Af hverju ég elska Ís­land

Ég hef stundum hugsað að jafnvel sá Íslendingur sem leggur hvað mesta áherslu á íslenska þjóðernisvitund, tungumálið og menninguna myndi ef til vill líta mig öðrum augum ef hann þekkti alla sögu mína hér á landi.

Ekki vegna þess að ég hafi gert eitthvað stórkostlegt.

Heldur vegna þess að ég hef reynt, í meira en tuttugu ár, að taka þátt.

Þegar maður flytur til annars lands veit maður ekki hvað bíður manns. Maður kemur með menntun sína, reynslu, drauma og hugmyndir um hver maður er. Svo byrjar nýja landið hægt og rólega að breyta þeirri mynd.

Ég kom frá Napólí til Íslands.

Síðan tók við líf sem ég hefði aldrei getað séð fyrir.

Ég hef unnið í fiskvinnslu. Ég hef sinnt öldruðum og unnið ýmis önnur störf. Ég hef staðið innan um fólk sem ég skildi varla í fyrstu og reynt að átta mig á orðunum, húmornum, svipbrigðunum og jafnvel þögninni.

Smám saman hætti Ísland að vera framandi staður.

Það varð að lífi mínu.

Að byrja aftur

Það er sérstök reynsla að flytja til annars lands sem fullorðin manneskja.

Það sem maður kann fyrir fylgir manni auðvitað. En á sama tíma þarf maður að læra ótrúlega margt upp á nýtt.

Tungumálið. Samfélagið. Óskráðu reglurnar. Hvernig fólk talar saman og stundum hvernig það talar ekki saman.

Ég lærði íslensku.

Ekki fullkomlega. Ég tala enn með hreim og geri enn mistök. En smám saman varð íslenskan að tungumáli sem ég gat ekki aðeins notað til að komast af, heldur líka til að vinna, læra, ræða, skrifa og tjá það sem mér liggur á hjarta.

Ég fór aftur í háskóla og lauk meistaranámi í lögfræði við Háskólann í Reykjavík.

Og nú, eftir meira en tuttugu ár á Íslandi, er ég enn og aftur orðinn háskólanemi. Í þetta sinn við Háskóla Íslands, þar sem ég er að mennta mig til kennslu.

Mér finnst eitthvað fallegt við það.

Eftir öll þessi ár er ég enn að læra af Íslandi.

Ég hef ekki bara búið hér

Þegar ég horfi til baka sé ég að samband mitt við Ísland hefur aldrei aðeins snúist um að búa hér.

Ég hef unnið hér og menntað mig. Ég hef eignast fjölskyldulíf hér. Ég hef unnið með börnum og öldruðum. Ég hef kennt matreiðslu og deilt með öðrum menningunni og matnum sem ég bar með mér frá Napólí.

En eitthvað gerðist líka í hina áttina.

Ég varð forvitinn um Ísland.

Ég heillaðist af íslenskum sögum, þjóðtrúnni, huldufólkinu og þessu sérstaka sambandi fólks við landið, náttúruna og fortíðina.

Og ég fór að skrifa um það.

Maðurinn frá Napólí, sem eitt sinn þurfti að læra hvernig ætti að bera fram íslensk orð, var farinn að skrifa bækur um Ísland, íslenskar sagnir og huldufólk.

Þegar ég hugsa um það í dag finnst mér ferðalagið stundum næstum ótrúlegt.

Ég hef ekki bara búið á Íslandi.

Ég hef tekið þátt í Íslandi.

Ást er ekki gagnrýnisleysi

Ég hef líka gagnrýnt Ísland.

Ég hef skrifað um hluti sem mér finnst mega fara betur. Um tungumál, útlendinga, samskipti fólks og samfélagið sem við búum í.

En gagnrýni hefur aldrei verið andstæða ástar í mínum huga.

Að elska land þýðir ekki að telja það fullkomið. Það þýðir ekki að samþykkja allt sem þar gerist eða hætta að spyrja erfiðra spurninga.

Við gerum það ekki heldur við fólkið sem við elskum.

Raunveruleg tengsl þola bæði ást og gagnrýni.

Ísland er ekki fullkomið.

Sem betur fer.

Ég er það ekki heldur.

Hvenær tilheyrir maður landi?

Stundum velti ég fyrir mér hvenær maður hættir að vera einfaldlega útlendingur.

Eftir fimm ár?

Tíu?

Tuttugu?

Þegar maður lærir tungumálið?

Þegar maður fær ríkisborgararétt?

Þegar maður þekkir íslenska veðrið nógu vel til að vita að það er tilgangslaust að treysta því?

Eða gerist það aldrei alveg?

Ég veit það ekki.

En ef einhver hefði sagt manninum sem kom hingað frá Napólí fyrir meira en tuttugu árum að hann ætti eftir að læra íslensku, mennta sig hér, skrifa bækur um landið, kenna Íslendingum að elda mat frá Napólí, vinna með íslenskum börnum og setjast síðar aftur á skólabekk til að undirbúa sig fyrir nýtt hlutverk í íslensku samfélagi, hefði hann líklega ekki trúað því.

Samt er þetta ekki saga um mann sem kom til Íslands og varð Íslendingur í stað þess að vera Ítali.

Ég þarf ekki að velja.

Napólí er enn í mér. Maturinn, minningarnar, fjölskyldan, tungumálið og hreimurinn sem fylgir mér þegar ég tala íslensku.

Ég vil heldur ekki missa neitt af því.

En maður getur átt fleiri en eina rót.

Landið sem breytti mér

Ég kom ekki hingað með þá hugmynd að einn daginn myndi ég kalla Ísland landið mitt.

Það gerðist hægt.

Í vinnunni.

Í tungumálinu.

Í náminu.

Í fjölskyldulífinu.

Í vináttunni.

Í öllum þessum venjulegu dögum sem verða að árum án þess að maður taki sérstaklega eftir því.

Ég hef gert mistök hér og byrjað aftur. Ég hef upplifað góða tíma og erfiða. Ég hef orðið eldri hér.

Og ég hef breyst hér.

Þess vegna finnst mér stundum of einfalt að skipta fólki í tvo skýra hópa: Íslendinga og útlendinga.

Lífið er flóknara en það.

Ég fæddist ekki hér. Ég ólst ekki upp hér. Ég mun alltaf vera frá Napólí.

En stór hluti af þeirri manneskju sem ég er í dag varð til á Íslandi.

Af hverju elska ég Ísland?

Ekki vegna þess að mér finnist allt hér betra en annars staðar.

Ekki vegna þess að ég sé alltaf sammála Íslendingum.

Og ekki vegna þess að ég hafi gleymt hvaðan ég kem.

Ég elska Ísland vegna þess að hér hef ég lifað stóran hluta ævi minnar.

Hér hef ég unnið, lært, elskað, eignast fjölskyldu, skrifað, kennt, gert mistök, breytt um stefnu og byrjað aftur.

Hér hef ég orðið að þeirri manneskju sem ég er í dag.

Napólí verður alltaf borgin sem ég kem frá.

Ísland er landið sem tók á móti mér og sem ég lærði smám saman að kalla mitt.

Og eftir meira en tuttugu ár þarf ég ekki flóknara svar við spurningunni um af hverju ég elska Ísland.

Einhvers staðar á þessari löngu leið hætti ég að hugsa um Ísland sem landið sem ég flutti til.

Það varð heimilið mitt.

Höfundur er skáld, rithöfundur og þýðandi.