Velti allt á því hverjir mæti á kjörstað Silja Rún Sigurbjörnsdóttir skrifar 15. ágúst 2026 12:01 Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði. Vísir/Anton Brink Miðað við nýjustu kannanir bendir allt til þess að þátttakan sjálf muni skipta mestu máli í komandi þjóðaratkvæðagreiðslum að mati prófessors í stjórnmálafræði. Yngra fólk hallist meira að já-inu en sé sömuleiðis talið ólíklegra til að mæta á kjörstað. Ekki er marktækur munur á þeim sem ætla að segja já annars vegar og nei hins vegar í komandi þjóðaratkvæðagreiðslu samkvæmt þjóðarpúlsi Gallup. 51,5 prósent sögðust ætla að segja já og 48,5 prósent nei en sjö prósent voru óákveðin. Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði, segir ljóst að afstaða fólks sé að herðast í málinu. „Þetta er svo jafnt núna að héðan í frá veltur þetta í rauninni á þátttökunni í kosningunni sjálfri því að þátttakan getur breytt þessum tölum. Það sækja ekki allir hópar samfélagsins kosningar jafnt og þá skiptir öllu máli hvernig afstaðan dreifist milli ólíkra samfélagsmiðlahópa,“ segir Eiríkur. Samsetning hópsins geti einnig spilað inn í þar sem eldra fólk sé líklegra til að mæta á kjörstað. „Sumar kannanir hafa sýnt að eldra fólk ætli í miklu meiri mæli að segja nei heldur en já, aðrar sýna ekki alveg þann mun. Sumar kannanir hafa sýnt að ungt fólk sé miklu svona meira áfram um að segja já, að það mæti miklu síðar á kjörstað að því er reynslan sýnir.“ Sömuleiðis sé stuðningurinn við áframhaldandi aðildarviðræður meiri á höfuðborgarsvæðinu og minni úti á landi. „Lýðræðislegar kosningar eru auðvitað þannig að það getur vel verið að það fari þannig að það muni bara örfáum atkvæðum. En þetta er hnífjafnt og það er ekki hægt að segja fyrir um þetta,“ segir Eiríkur. Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Skoðanakannanir Mest lesið Kýld niður fjallið og svo horft á formanninn ljúga í fjölmiðlum Innlent Rafmagnslaust var í Reykjavík og Mosfellsbæ Innlent Réttarhöldunum yfir Clancy lauk án niðurstöðu Erlent Handteknir eftir líkamsárás Innlent Hugsi yfir framlagi Kristrúnar Innlent Jarðskjálfti í Brennisteinsfjöllum Innlent Hátt í áttatíu eftirskjálftar Innlent Enginn andvígur hvalveiðum Innlent Myndband af banaslysinu í töluverðri dreifingu Innlent Vilja að heimskortið sýni Afríku í réttum hlutföllum Erlent Fleiri fréttir Hátt í áttatíu eftirskjálftar Handteknir eftir líkamsárás Kýld niður fjallið og svo horft á formanninn ljúga í fjölmiðlum Jarðskjálfti í Brennisteinsfjöllum Rafmagnslaust var í Reykjavík og Mosfellsbæ Enginn andvígur hvalveiðum Banna innfluttar dýraafurðir frá Brasilíu Skordýr í súpu skólabarna Sérsveitaraðgerð við heimahús á Akureyri Anna Lilja og Sæunn sýslumenn tímabundið Finnbjörn býður sig ekki aftur fram til forseta ASÍ Telja þjóðaratkvæðagreiðsluna hafa styrkt Samfylkinguna Hugsi yfir framlagi Kristrúnar Fella niður gatnagerðargjald vegna bílakjallara Næstum allar ábendingarnar um Áfram Ísland Segir borgina vinda ofan af „langvarandi rugli og vitleysu“ Myndband af banaslysinu í töluverðri dreifingu Verjendur fordæma boðaðar breytingar: „Stefnum í eitthvað fasista-, kommúnistalögregluríki“ Myndbönd af banaslysinu í dreifingu og kvartanir vegna þjóðaratkvæðagreiðslunnar Langreyðarkvótinn mun tæplega nást Fylgdarakstur um Hvalfjarðargöng að næturlagi í næstu viku Eyvindur P. Eiríksson látinn Lægðardrag teygir sig yfir landið Myndir: Opnunarhóf nýs Kvennaathvarfs Tekinn á 190 þar sem má aka á 90 kílómetra hraða Einn enn með stöðu sakbornings vegna E. coli sýkingar á Mánagarði Skrifað undir viljayfirlýsingu vegna jarðganga til Eyja Túlkunaratriði hvað eigi að gera við umsóknina Ruddist inn í íbúð og reyndi að komast inn á upptekið baðherbergið Fegursta flugvél Íslands rifin Sjá meira
Ekki er marktækur munur á þeim sem ætla að segja já annars vegar og nei hins vegar í komandi þjóðaratkvæðagreiðslu samkvæmt þjóðarpúlsi Gallup. 51,5 prósent sögðust ætla að segja já og 48,5 prósent nei en sjö prósent voru óákveðin. Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði, segir ljóst að afstaða fólks sé að herðast í málinu. „Þetta er svo jafnt núna að héðan í frá veltur þetta í rauninni á þátttökunni í kosningunni sjálfri því að þátttakan getur breytt þessum tölum. Það sækja ekki allir hópar samfélagsins kosningar jafnt og þá skiptir öllu máli hvernig afstaðan dreifist milli ólíkra samfélagsmiðlahópa,“ segir Eiríkur. Samsetning hópsins geti einnig spilað inn í þar sem eldra fólk sé líklegra til að mæta á kjörstað. „Sumar kannanir hafa sýnt að eldra fólk ætli í miklu meiri mæli að segja nei heldur en já, aðrar sýna ekki alveg þann mun. Sumar kannanir hafa sýnt að ungt fólk sé miklu svona meira áfram um að segja já, að það mæti miklu síðar á kjörstað að því er reynslan sýnir.“ Sömuleiðis sé stuðningurinn við áframhaldandi aðildarviðræður meiri á höfuðborgarsvæðinu og minni úti á landi. „Lýðræðislegar kosningar eru auðvitað þannig að það getur vel verið að það fari þannig að það muni bara örfáum atkvæðum. En þetta er hnífjafnt og það er ekki hægt að segja fyrir um þetta,“ segir Eiríkur.
Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Skoðanakannanir Mest lesið Kýld niður fjallið og svo horft á formanninn ljúga í fjölmiðlum Innlent Rafmagnslaust var í Reykjavík og Mosfellsbæ Innlent Réttarhöldunum yfir Clancy lauk án niðurstöðu Erlent Handteknir eftir líkamsárás Innlent Hugsi yfir framlagi Kristrúnar Innlent Jarðskjálfti í Brennisteinsfjöllum Innlent Hátt í áttatíu eftirskjálftar Innlent Enginn andvígur hvalveiðum Innlent Myndband af banaslysinu í töluverðri dreifingu Innlent Vilja að heimskortið sýni Afríku í réttum hlutföllum Erlent Fleiri fréttir Hátt í áttatíu eftirskjálftar Handteknir eftir líkamsárás Kýld niður fjallið og svo horft á formanninn ljúga í fjölmiðlum Jarðskjálfti í Brennisteinsfjöllum Rafmagnslaust var í Reykjavík og Mosfellsbæ Enginn andvígur hvalveiðum Banna innfluttar dýraafurðir frá Brasilíu Skordýr í súpu skólabarna Sérsveitaraðgerð við heimahús á Akureyri Anna Lilja og Sæunn sýslumenn tímabundið Finnbjörn býður sig ekki aftur fram til forseta ASÍ Telja þjóðaratkvæðagreiðsluna hafa styrkt Samfylkinguna Hugsi yfir framlagi Kristrúnar Fella niður gatnagerðargjald vegna bílakjallara Næstum allar ábendingarnar um Áfram Ísland Segir borgina vinda ofan af „langvarandi rugli og vitleysu“ Myndband af banaslysinu í töluverðri dreifingu Verjendur fordæma boðaðar breytingar: „Stefnum í eitthvað fasista-, kommúnistalögregluríki“ Myndbönd af banaslysinu í dreifingu og kvartanir vegna þjóðaratkvæðagreiðslunnar Langreyðarkvótinn mun tæplega nást Fylgdarakstur um Hvalfjarðargöng að næturlagi í næstu viku Eyvindur P. Eiríksson látinn Lægðardrag teygir sig yfir landið Myndir: Opnunarhóf nýs Kvennaathvarfs Tekinn á 190 þar sem má aka á 90 kílómetra hraða Einn enn með stöðu sakbornings vegna E. coli sýkingar á Mánagarði Skrifað undir viljayfirlýsingu vegna jarðganga til Eyja Túlkunaratriði hvað eigi að gera við umsóknina Ruddist inn í íbúð og reyndi að komast inn á upptekið baðherbergið Fegursta flugvél Íslands rifin Sjá meira