Þungar refsingar undir í máli sem fer enn einn hringinn

Hæstiréttur ómerkti í dag sýknudóm þeirra Sindra Snæs Birgissonar og Ísidórs Nathanssonar í hryðjuverkamálinu svokallaða og vísaði málinu aftur til Landsréttar til meðferðar.

Óhjákvæmilegt að senda málið til baka

Dómur þess efnis var kveðinn upp klukkan 14 og hann má lesa hér. Í stuttu máli taldi Hæstiréttur að ágallar hefðu verið á túlkun Landsréttar á sönnunarkröfum almennra hegningarlaga svo og á aðferð við sönnunarmat og samningu hins áfrýjaða dóms sem voru til þess fallnir að hafa veruleg áhrif á niðurstöðu málsins.

Þar sem Hæstiréttur gæti ekki endurmetið niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um sönnunargildi munnlegs framburðar hafi verið óhjákvæmilegt vegna framangreindra annmarka að ómerkja hinn áfrýjaða dóm í heild sinni og vísa málinu aftur til Landsréttar til löglegrar meðferðar og dómsálagningar á ný.

Allar leiðir jafnfærar

Sigríður J. Friðjónsdóttir ríkissaksóknari ræddi málið við Vísi strax að dómsuppkvaðningu lokinni. Hún sagði að niðurstaðan hafi ekki endilega komið á óvart, hún hafi fyrir fram talið allar þrjár mögulegar niðurstöður jafnlíklegar. Verjendur sakborninganna hafa aftur á móti sagt ómerkingardóm hafa komið verulega á óvart.

„Það mátti búast alveg eins við þessu eins og það yrði sakfellt eða þá bara staðfest sýknan. Það voru þrjár leiðir sem Hæstiréttur gat farið en þetta var náttúrulega svona ein leiðin sem ákæruvaldið taldi að væri kannski rétt, þar sem það voru gallar á sönnunarmati Landsréttar, sérstaklega hvað viðvikur þá framburð ákærðu og þá með hliðsjón af öllum öðrum gögnum málsins. Það er jú talið að þeir hafi þannig séð gerst sekir um þá háttsemi sem lýst er en ekki að þetta félli undir hryðjuverkaákvæðið.“

Enginn afsláttur gefinn á málsmeðferð

Sigríður segir að framundan sé málsmeðferð frá grunni í Landsrétti, enginn afsláttur sé gefinn á því.

Sindri Snær og Ísidór voru handteknir árið 2022, ákærðir árið 2023, ákærunni vísað frá, þeir ákærðir á ný sama ár, sýknaðir í héraði árið 2024, aftur í Landsrétti í fyrra og nú hefur sá dómur verið ómerktur.

Hversu lengi getum við búist við að þetta mál haldi lengi áfram í dómskerfinu?

„Nú get ég ekki svarað, við stýrum því nú ekki fullkomlega hérna í ákæruvaldinu. Dómsvaldið er að sjálfsögðu að reyna að hraða þessu eins og öðrum málum. Þetta er náttúrulega búið að taka nokkurn tíma vegna þess að þetta hefur farið nokkra hringi, skulum við segja, í dómskerfinu. En það ætti nú ekki að taka langan tíma að koma því aftur á dagskrá Landsréttar og síðan er bara að sjá hver niðurstaðan verður þar og hvort enn frekara framhald verður á málinu.“

Tólf ár fyrir sambærileg mál í Svíþjóð

Ákæruvaldið fer fram á það að Sindri Snær og Ísidór verði dæmdir til refsingar fyrir tilraun til hryðjuverka og hlutdeild í tilrauninni. Sigríður segir erfitt að gera nákvæmar kröfur í þeim efnum.

„Það hefur aldrei verið ákært eða sakfellt fyrir hryðjuverkamálið en það varðar þyngstu refsingu sem hægt, ævilangt fangelsi í rauninni, og þá sextán ára refsiramma varðandi tímabundið fangelsi. Þannig að auðvitað er þarna verið að tala um þungar refsingar og ef við berum okkur saman við Danmörku. Þar hafa verið svona tilraunabrot, þetta er tilraunabrot sem er ákært fyrir hér, þar sem hefur verið sakfellt fyrir og menn hafa fengið margra ára fangelsi. Upp í 12 ár eða jafnvel meira. Þannig að það er kannski eitthvað viðmið.“