sögð hafa átt sér stað fjórum dögum áður en forsetinn rak Comey í maí. Það var skömmu eftir að Comey kom aftur fyrir þingnefnd og neitaði enn að svara hvort að Trump væri til rannsóknar.

Trump er sagður hafa hellt sér yfir Sessions á meðan Comey bar vitni. Gagnrýndi hann ráðherrann fyrir að hafa stigið til hliðar, að hann væri sér ekki nægilega hollur og ítrekaði að hann vildi reka Comey. Fullyrti hann að fyrri dómsmálaráðherrar hefðu varið forseta sína.

Tveimur dögum eftir framburð Comey fyrir þingnefndinni falaðist aðstoðarmaður Sessions eftir skaðlegum upplýsingum um hann hjá starfsmanni Bandaríkjaþings. Ástæðan væri sú að dómsmálaráðherrann vildi eina neikvæða frétt um forstjóra FBI í fjölmiðlum á hverjum degi.

Talsmaður dómsmálaráðuneytisins neitar við New York Times að þetta hafi gerst.

President Trump gave firm instructions in March to the White House's top lawyer: stop Jeff Sessions from recusing himself in the Russia investigation https://t.co/50bhPWYLxG

— The New York Times (@nytimes) January 5, 2018

Vitnað til Rússarannsóknarinnar í bréfi sem átti að fara til Comey

Þegar kom að því að reka Comey óskaði Trump eftir því að Stephen Miller, einn helsti ráðgjafi hans, semdi drög að bréfi með rökstuðningi fyrir brottrekstrinum. Fram að þessu hafa fulltrúar Hvíta hússins að ekkert hafi verið minnst á Rússa eða rannsóknina í bréfinu. New York Times hefur hins vegar eftir heimildarmönnum sem lásu bréfið að strax í upphafi þess sé fullyrt að Rússarannsóknin sé „uppspuni og af pólitískum hvötum“.

Á endanum var það hins vegar Rod Rosenstein, aðstoðardómsmálaráðherrann, sem skrifaði bréfið til Comey með rökstuðningi fyrir brottrekstri hans. Trump gróf hins vegar sjálfur nær samstundis undan þeim rökstuðningi og sagði hreint út í sjónvarpsviðtali að hann hefði rekið Comey vegna Rússarannsóknarinnar.

Rannsakendur Mueller eru einnig sagðir kanna hvort að Trump hafi logið í yfirlýsingu sem hann er sagður hafa lesið fyrir um borð í forsetaflugvélinni um umdeildan fund sem sonur hans og tengdasonur áttu með rússneskum aðilum í júní í fyrra. Þeim hafði verið lofað skaðlegum upplýsingum um Hillary Clinton, mótframbjóðanda Trump í forsetakosningunum.

Í nýrri bók Michaels Wolff um Hvíta hús Trump sem hefur valdið úlfaþyt síðustu daga er því haldið fram að lögmenn forsetans hafi talið hafa reynt að afvegaleiða rannsóknina með beinum hætti með yfirlýsingunni.

Einn talsmanna Trump hætti í kjölfar þeirrar uppákomu. Í bókinni er því haldið fram að ástæðan hafi verið sú að hann hafi talið forsetann hafa gerst sekan um að hindra framgang réttvísinnar.