Að standa af sér storminn Gerður Björk Sveinsdóttir skrifar 27. febrúar 2026 19:31 Umræðan um sjókvíaeldi hefur verið þung og á köflum hörð. Hér fyrir vestan finnum við það vel. Margir íbúar hafa lýst því yfir að þeir upplifi umræðuna ekki aðeins sem gagnrýni á atvinnugrein heldur sem gagnrýni á samfélagið sjálft og fólkið sem hér býr og starfar. Það er ekki einfalt að vera í þeirri stöðu að finna fyrir vantrausti og efa gagnvart heilu byggðarlögunum. Fólk sem hér býr og vinnur störf sín af heilindum á ekki að þurfa að upplifa það að biðjast afsökunar á sínu samfélagi. Samkvæmt nýrri könnun Gallup vill stór hluti landsmanna banna sjókvíaeldi. Sú staða kemur ekki á óvart í ljósi þess hversu einhliða umræðan hefur verið. Það er eðlilegt að fólk myndi sér skoðun á grundvelli þess sem það heyrir og les. En þegar umræðan verður mjög einsleit getur heildarmyndin tapast og staðreyndir fá minna rými en þær eiga skilið. Ef við ætlum að taka upplýstar ákvarðanir um framtíð heilla byggðarlaga og atvinnugreina verðum við að tryggja að réttar og vandaðar upplýsingar fái að heyrast, ekki síður en gagnrýnin. Í alþjóðlegri rannsókn sem kynnt var fyrir nokkru kom fram að andstaða við sjókvíaeldi væri mest á Íslandi, en á sama tíma töldu íslenskir þátttakendur sig hafa minni þekkingu á greininni en þátttakendur í öðrum löndum. Sú niðurstaða bendir til þess að við þurfum meiri fræðslu, aukið gagnsæi og opnari umræðu. Það er fullkomlega eðlilegt að spurt sé um umhverfisáhrif. Við sem hér búum lifum í nánum tengslum við náttúruna og viljum verja hana. En við vitum líka að atvinnulíf og umhverfisvernd þurfa ekki að vera andstæður. Þess vegna þarf skýran ramma, virkt eftirlit og gagnsæi. Nú liggur fyrir frumvarp um lagareldi sem ætlað er að styrkja og skýra umgjörð greinarinnar. Það er gríðarlega mikilvægt að Alþingi ljúki þeirri vinnu af festu og ábyrgð. Atvinnugrein sem er orðin stór hluti af byggðaþróun og verðmætasköpun landsins þarf traustan lagaramma, líkt og aðrar atvinnugreinar. Umræðan er nauðsynleg, en hún þarf að byggja á réttum upplýsingum og virðingu. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Vesturbyggð Fiskeldi Mest lesið Ef Ísland gengur í Evrópusambandið flyt ég til Danmerkur Benedikt Jóhannesson Skoðun Skítamixsumarið mikla Hulda Hallgrímsdóttir Skoðun Gætum við haft það betra? Eydís Ásbjörnsdóttir Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson Skoðun Þessir þröngsýnu ungu bændur Sunna Þórarinsdóttir Skoðun Ísland á eilífa hagsmuni en ekki eilífa bandamenn Lára Herborg Ólafsdóttir Skoðun Það eru breyttir tímar Þóroddur Ingvarsson Skoðun Samningaviðræður um Evrópusambandsaðild, já eða nei? Magnús Tumi Guðmundsson Skoðun Þarftu að vita mikið um ESB til að kjósa 29. ágúst? Árný Elínborg Ásgeirsdóttir Skoðun Já við fleiri verkfærum fyrir byggðir landsins Arna Lára Jónsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Því er ekki betur vandað til verka? Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Hvaða samningsrammi gildir? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Gullasninn Guðjón Þórir Sigfússon skrifar Skoðun Samningaviðræður um Evrópusambandsaðild, já eða nei? Magnús Tumi Guðmundsson skrifar Skoðun SFS, hagsmunir og sannleikurinn Þórólfur Matthíasson skrifar Skoðun Daði í baði Bjarnheiður Hallsdóttir skrifar Skoðun Hégómi Haukur Eggertsson skrifar Skoðun Við getum þetta sjálf – en hver græðir á því? Margrét Högnadóttir skrifar Skoðun Þarf fimm háskólagráður til að segja já? Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Já, já eða nei Þorsteinn Bergsson skrifar Skoðun Hvar má sleppa taumnum? Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Um sameiginleg verðmæti og veikleika stjórnkerfisins Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Nei við hindrunum - Ákvarðanir um Ísland á Íslandi Guðmundur Fertram Sigurjónsson skrifar Skoðun Ísland á eilífa hagsmuni en ekki eilífa bandamenn Lára Herborg Ólafsdóttir skrifar Skoðun Lífeyrissjóðirnir og aðalfundur Icelandair Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Ísland og Færeyjar, yfirráð yfir auðlindum og fullveldi Ásgeir Daníelsson skrifar Skoðun Evrópskir hægrimenn eru Evrópusinnar Svavar Halldórsson skrifar Skoðun Evrópa - frá velferð til vígvæðingar Ólöf Benediktsdóttir skrifar Skoðun Ekki láta plata þig þann 29. ágúst Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Hver á fiskinn – og hvar verða verðmætin til? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Gögnin sýna að Evrópa er langmikilvægasta markaðssvæði Íslands Gísli Hjálmtýsson skrifar Skoðun Grænland – áttu við Ísland? Damien Degeorges skrifar Skoðun Skítamixsumarið mikla Hulda Hallgrímsdóttir skrifar Skoðun Vextir, verðbólga, verðtrygging og íslenska veðráttan Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson skrifar Skoðun Já til að sjá – áhættuspil? Guðmundur Edgarsson skrifar Skoðun Það eru breyttir tímar Þóroddur Ingvarsson skrifar Skoðun Er íslensk útgerð og kvótakerfi góð ástæða til að kjósa já 29. ágúst? Arndís Vala Arnfinnsdóttir skrifar Skoðun Ef Ísland gengur í Evrópusambandið flyt ég til Danmerkur Benedikt Jóhannesson skrifar Skoðun ESB hefur styrkt gróðahyggju á kostnað félagshyggju Ögmundur Jónasson skrifar Sjá meira
Umræðan um sjókvíaeldi hefur verið þung og á köflum hörð. Hér fyrir vestan finnum við það vel. Margir íbúar hafa lýst því yfir að þeir upplifi umræðuna ekki aðeins sem gagnrýni á atvinnugrein heldur sem gagnrýni á samfélagið sjálft og fólkið sem hér býr og starfar. Það er ekki einfalt að vera í þeirri stöðu að finna fyrir vantrausti og efa gagnvart heilu byggðarlögunum. Fólk sem hér býr og vinnur störf sín af heilindum á ekki að þurfa að upplifa það að biðjast afsökunar á sínu samfélagi. Samkvæmt nýrri könnun Gallup vill stór hluti landsmanna banna sjókvíaeldi. Sú staða kemur ekki á óvart í ljósi þess hversu einhliða umræðan hefur verið. Það er eðlilegt að fólk myndi sér skoðun á grundvelli þess sem það heyrir og les. En þegar umræðan verður mjög einsleit getur heildarmyndin tapast og staðreyndir fá minna rými en þær eiga skilið. Ef við ætlum að taka upplýstar ákvarðanir um framtíð heilla byggðarlaga og atvinnugreina verðum við að tryggja að réttar og vandaðar upplýsingar fái að heyrast, ekki síður en gagnrýnin. Í alþjóðlegri rannsókn sem kynnt var fyrir nokkru kom fram að andstaða við sjókvíaeldi væri mest á Íslandi, en á sama tíma töldu íslenskir þátttakendur sig hafa minni þekkingu á greininni en þátttakendur í öðrum löndum. Sú niðurstaða bendir til þess að við þurfum meiri fræðslu, aukið gagnsæi og opnari umræðu. Það er fullkomlega eðlilegt að spurt sé um umhverfisáhrif. Við sem hér búum lifum í nánum tengslum við náttúruna og viljum verja hana. En við vitum líka að atvinnulíf og umhverfisvernd þurfa ekki að vera andstæður. Þess vegna þarf skýran ramma, virkt eftirlit og gagnsæi. Nú liggur fyrir frumvarp um lagareldi sem ætlað er að styrkja og skýra umgjörð greinarinnar. Það er gríðarlega mikilvægt að Alþingi ljúki þeirri vinnu af festu og ábyrgð. Atvinnugrein sem er orðin stór hluti af byggðaþróun og verðmætasköpun landsins þarf traustan lagaramma, líkt og aðrar atvinnugreinar. Umræðan er nauðsynleg, en hún þarf að byggja á réttum upplýsingum og virðingu.
Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson skrifar
Skoðun Er íslensk útgerð og kvótakerfi góð ástæða til að kjósa já 29. ágúst? Arndís Vala Arnfinnsdóttir skrifar