Um­deild brottfararstöð leidd í lög

Þrátt fyrir talverða gagnrýni á frumvarpið frá hinum ýmsu hagsmunasamtökum var nokkuð breið samstaða um það á Alþingi og stjórnarandstaðan lagðist ekki gegn því. Frumvarpið var samþykkt með 42 atkvæðum en tíu þingmenn greiddu ekki atkvæði. Þingmenn Miðflokks og Framsóknar sátu ýmist hjá eða voru ekki viðstaddir. Nokkuð var um fjarveru þingmanna stjórnarflokkanna en 52 af 63 þingmönnum voru viðstaddir.

Fagnaði sinnaskiptum 

Jón Gunnarsson, þingmaður Sjálfstæðisflokks, sagði til að mynda í umræðu um atkvæðagreiðsluna að hann fagnaði sinnaskiptum ríkisstjórnarflokkanna vegna málsins.

Þar vísaði hann meðal annars til Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur, formanns Viðreisnar og utanríkisráðherra, sem sagði fyrir tveimur árum að flokkur hennar myndi aldrei setja börn í lokuð búsetuúrræði.

Þá sagði Guðrún Hafsteinsdóttur, formaður Sjálfstæðisflokksins, að flokkurinn styddi frumvarpið, þrátt fyrir að hann hefði viljað sjá nokkrar breytingar gerðar á frumvarpinu, sem meiri hlutinn hafnaði.

Þingmenn Miðflokksins sátu hjá í atkvæðagreiðslunni en Snorri Másson, varaformaður flokksins, sagði að með því væri flokkurinn ekki að setja sig upp á móti frumvarpinu heldur gera pólitíska athugasemd um það. Þannig teldi Miðflokkurinn að brottfararstöð ætti að vera óþörf ef gerðar væru nauðsynlegar breytingar á málefnum útlendinga.

Lögreglan á Suðurnesjum mun reka stöðuna

Samkvæmt upplýsingum um frumvarpið á vef Alþingis segir að markmið þess sé meðal annars að uppfylla Schengen-skuldbindingar Íslands, einkum samkvæmt brottvísunartilskipuninni og skimunarreglugerðinni, og að horfið verði frá vistun útlendinga í fangelsi í þessum tilvikum.

Lagt sé til að lögreglustjórinn á Suðurnesjum beri ábyrgð á rekstri brottfararstöðvar, ráði starfsfólk og ákveði hvar útlendingur skuli vistaður. Kveðið sé á um upphaf vistunar, skráningu upplýsinga, heilsufarsskoðun, rétt til samskipta við lögmann og aðra, heilbrigðisþjónustu, vistarverur, útiveru, tómstundir og aðbúnað, með sérstakri áherslu á einstaklinga í viðkvæmri stöðu. 

Í frumvarpinu sé jafnframt gert ráð fyrir reglum um takmarkanir á réttindum, líkamsleit og leit í vistarverum, valdbeitingu, agabrot, agaviðurlög, aðskilnað, öryggisklefa, haldlagningu og kæruheimildir. 

Sérreglur um börn

Gert sé  ráð fyrir að sérreglur gildi um börn og að vistun barns með fjölskyldu sinni verði aðeins heimil þegar brýna nauðsyn ber til, sem síðasta úrræði og í mjög skamman tíma. Þá sé lagt til að fylgdarlaus börn verði ekki vistuð á brottfararstöð og að óheimilt verði að beita agaviðurlögum gagnvart börnum eða valdbeitingartækjum þegar barn á í hlut. 

Með frumvarpinu séu innleiddar tvær Evrópugerðir á sviði Schengen-samstarfsins, tilskipun um endursendingu ríkisborgara þriðju ríkja sem dvelja ólöglega í aðildarríkjum og reglugerð um skimun ríkisborgara þriðju ríkja á ytri landamærum.

Hálfur milljarður á ári

Þá segir að í frumvarpi til fjárlaga fyrir árið 2026 sé gert ráð fyrir árlegu rekstrarframlagi til brottfararstöðvar að fjárhæð 500 milljónir króna. 

Gert sé ráð fyrir einskiptiskostnaði vegna breytinga á húsnæði en sá kostnaður sé ekki fjármagnaður sérstaklega og ekki styrkhæfur úr landamærasjóði.