Gagn­rýnir að ekkert bóli á að­gerðum varðandi skatt­lagningu tæknirisa

Hann bendir á í grein sinni að nær ár sé liðið frá því að stjórnvöld kynntu aðgerðaáætlun í málefnum fjölmiðla í desember í fyrra. Þar hafi staða íslenskra fjölmiðla verið dregin skýrt fram og að þeir eigi undir högg að sækja.

„Íslenskir fjölmiðlar eiga undir högg að sækja. Fyrir vikið á íslenskt samfélag undir högg að sækja,“ kom fram í áætluninni.

Guðmundur Halldór segist sammála þessu.

„Sterkir og sjálfstæðir fréttamiðlar skipta samfélagið máli. Þeir veita stjórnvöldum og atvinnulífi aðhald og stuðla að upplýstri samfélagsumræðu,“ segir hann og að einn mikilvægasti liðurinn til að tryggja sterka fjölmiðla sé skattlagning alþjóðlegra tæknifyrirtækja.

Hann segist hafa óskað eftir upplýsingum frá ráðuneytinu um stöðu verkefnisins og að svarið hafi verið á þá leið að ekki hafi farið fram heildstæð greining á skattlagningarleiðum. Hvorki liggi fyrir mat á mögulegum tekjum ríkissjóðs né tillögur um ráðstöfun þeirra.

Þá hafi ráðuneytið jafnframt upplýst um að frumvarp um slíka skattlagningu sé ekki á þingmálaskrá og ekki sé unnt að segja hvort eða hvenær það verði lagt fram. Ekkert liggi því fyrir um framlagningu málsins á þessu ári eða á vorþingi 2027.

„Stjórnvöld lögðu ríka áherslu á að styrkja íslenska fjölmiðla. Að enn liggi hvorki fyrir greiningar né tillögur í þeim efnum samræmist engan veginn því sem boðað var. Hvað skýrir þessa töf á einum mikilvægasta lið aðgerðaáætlunarinnar þegar önnur ríki hafa þegar byrjað að skattleggja tæknirisana og það fyrir mörgum árum?“ spyr Guðmundur.

Aðgerðir kynntar erlendis

Hann bendir í grein sinni á að slík skattlagning hafi víða verið kynnt. Í Austurríki hafi frá ársbyrjun 2020 verið lagður fimm prósenta skattur á tilteknar stafrænar auglýsingatekjur stórra alþjóðlegra fyrirtækja sem tengjast notendum í landinu. Frakkland leggi þriggja prósenta skatt á tiltekna stafræna þjónustu og Bretland tveggja prósenta skatt á tilteknar tekjur samfélagsmiðla, leitarvéla og netmarkaðstorga.

Þá bendir hann einnig á að samkvæmt Hagstofu Íslands runnu tæpir 15 milljarðar króna til erlendra miðla vegna auglýsingakaupa árið 2024, eða 51 prósent alls auglýsingafjár.

Guðmundur segir að stærðargráðan gefi tilefni til að leggja áherslu á að hefja slíka skattlagningu.

„Það er ljóst að erlendir tæknirisar á borð við Meta og Alphabet taka til sín stóran hluta íslensks auglýsingafjár án þess að standa undir íslenskri fréttamennsku, dagskrárgerð og menningarumfjöllun með sama hætti og innlendir fjölmiðlar,“ segir hann og að þó svo að það sé eðlilegt að stjórnvöld gefi sér tíma verði fjölmiðlafyrirtækin að geta treyst því að boðuðum aðgerðum sé fylgt eftir.

Vísir er í eigu Sýnar.