Erfiðast að horfa upp á mann­eskju deyja og geta ekkert gert

„Ég get ekki sagt að gærdagurinn hafi verið besti vinnudagur lífs míns,“ segir Auðdís Tinna um atvikið í færslu á Facebook-síðu sinni en hún, ásamt fjölda annarra, varð vitni að slysinu í gær.

Maðurinn sem lést var erlendur ferðamaður á fertugsaldri. Umfangsmikil björgunaraðgerð hófst eftir að maðurinn féll í Jöklu en tilkynning um slysið barst rúmlega eitt í gærdag. Um hundrað manns komu að leitinni, samkvæmt tilkynningu frá lögreglu. Maðurinn fannst látinn um klukkan 22. Kafarar fundu lík mannsins í hyl í Jöklu skömmu eftir að þeir fóru ofan í ána. 

„Ég var nýmætt með minn hóp að ganga niður að nýja, fína útsýnispallinum við Stuðlagil Klausturselsmegin þegar við heyrum hróp og köll. Þá sé ég mann í ánni og átta mig á að ekki er allt með felldu. Ég hringi strax á Neyðarlínuna, hleyp meðfram efri bökkunum til að meta aðstæður með lögregluna á línunni og reyni eftir bestu getu að halda þeim eins upplýstum og hægt var um aðstæður og ástand. Fólk úti um allt byrjar að hlaupa til að reyna einhvers konar björgun en án árangurs. Þetta er án efa eitt það erfiðasta sem ég hef lent í – að horfa á manneskju deyja og geta ekkert gert í því,“ segir Auðdís í færslunni sem er hægt að lesa hér.

Í samtali við fréttastofu segir Auðdís að hún komi að gilinu nærri daglega og sé alltaf með í maganum yfir því hverju gestirnir geti tekið upp á. Hún reyni alltaf að vísa gestum beint að útsýnispalli en sumir séu hugaðri en aðrir og reyni ýmislegt til að fá góða mynd. Hún segir erfitt að ekkert sé girt af og að á svæðinu séu heldur engar bjargir, falli fólk ofan í. Hún myndi, til dæmis, vilja sjá björgunarhringi, línu yfir ána auk betri fallvarna. 

Óvenju mikil hróp og köll

Auðdís segist ekki hafa séð þegar maðurinn féll ofan í ána og viti því ekki tildrög slyssins. Hún hafi verið við efri bakkana og ekki séð til. 

„Þetta voru óvenjulega mikil hróp og köll og fljótlega sé ég mann í ánni og sé strax að það er ekki allt í lagi. Það er eins og hann sé að reyna að koma hausnum upp úr ánni en nái því ekki,“ segir hún og að þá strax hafi hún hringt í Neyðarlínuna og reynt að fylgja manninum eftir til að sjá hvort hann hafi getað andað og hvort einhver hafi getað aðstoðað hann.

Fljótlega hafi hún séð að hann væri algjörlega bjargarlaus. Fjöldi fólks hafi reynt að aðstoða manninn en aðstæður hafi verið erfiðar á staðnum og hann fljótlega verið kominn of langt. Svo hafi hún séð hann sökkva ofan í.

„Aðstæður þarna eru þannig að þú ert ekkert að stökkva út í til að bjarga manni, þetta er ísköld á og mjög straumhörð.“

Auðdís segist reglulega finna fyrir því í sínu starfi hversu fjársveltir innviðir í kringum ferðamannastaði séu á Austurlandi. Þetta sé ein birtingarmynd þess. Nýlega talaði hún í fjölmiðlum um vegakerfið sem hún segir aðra birtingarmynd. Auðdís segist aðspurð enginn öryggissérfræðingur en að hún telji að það gæti skipt sköpum að til dæmis hafa björgunarhringi á staðnum eða línu yfir ána til að grípa í ef fólk fellur út í.

„Mér líður ekkert vel að fara með fólk þarna, það er ekkert girt af, stundum er fólk í hóp sem er hugaðri en annað,“ segir hún og að stundum virðist ekki skipta máli hversu vel og mikið hún fari yfir öryggismálin, það hlusti ekki allir.

Tvær ferðir eftir í sumar

Sjálf segist hún alltaf fara beint með fólk að útsýnispallinum, þar sé grindverk og öruggur staður til að skoða. Hún segir lítið eftir af ferðamannasumrinu en vonar að hægt verði að grípa til aðgerða fyrir næsta sumar og þannig tryggja öryggi allra á svæðinu.

„Það eru tvær ferðir eftir í vikunni og svo er seasonið búið. Það er restin af þessu sumri. Ég ætla að fara öðruvísi að núna, ég ætla ekki að hleypa neinum nálægt brúninni, ég held í hendurnar á þeim núna. Eins og gömul amma,“ segir hún að lokum.

Annað andlátið á tveimur árum

Stuðlagil hefur verið vinsæll viðkomustaður ferðamanna á Austurlandi undanfarin ár. Erlend ferðakona á fertugsaldri lést þegar hún féll í ána í október árið 2024. Þremur og hálfu ári áður komu nærstaddir konu sem féll í klettum við gilið til bjargar.