Það sést hvar Sjálf­stæðis­flokkurinn stjórnar

Undanfarið hefur því verið haldið fram að Reykjavíkurborg sé vandamálið þegar kemur að húsnæðismálum. Sú mynd stenst hins vegar illa þegar litið er á staðreyndirnar. Bjarg íbúðafélag, sem byggir upp hagkvæmt leiguhúsnæði án hagnaðarsjónarmiða fyrir almenning, er lykilverkfæri í þeirri uppbyggingu. Það er nokkuð skýrt að Reykjavíkurborg er langstærsti þátttakandinn í lausninni þegar kemur að félagslegu húsnæði og samstarfi við Bjarg og í raun burðarás í uppbyggingu húsnæðisöryggis og velferðar á öllu höfuðborgarsvæðinu og landinu öllu.

Hér að neðan eru myndir byggðar á gögnum frá Bjargi sem sýna annars vegar fjölda fullkláraðra íbúða eftir sveitarfélögum og hins vegar fjölda íbúða í undirbúningi. Ath: Myndirnar (súlurit) eru unnar af höfundi greinarinnar.

Myndirnar gefa skýra heildarmynd af því hvernig uppbygging óhagnaðardrifins leiguhúsnæðis á vegum Bjargs skiptist á milli sveitarfélaga. Þar sést að Reykjavík er með margfalt fleiri íbúðir en önnur sveitarfélög. Hafnarfjörður er næstur, en samt langt á eftir. Hin sveitarfélögin eru nánast dropi í hafið í samanburði. Sérstaka athygli vekur að Kópavogur, sem er næststærsta sveitarfélag landsins, hefur ekki afhent Bjargi eina einustu lóð og hefur hafnað umsóknum þess um lóðir. Það segir okkur að Reykjavík leggur til langmest land og stendur undir uppbyggingunni. Þegar gögnin eru skoðuð í heild bæði það sem þegar hefur verið byggt, það sem er í framkvæmd og það sem er í undirbúningi verður þessi mynd enn skýrari. Reykjavík er ekki aðeins stærsti þátttakandinn, heldur ber hún uppi megnið af uppbyggingu Bjargs. Á meðan önnur sveitarfélög leggja fram brotabrot, stendur Reykjavík undir meginþunganum. Bjarg-verkefnið, eins og það lítur út í dag, stendur og fellur með Reykjavíkurborg.

Seinni myndin hér fyrir neðan, sem sýnir fjölda félagslegra íbúða eftir sveitarfélögum, kemur þetta enn skýrar fram: Reykjavík er með um 2.250 íbúðir. Næst kemur Kópavogur með um 334 og Hafnarfjörður með um 280. Mosfellsbær, Garðabær og önnur sveitarfélög eru með mjög lágar tölur. En þegar þessar tölur eru settar í samhengi við íbúafjölda verður munurinn enn skýrari. Í Reykjavík er um ein félagsleg íbúð á hverja 60 íbúa, á meðan í Kópavogi er hlutfallið um ein íbúð á hverja 667 íbúa.

Þetta sýnir ekki bara að Reykjavík sé ,,að gera sitt“, heldur að hún er burðarás félagslega húsnæðiskerfisins. Hún er að taka á sig langstærstan hluta ábyrgðarinnar og heldur uppi húsnæðisöryggi fyrir allt höfuðborgarsvæðið ef ekki landinu. Á sama tíma vísa önnur sveitarfélög fólki yfir til Reykjavíkur í stað þess að axla ábyrgð sjálf og byggja upp félagslegt húsnæði en kenna Reykjavíkurborg ávallt um allt sem miður fer. Þetta er ekki bara ósanngjarnt, þetta er pólitísk ákvörðun hjá hinum sveitafélögum höfuðborgarsvæðisins. Stefnan er að gera Reykjavík að blóraböggli fyrir hinum ýmsu vandamálum höfuðborgarsvæðisins, en gera sjálf eins lítið og hægt er til þess að leysa þessi sömu vandamál. Reykjavík er lífæð þessara sveitarfélaga.

Annað sem gleymist viljandi að taka fram er að Reykjavík er með næstlægsta skuldahlutfall á öllu höfuðborgarsvæðinu, þrátt fyrir að bera uppi þennan stóra hluta af velferðar og húsnæðisverkefnum.

Hin ranga mýta um gjaldþrot Reykjavíkurborgar þjónar ákveðnum tilgangi

Það liggur fyrir að ríkisstyrkta hugveitan Viðskiptaráð vill koma sínum flokkum til valda í borginni, ekki til að styrkja velferð eða húsnæðisöryggi, heldur til að breyta kerfinu í þágu markaðarins.

Markmiðið er að draga úr uppbyggingu félagslegs húsnæðis, hægja á eða stöðva lóðarúthlutanir til Bjargs og færa íbúðir smám saman úr vernduðu, óhagnaðardrifnu kerfi yfir á frjálsan markað. Á meðan er ekkert byggt af félagsum íbúðum á móti. Með öðrum orðum sömu flokkar og rústuðu verkamannabústaðakerfið vilja nú gera hið sama við félagsbústaði og Bjarg íbúðafélag.

En hvernig komast slíkir flokkar til valda?

Með því að virkja reiði, ótta og óöryggi. Með því að endurtaka lygina nógu oft, svo hún hljómi sem sannleikur þannig allur trúverðuleiki er tekinn úr sannleika og staðreyndum. Þannig ná þeir að sannfæra fólk um að kjósa gegn eigin hagsmunum.

Það er talað um að „bjarga“ borginni. Að Reykjavík sé á barmi gjaldþrots. Að hér ríki einhvers konar ofurþéttingastefna, að borgin sé að drukkna í skuldum, að borgin sé markvisst að tefja umferð. Þetta er ekki bara rangt, þetta er meðvituð orðræða sem þjónar ákveðnum hagsmunum.

Hlutverk þessara orðræðu er að grafa undan trausti, skapa ótta og ryðja brautina fyrir einkavæðingu, þar sem sameiginlegar eignir borgarbúa enda í höndum fárra. Ekki bara Félagslegsbústaðir og Bjarg íbúðir, heldur líka Orkuveitan, Ljósleiðarinn, Carbix, Malbikunarstöðin, Bílastæðahúsin, með öðrum orðum, það á að selja allt, helst hratt og ódýrt.

,,Hægrið hefur raunar haft það á stefnuskrá sinni að selja sem flestar eigulegar eignir Reykjavíkur. Það vill selja bílastæðahúsin, malbikunarstöðina og innviðafyrirtækið Ljósleiðarann. Það vill líka selja Carbfix áður en það verður að enn verðmætari eign og við skulum heldur ekki vera barnaleg gagnvart umræðunni sem nú tröllríður hægrihlaðvörpunum um að það þurfi að selja veituhlutann úr orkufyrirtæki Reykjavíkurborgar til að vinna á hinum ímyndaða fjárhagsvanda.”

— Þórður Snær (Kjarnyrt)

Reykjavík er ekki vandamálið. Reykjavíkurborg er hluti lausninni.

Kæri kjósandi, ætlar þú að kjósa gegn þínum eigin hagsmunum í vor?

Eða ætlar þú að kjósa flokka sem standa vörð um eignir okkar borgarbúa, velferðarkerfið, félagslega kerfið og óhagnaðardrifin leigufélög sem hafa veitt hundruðum ef ekki þúsundum öruggt þak yfir höfuðið?

Höfundur skipar 9. sæti á lista Pírata í Reykjavík.