Lengi býr að fyrstu gerð: Hvað er opinn leik­skóli?

Eitt af loforðum okkar jafnaðarmanna í Ísafjarðarbæ er að koma á fót opnum leikskóla, en hvað er opinn leikskóli?

Opinn leikskóli er rými þar sem foreldrar 0-5 ára barna geta komið með börn sín í umhverfi þar sem börnin geta leikið sér og foreldrar kynnst öðrum foreldrum í sama lífsfasa. Börnin eru á ábyrgð foreldra, en starfsmaður á vegum sveitarfélagsins getur tekið frumkvæði að ýmsum viðburðum.

Að rjúfa einangrun foreldra í fæðingarorlofi er ekki einungis gott fyrir foreldrana sjálfa heldur græða börnin á því að foreldrar þeirra fái að fylla á félagslega tankinn. Félagsleg einangrun er stór áhættuþáttur fyrir fæðingarþunglyndi, en talið er að 10% mæðra og feðra fái fæðingarþunglyndi. Við sem höfum verið í fæðingarorlofi vitum að það getur verið einmanalegt að vera einn heima með lítið barn, hvað þá í vondu veðri á dimmum dögum þegar erfitt getur verið að fara í göngutúra. Síðan má færa ágætis rök fyrir því að þetta sé jákvætt fyrir sambönd nýbakaðra foreldra að báðir hafi færi á að vera félagslega virkir.

Opinn leikskóli er starfsemi sem þekkist á vegum bæði sveitarfélaga og félagasamtaka víða á Norðurlöndunum. Hann er mikið sóttur af aðkomufólki, en erfitt getur verið að kynnast nýju fólki á nýjum stað þegar baklandið er lítið og fáir sem geta passað fyrir mann. Í opnum leikskóla skapast vettvangur þar sem fólk í svipuðum lífsaðstæðum fær að kynnast, óháð uppruna. Þá komast foreldrar af erlendum uppruna snemma í íslenskt málumhverfi með börnin sín í opnum leikskóla og geta sömuleiðis spurt starfsmanninn um ýmis mál sem koma upp þegar aðlagast þarf nýjum stað.

Að hafa starfsmann á vegum sveitarfélagsins í opnum leikskóla gerir sveitarfélaginu einnig kleift að grípa viðkvæm mál snemma með því til dæmis að benda foreldrum í viðkvæmri stöðu á aðstoð eða úrræði ef það á við. Þá getur sveitarfélagið nýtt opna leikskólann sem vettvang til þess að koma með gagnlega fræðslu til foreldra eða halda námskeið fyrir foreldra í rýminu þegar það á við.

Því fyrr sem við styðjum foreldra í hlutverki sínu, þeim mun meira forvarnargildi hefur það fyrir barnið. Þetta þarf ekki að kosta mikið, það er til að mynda hægt að finna rými í húsnæði sem bærinn á nú þegar. Þetta er ódýr lýðheilsuaðgerð sem er til þess fallin að bæta lífsgæði og andlega heilsu nýbakaðra foreldra í samfélaginu okkar, heimamenn jafnt sem aðkomufólk.

Setjum X við S þann 16. maí.

Höfundur er lýðheilsufræðingur og skipar 11. sæti á framboðslista Samfylkingarinnar í Ísafjarðarbæ.