Skoðun: Þjóðar­at­kvæða­greiðsla um ESB-viðræður

Fréttamynd

Hver er maðurinn?

Hver skoðar ekki íbúð áður en hann ákveður hvort hann vilji kaupa hana? Og hvaða foreldri vill ekki leyfa barni að opna afmælispakka á sjálfan afmælisdaginn?

Skoðun
Fréttamynd

Tæki­færi til bættra samganga

Nú styttist í þjóðaratkvæðagreiðslu um hvort halda eigi áfram aðildarviðræður við ESB. Eðlilega eru margir að horfa í lækkun vaxta og verðbólgu í samhengi við aðildarviðræður, enda er það eitt stærsta hagsmunamál íslenskra heimila og fyrirtækja.

Skoðun
Fréttamynd

Þjóðin og valdið

Það voru ekki allir ánægðir með þá ákvörðun ríkisstjórnarinnar að treysta þjóðinni fyrir því hvort Ísland ætti að halda áfram aðildarviðræðum við Evrópusambandið. Þingmenn Sjálfstæðisflokks og Miðflokks mótmæltu því einnig harðlega að Alþingi yrði ekki að störfum í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar. Þingmenn ættu að eiga frumkvæðið í umræðunni og takast á um málið á Alþingi.

Skoðun
Fréttamynd

JÁ til að sjá eða NEI til að bjarga sjálf­stæðinu?

Sumt skil ég vel en annað illa eða alls ekki. Ég skil til dæmis ágætlega þá bændur sem óttast um afkomu sína ef Íslendingar gerast aðilar að ESB. Sem gömlum sveitastrák þykir mér vænt um landbúnaðinn og meðan ég þarf enn að éta vil ég fá að bragða á íslensku lamakjöti annað slagið.

Skoðun
Fréttamynd

Sjáum hvað landsbyggðunum býðst

Þann 29. ágúst næstkomandi býðst landsmönnum einstakt lýðræðislegt tækifæri til að ákveða hvort við viljum halda áfram aðildarviðræðum við Evrópusambandið. Kannanir hafa sýnt að almennt er meiri stuðningur við áframhaldandi viðræður á höfuðborgarsvæðinu, en minni stuðningur í landsbyggðunum.

Skoðun
Fréttamynd

Er Ís­land í al­vöru svo miklu ríkara en um­heimurinn?

Árið 2007 voru ýmis merki í hagkerfinu um að eitthvað væri að. Við þekkjum þau flest, sem eru nægilega gömul til að hafa verið að fylgjast með á þeim tíma. Eitt af því var alþjóðlegur samanburður sem Economist tímaritið gerir sem heitir Big Mac Index. Hugmyndin er að Big Mac-hamborgarinn er alltaf sama varan og ætti því að kosta svipað hvar sem er. Vissulega er eðlilegt að einhver munur sé á verðinu í mismunandi löndum, sökum þess að laun og annar kostnaður er mismunandi. Big Mac Index er notað til að skilja hvaða ríki eru með of hátt skráð gengi.

Skoðun
Fréttamynd

Hvers vegna ég segi nei 29. ágúst

„Bráðum kemur ekki betri tíð, því betri getur tíðin ekki orðið.”Þessi ódauðlegu orð Stuðmanna duttu í kollinn á mér þegar ég settist niður til að skrifa þessa grein. Eftir að veðurguðirnir stríddu okkur hér á suðvesturhorninu í vikunni og komu í veg fyrir að við sæjum til sólar þegar almyrkvinn gekk yfir er nú heiðskírt og sólin skín. Ég er sammála Stuðmönnum um að tíðin geti ekki orðið mikið betri hér á okkar ágæta landi, ekki bara vegna sólarinnar þessa dagana heldur líka vegna þess að hér er gott að búa. Við Íslendingar búum við virkilega góð lífskjör í öllum alþjóðlegum samanburði. Þeim árangri höfum við náð sjálf, með dugnaði og elju og auðvitað í góðu samstarfi við aðrar þjóðir í öllum þeim málefnum sem skipta okkur máli.

Skoðun
Fréttamynd

Sér­staða Ís­lands úti­lokar að líkindum aðild að ESB

Um samningsmarkmið í hugsanlegum aðildarviðræðum við ESB verður að tala opið og skýrt um sjávarútvegsmálin. Dæmi um skort á þessu er að finna í meirihlutaáliti utanríkismálanefndar - það er fulltrúa ríkisstjórnarflokkanna - á tillögu utanríkisráðherra um að haldið verði þjóðaratkvæði um aðildarviðræður við ESB.

Umræðan
Fréttamynd

Þjóðin er alltaf klofin

„Þjóðin er gjörsamlega klofin í herðar niður,“ sagði Guðrún Hafsteinsdóttir formaður Sjálfstæðisflokksins í Silfrinu á dögunum þegar rætt var um þjóðaratkvæðagreiðsluna um áframhald aðildarviðræðna við Evrópusambandið. Og Guðrún tók dýpra í árinni. Hún sagði málið vera farið að hafa áhrif á samskipti innan fjölskyldna; fjölskyldur gætu varla hist og dæmi væru um að börn hittu ekki foreldra sína vegna ágreinings um afstöðuna til ESB.

Skoðun
Fréttamynd

Auð­lindirnar eru okkar, hvort sem við erum í EES eða ESB

Í þjóðarétti gildir sú regla að ríki hafi einkarétt til nýtingar á náttúruauðlindum í lögsögu sinni, sbr. meginregla 2 Ríó-yfirlýsingarinnar frá 1992 og meginregla 21 Stokkhólmsyfirlýsingarinnar frá 1972 svo fáein dæmi séu tekin. Réttur til hagnýtingar er samofinn rétti ríkja til að fara með eigin málefni sjálf án afskipta annarra ríkja og er hluti af sjálfsákvörðunarrétti ríkja sem birtist í frelsi þeirra til að ákveða hvort auðlindir skuli vera nýttar og á hvaða hátt það skuli gert.

Skoðun
Fréttamynd

Bændur á bremsunni

,,Fæðuöryggi Íslendinga byggist á því að ungt fólk vilji leggja fyrir sig búskap og bújarðir haldist í byggð. Meðalaldur starfandi bænda er um 66 ár og sagt erfitt fyrir ungt fólk að taka við keflinu. Lág afkoma og hár stofnkostnaður verður til þess að fólk leitar í önnur störf.“ (bbl.is, 2022)

Skoðun
Fréttamynd

Vilt þú að Ís­land á­byrgist 250 ma.kr. af skuldum ESB?

Mjög alvarleg skuldastaða Evrópusambandsins hefur lítið rými fengið í allri umræðunni fyrir komandi þjóðaratkvæðagreiðslu. Í henni felst veruleg áhætta fyrir Ísland verði landið aðildarríki að sambandinu. Samkvæmt 47. gr. Lissabon-sáttmálans (SESB), grunnlöggjöf ESB, er sambandið sjálfstæð lögpersóna. Það þýðir að ESB getur sem slíkt gert alþjóðlega samninga, gerst aðili að alþjóðastofnunum en jafnframt stofnað til skulda í eigin nafni. Ákvæðið kom til sögunnar með sáttmálanum sem tók gildi 1. desember 2009. Mikilvægt er að greina á milli skulda aðildarríkja ESB og þess sjálfs. Aðildarríkin eru ábyrg fyrir sínum skuldum, eins og 125. gr. sáttmálans (SSESB) felur í sér, en sambandið getur sjálft stofnað til skulda að uppfylltum ákveðnum formskilyrðum.

Skoðun
Fréttamynd

Hver er munurinn fyrir vinstrið á EES og ESB?

Á Íslandi er mikill hagvöxtur, há laun, há verðbólga og háir vextir. Á evrusvæðinu er þessu öfugt farið – minni hagvöxtur, lægri laun, lítil verðbólga og lágir vextir. Í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar í ágúst eru margir væntanlega farnir að velta fyrir sér hvor „stakkurinn“ er illskárri. Þetta er eins og Morpheus í Matrix - hann spyr hvort þú viljir taka ESB pilluna, þaðan sem aldrei verður snúið. Hvernig á fólk að geta vegið þessa þætti og komist að niðurstöðu? Þó það kosti kannski örlítið meira atvinnuleysi og minni hagvöxt er mögulega betra að taka upp evru til að svæla út verðtrygginguna og fá a.m.k. lægri vexti? Eða akkúrat öfugt? „Æ ég pæli í þessu seinna eða tek þetta á tilfinningunni.“

Skoðun
Fréttamynd

Við viljum ekki ganga í ESB

Íslendingar ganga til þjóðaratkvæðagreiðslu 29. ágúst. Spurningin sem Alþingi samþykkti hljóðar svo: „Á Ísland að hefja á ný aðildarviðræður við Evrópusambandið?“ Því er gjarnan haldið fram að hér sé aðeins verið að „kíkja í pakkann“. Viðræðurnar séu nánast áhættulaus upplýsingaöflun og þjóðin geti einfaldlega sagt nei síðar ef niðurstaðan reynist óhagstæð.

Skoðun
Fréttamynd

Rauða rútan er mætt! Varist rauðu rútuna

Eitt frægasta dæmið um villandi pólitísk skilaboð í Brexit-herferðinni árið 2016 var rauða rútan sem Vote Leave, bresku útgáfunnar af Áfram Ísland-félagsskapnum, sem á stóð: „We send the EU £350 million a week. Let’s fund our NHS instead.“ Skilaboðin voru einföld og áhrifarík: Bretar gætu hætt að senda 350 milljónir punda á viku til Brussel og varið peningunum þess í stað í heilbrigðiskerfið. Þau voru líka lygi.

Skoðun
Fréttamynd

Er EES bið­stofa eða enda­stöð?

Hugleiðingar eftir lestur bókar Carls og Lauru Melusine Baudenbacher. Það er ekki oft sem erlendur lögfræðingur vekur umtalsverða athygli í íslenskri stjórnmálaumræðu. Það á þó við um Carl Baudenbacher, fyrrverandi forseta EFTA-dómstólsins, sem á undanförnum misserum hefur tjáð sig með afdráttarlausum hætti um fyrirhugaða þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarviðræður við Evrópusambandið.

Skoðun
Fréttamynd

Þegar kenni­vald kemur í stað raka

Morgunblaðið birti 15. ágúst stóra grein eftir Carl Baudenbacher, fyrrverandi forseta EFTA-dómstólsins, undir fyrirsögninni „Sjálfstraust Íslands og hræðslupólitíkin fyrir þjóðaratkvæðagreiðsluna um ESB“. Baudenbacher er virtur lögfræðingur með langan akademískan feril og mikla reynslu af EES-rétti. Þess vegna á að hlusta á hann.

Skoðun
Fréttamynd

Sjálf­stæðis­bar­áttan hættir aldrei

Fyrsti hlekkurinn í ófrelsisfjötrum Íslands brast þegar einokunarverslun Dana var afnumin árið 1787. Þá var Ísland fátækt og vanmáttugt land undir erlendri stjórn og fáir hefðu líklega þorað að sjá fyrir sér sjálfstætt íslenskt lýðveldi. En með afnámi einokunarverslunarinnar hafði verið stigið mikilvægt skref á langri leið þjóðarinnar til sjálfstæðis.

Skoðun
Fréttamynd

Lífs­gæði og sam­heldni ís­lenskrar þjóðar

Að keyra 8.000 kílómetra á vegum Evrópu í sumar gaf mér góðan tíma til að velta fyrir mér vegakerfinu á Íslandi. Leiðin lá frá Ósló til Marbella og til baka. Spænsku vegirnir voru þeir bestu og Autobahn Þjóðverja var mun verri en ég bjóst við.

Skoðun
Fréttamynd

Loddaralist í að­draganda 29. ágúst

Þessa dagana berst dreifiefni inn um póstlúgur landsmanna frá báðum fylkingum í Evrópumálunum. Þjóðaratkvæðagreiðslan 29. ágúst snýst formlega um hvort hefja skuli aðildarviðræður, um að „kíkja í pakkann" eins og það er kallað.

Skoðun
Fréttamynd

Norð­menn eru farnir að horfa á okkur

Í síðustu viku söfnuðust norskir ráðherrar, stjórnmálamenn, fræðimenn, atvinnurekendur og verkalýðsleiðtogar saman í Arendal til stærstu pólitísku samkomu landsins. Meðal þess sem þar var rætt var framtíð EES — og óvenju oft kom Ísland við sögu.

Skoðun
Fréttamynd

Þegar fyrr­verandi for­seti stjórnlagadómstóls stærsta hag­kerfis Evrópu varar við því að ríkið sé komið að vendi­punkti er á­stæða til að hlusta

Andreas Voßkuhle, sem var forseti þýska stjórnlagadómstólsins á árunum 2010–2020, kallar í nýlegu viðtali við Die Zeit eftir djúpstæðum og skjótum umbótum á þýska ríkinu. Ummæli hans vöktu athygli í þýskum fjölmiðlum og WELT hafði eftir honum 13. ágúst:„Að mínu mati erum við komin að vendipunkti. Ef við breytumst ekki fer illa fyrir okkur.“

Skoðun
Fréttamynd

Um skuldir – og þakkarskuldir

Ég heyri utan að mér, að þar sem ég hafi verið staðinn að verki við að hlýða á erindi Dr Carls Baudanbacher á fundi í gamla Sjallanum, hljóti ég að vera genginn í björg andstæðinga Evrópusambandsaðildar. Þá er illa fyrir okkur komið, ef menn mega ekki hlusta á meinta andstæðinga, án þess að kalla yfir sig fordæmingu af einhverju tagi.

Skoðun

Mest lesið