„Ung kona vinnur gull og verður fyrir for­dómum og niður­lægingu“

Þetta skrifar Hafrún Kristjánsdóttir, prófessor og deildarforseti við íþróttafræðideild Háskólans í Reykjavík, í tengslum við umræðu um hnefaleikakonuna Imane Khelif. Þá rifjar Hafrún upp kynni sín af hlaupakonunni Caster Semenya og þá þrautagöngu sem hún þurfti að ganga í gegnum eftir að hafa öðlast heimsfrægð aðeins 18 ára gömul.

Hafrún birtir skrif sín í tengslum við pistil Vals Páls Eiríkssonar á Vísi fyrr í dag. Kveikjan að pistlinum voru þær villigötur sem sumir virðast á um það að Khelif sé í raun og veru karl, bara vegna þess að hún er með óvenju hátt testósterónmagn í líkamanum eins og hún talaði sjálf um í viðtali nýlega.

Hafrún segir að umræðan um Khelif sé af sama meiði og þegar Semenya sló í gegn árið 2009 með ótrúlegum hraða sínum í 800 metra hlaupi.

„Samt hefur ítrekað verið gefið einhvers konar skotleyfi á þær“

„Þessar konur eru konur. Ekki trans konur. Ekki karlar. Þær eru konur, með náttúrulegan líffræðilegan breytileika. Samt hefur ítrekað verið gefið einhvers konar skotleyfi á þær: að gera grín, hæðast og draga kyn þeirra í efa,“ skrifar Hafrún en í þeim hópi eru menn á borð við Donald Trump Bandaríkjaforseta, Elon Musk og rithöfundinn J. K. Rowling.

„Sumir valdamestu menn í heimi hafa opinberlega talað um þær sem karla eða fríks. Og við verðum að muna: þetta eru ungar konur sem lenda skyndilega í kastljósi heimsfjölmiðla og eru á forsíðu heimspressunnar fyrir hvað þær eru skrítnar, svo skrítnar að þær ættu ekki að mega vera með. Þetta kemur alltaf í kjölfarið að þær standa sig vel í íþrótt sinni eftir áralanga þjálfun,“ skrifar Hafrún.

Að hluta til hátíð þeirra sem eru öðruvísi

Hún hefur farið á ferna Ólympíuleika og bendir á að á þessu stærsta sviði íþróttanna sé einmitt oft íþróttafólk sem flokka megi sem „útlaga“ í einhverjum skilningi, vegna líkamlegrar byggingar sem veiti þeim oft forskot á meðalmanneskjuna.

„Ólympíuleikar eru í raun að hluta til hátíð þeirra sem eru á einhvern hátt öðruvísi. Öðrúvísi en líka ótrúlega dugleg að vinna með það sem þau fengu í vöggugjöf. Náttúrulegur breytileiki mannslíkamans blasir þar við manni og hann er fallegur. Við fögnum því þegar fólk finnur íþrótt sem hentar líkama þeirra. Og við getum bent á að afreksfólk kemur í öllum stærðum og gerðum.

Ég hef aldrei heyrt gagnrýni á þennan breytileika, nema þegar kemur að konum sem hafa óvenju hátt náttúrulegt magn testósteróns. Enginn heldur því fram að það sé svindl að blakari sé 2,20 m á hæð. Enginn stingur upp á að banna körfuboltamenn yfir 2,05 m. En þegar kona hefur líffræðilega eiginleika sem víkja frá meðaltali þá breytist umræðan,“ skrifar Hafrún sem vonar að umræðan breytist.

„Ólympíuleikar eru vettvangur mannlegs fjölbreytileika og ef fólk er eitthvað mikið öðruvísi þá gengur ekki að það sé ráðist á það fyrir það í heimspressunni. Hvað þá af valdamesta fólki í heimi.“

Pistil Hafrúnar má sjá í heild sinni hér að neðan.