Enn er óvissa um lögmæti tillögunnar

Frávísunartillaga kemur fram í dag vegna tillögu Bjarna Benediktssonar um afturköllun ákæru á hendur Geir H. Haarde. Margir þingmenn telja að verði málinu ekki vísað frá þurfi þingnefnd að ganga í störf Landsdóms. Skýrt kemur fram í skýringum með lögum um Landsdóm að með ákæru sé málið úr höndum Alþingis.

Tillaga Bjarna Benediktssonar, formanns Sjálfstæðisflokksins, um að Alþingi falli frá ákæru á hendur Geir H. Haarde, verður tekin fyrir á Alþingi í dag. Tillagan hefur valdið miklum titringi innan þingsins og óvíst er hver afdrif hennar verða, en ljóst er að hún verður tekin til umræðu í dag.

Rökstudd dagskrártillaga hefur verið í smíðum en, líkt og greint er frá hér til hliðar, felur hún í sér að umræða fer fram um málið en ekkert meira verður gert við það.

Heimildir Fréttablaðsins herma að stuðningur við þá málsmeðferð hafi aukist. Svo virðist sem fjölmargir þingmenn hafi talið að frávísun málsins hefði það í för með sér að ekki færi fram umræða um málið, heldur yrði því vísað frá áður en til hennar kæmi. Það hugnaðist mörgum lítt, en meiri stuðningur er við það að fara þá leið sem rökstudd dagskrártillaga felur í sér.

Í hlutverk LandsdómsVerði dagskrártillagan felld og málið fái þinglega meðferð verður því vísað í nefnd á mili umræðna. Þá þurfa þeir þingmenn sem í nefndinni sitja að taka efnislega afstöðu til ákærunnar á hendur Geir; það er hvort ástæða sé til að draga hana til baka.

Guðmundur Steingrímsson, þingmaður utan flokka, segir það umhugsunarefni og veigamikil rök fyrir frávísun. Sjálfur sé hann þó ekki endanlega búinn að gera upp hug sinn.

„Ég sé ekki betur en að nefnd væri að ganga í störf landsdóms ef hún færi að taka efnislega afstöðu til þess hvort Geir sé sekur eða saklaus. Ef þingmannanefnd færi að fjalla um málið væri hún í raun og veru einnig að fjalla um spurninguna um sekt eða sakleysi. Þannig gengur hún í störf Landsdóms og það er eitthvað sem við eigum ekki að gera.“

Guðmundur bendir einnig á að málið sé komið á allt annan stað nú en þegar afstaða var tekin til ákærunnar í september. Guðmundur kaus þá gegn ákæru á hendur öllum fjórum ráðherrunum fyrrverandi.

"…engin skipti af málinu…“Mikil umræða hefur farið fram um hvort málið sé löglegt. Ásta Ragnheiður Jóhannesdóttir, forseti Alþingis, lét fara fram mat á tillögunni og niðurstaða þess var að hún væri þingtæk. Það hafa þó fjölmargir gagnrýnt og Þór Saari, þingmaður Hreyfingarinnar, hefur gengið svo langt að segja að hafi forseti ekki döngun í sér til að vísa málinu frá eigi einfaldlega að skipta um forseta.

Lögin um Landsdóm eru frá árinu 1963 og eru samin af Ólafi Jóhannessyni, einum helsta lagaspekingi landsins, sérstaklega hvað varðar stjórnsýslurétt. Bjarni Benediktsson, þá formaður Sjálfstæðisflokksins, mælti fyrir málinu.

Í athugasemdum með frumvarpinu segir frá því að Alþingi skipi fimm manna saksóknarnefnd, til að gefa Alþingi, sem fer með ákæruvaldið, kost á að fylgjast með saksókninni. Þá kemur setning sem virðist býsna afgerandi um hug löggjafans:

„En eins og nú er, hefur Alþingi engin skipti af málinu, eftir að það hefur kjörið sóknara.“

Lögfræðingar sem Fréttablaðið ræddi við töldu því einboðið að tillaga Bjarna bryti í bága við vilja löggjafans. Seinni tíma skýringar, sem til að mynda Róbert Spanó hefur talað fyrir, hafi ekki tekið á því máli. Þess ber þó að geta að enginn þeirra vildi koma fram undir nafni.

Málið gert pólitísktAfstaða Ögmundar Jónassonar innanríkisráðherra, sem ætlar að styðja tillögu Bjarna, hefur farið illa í margan stjórnarliðann. Árni Páll Árnason, þingmaður Samfylkingarinnar, segir hins vegar fráleitt að láta eins og málið snúist um heilsu og lífvænleika ríkisstjórnarinnar. Að minnsta kosti tveir af níu ráðherrum, Ögmundur og Össur Skarphéðinsson utanríkisráðherra, hyggist styðja málið og því sé slíkur málatilbúnaður út í hött.

„Það er líka stóralvarlegt mál að gera umræðu um sakamál gegn einstaklingi að flokkspólitísku máli og það stórskaðar málatilbúnað þeirra sem stóðu að ákærunni á sínum tíma. Það skapar þá augljósu hættu að menn telji að um pólitísk réttarhöld sé að ræða.

Yfirlýsingar flokksfélaga gera heldur ekkert annað en að styðja varnir sakborningsins og fjölga áfrýjunarmöguleikum hans og veikja þannig málatilbúnaðinn af hálfu ríkisins,“ segir Árni Páll, en nokkur flokksfélög Vinstri grænna hafa ályktað um að halda ætti ákærunni til streitu.