Krist­rún Frostadóttir sam­mála nei-sinnum

Kristrún Frostadóttir sagði nýlega í bresku hlaðvarpi að ef þjóðin segði já í lok ágúst tæki við aðildarferli sem „soga myndi allt súrefni úr stjórnkerfinu“. Með þessu orðum viðurkenndi hún í raun þá mikilvægu röksemd nei-sinna, að aðildarferlið snúist um annað og meira en að kanna hvað Íslandi standi til boða innan Evrópusambandsins. Væri aðeins um slíkar þreifingar að ræða, nægði að fela fámennri nefnd að vinna skýrslu. Þess í stað lýsir forsætisráðherra verkefni sem myndi leggja meginhluta stjórnsýslunnar undir sig árum saman.

Þeir sem kynnt hafa sér stækkunarferli ESB vita að það er ekki hefðbundið samningaferli. Í stækkunarbæklingi Evrópusambandsins er jafnvel bent á að orðið samningaviðræður (negotiations) geti verið villandi. Áherslan er ekki á að semja um regluverk sambandsins heldur að aðlaga umsóknarríkið að því.

Umsókn er aðlögun

Samkvæmt upplýsingum ESB felst ferlið í því að umsóknarríki samræmir löggjöf sína og stjórnsýslu regluverki sambandsins, kafla fyrir kafla, á 35 málefnasviðum. Jafnframt þarf ríkið að sýna fram á að það geti innleitt og framfylgt megnið af regluverkinu með skilvirkum hætti áður en aðild kemur til greina. Tryggja verður svo að það sem útaf kunni að standa fyrir inngöngu, verði frágengið innan umsaminna tímamarka.

Hér er augljóslega um að ræða umfangsmikið, tímafrekt og kostnaðarsamt verkefni. Lýsing Kristrúnar á að ferlið myndi „soga allt súrefni úr stjórnkerfinu“ er því í fullu samræmi við það sem Evrópusambandið sjálft lýsir. Á meðan slík aðlögun stendur yfir má jafnframt búast við að ýmsar ákvarðanir og fjárfestingar verði settar á bið og að svigrúm Íslands til að gera fríverslunarsamninga við önnur ríki verði takmarkað. Því er mikilvægt að þeir sem greiða atkvæði með aðild geri það af heilum hug og séu reiðubúnir að samþykkja þær skyldur sem henni fylgja. Annars er hætt við að ESB muni líta svo á að um annað bjölluat frá hendi landsins hafi átt sér stað. Og það veit ekki á gott.

Höfundur er framhaldsskólakennari.