Skugga­hliðar aukinnar sveppa­tínslu

Þetta segir Narfi Hjartarson, skógarvörður Þjóðskóganna á Vesturlandi, í samtali við Bítið í morgun. Hann birti á dögunum færslu á Facebook-hópnum Funga Íslands þar sem hann vakti athygli á því að þótt að aukinn áhugi á sveppum hér á landi sé af hinu góða fylgi því ákveðnar skuggahliðar. 

Mannasaur og einnota hanskar úti um allt

Narfi segir sveppaáhuga hafa verið til staðar hér á landi um langt skeið. Það hafi þó farið verulega vaxandi undanfarin ár.  

„Þetta voru svona fáeinir aðilar hérna í den sem gátu gengið að skógunum vísum alveg stútfullum af sveppum. Það var svona gullna tímabilið. Áhuginn hefur aukist mjög mikið út af aðgengi að upplýsingum. Heimildarmyndir hafa verið gefnar út, bæði erlendis og hér á landi,“ segir hann og heldur áfram:

„Þetta eru svolítið dularfullar verur. Þær eru ekki dýr eða plöntur heldur sveppir. Þetta er mjög áhugavert og þetta er lostætt og getur líka verið banvænt eða vímugefandi,“ segir hann og skellir upp úr.

Hann tekur fram að svepparíkið hér á landi sé nokkuð fjölbreytt og telur upp nokkrar tegundir. Þrátt fyrir að það sé jákvætt að fólk sækist í auknum mæli í náttúruna dragi það dilk á eftir sér.

„Skuggahliðarnar eru að sumir eru að skilja eftir sig alveg ótæpilegt magn af rusli og þá er þetta ekki bara umbúðir af nesti eða eitthvað svoleiðis. Það er líka mannasaur og mikið af blautþurrkum af því að fólk fer í útivist og vill vera tandurhreint. Þá fer það með fullan poka af Kleenex. Það skilur þetta eftir út um allar koppagrundir. Þeir sem eru mest í þessu eru í latex-hönskum og öðrum einnota hönskum og skilja þetta eftir út um allt. Þeir vilja ekki verða skítugir á puttunum.“

Það fellur í verkahring landvarða og annarra að þrífa umræddan úrgang. Hann segir það skiljanlegt að einhverju leyti að fólk vilji ekki að lykt og litur úr sveppunum festir á höndum viðkomandi. Fólk eigi samt sem áður að hafa sóma til þess að taka til eftir sig.

Um tíu manns tíni upp sveppi í kílóatali og eyðileggi náttúruna

Hann vekur einnig athygli á því að sumir virðast hálfgerðir atvinnumenn í sveppatínslu.

„Það eru kannski sjö til tíu aðilar sem að eru mjög afkastamiklir og koma hérna nær hvern dag yfir sveppatímabilið á virkum dögum, á meðan flestir eru í vinnu. Þeir ná að sópa þetta upp og þeir eru ekkert mikið að hugsa um að skilja eftir mjög unga sveppi eftir fyrir næsta mann. Það eru alls konar siðferðisreglur sem þarf að hafa í huga þegar maður er að tína. Þessir aðilar eru að tína kannski fjölmörg kíló á dag. Mig grunar að sumir séu að selja þetta.“

Má tína sveppi úti í náttúrunni og selja þá?

„Það er bannað. Maður getur það ekki nema með leyfi. Það er eins og ég myndi hoppa inn á tún hjá einhverjum og fara að heyja og selja heyið til hestabænda í Reykjavík.“

Hann segist hafa reynt að eiga í samskiptum við viðkomandi aðila. Hann telur sig hafa heimildir til að reka fólk úr skóginum en hefur ekki gripið til þess enn sem komið er. Hann leggi mest upp úr að höfða til siðferðis fólks og stuðla að sjálfbærni við tínsluna.

„Þessir stærstu eru með verkfæri með sér. Hrífur til dæmis og eru hreinlega að fletta botngróðrinum af skógarbotninum og þetta er bæði ljótt, leiðinlegt og mjög slæm umgengni. Þetta er vont fyrir náttúruna. Fólk getur spillt þessum sveppastóðum.“