Jóhann Páll fagnar því að um­mæli hans séu rifjuð upp

Lagareldisfrumvarpið var nýlega tekið úr samráðsgátt eftir metfjölda umsagna, flestum neikvæðum. Ljóst er að þeir sem eru ósáttir við drögin eru hvergi nærri hættir; þeir telja drögin óásættanleg.

„Verið er að afhenda laxeldisfyrirtækjum varanlegan aðgang ...“

Í umferð á samfélagsmiðlum hafa verið ummæli í þremur núverandi ráðherrum frá því þeir voru í stjórnarandstöðu: Hönnu Katrínu, Þorgerði Gunnarsdóttur utanríkisráðherra og formanns Viðreisnar og svo Jóhann Pál Jóhannsson umhverfis-, orku og loftslagsráðherra þar sem þau fordæmdu frumvarp sem Bjarkey Ólsen Gunnarsdóttir, þáverandi sjávarútvegsráðherra, vildi þá keyra í gegn.

„Hér er ríkisstjórn Íslands … að afhenda laxeldisfyrirtækjum í eigu norskra auðmanna varanlegan aðgang að fjörðum okkar með rekstrarleyfum sem eiga að gilda út í eilífðina og sem verður hægt að veðsetja og framselja og braska með.“

Þetta var úr þingræðu sem flutt var á Alþingi í apríl 2014, fyrir tæpum tveimur árum, um frumvarp til laga um lagareldi. Fullyrt er að nýtt frumvarp heimili allt þetta og reyndar gott betur.

Segir mikla hagsmuni beggja vegna borðs

„Mér finnst gott að þetta sé rifjað upp vegna þess að þess er einmitt gætt í þessum frumvarpsdrögum núna að það er ekki verið að veita nein ótímabundin rekstrarleyfi eins og stóð til í fyrra frumvarpi. Þarna er einmitt frumvarp nýrrar ríkisstjórnar í fullkomnu samræmi við það hvernig við töluðum þegar við vorum í stjórnarandstöðu.“

Hefurðu skilning á þessari hörðu andstöðu við frumvarpið sem þegar hefur sýnt sig?

„Auðvitað hef ég skilning á því. Hér er mikið í húfi. Þetta er flókin jafnvægislist og það eru atvinnuvega- og byggðasjónarmið í báðar áttir.“

Jóhann Páll segir mikla hagsmuni beggja vegna borðs.

„Fjársterkir hagsmunir vegast á. Það eru laxeldisfyrirtækin sjálf, mörg hver fjármögnuð frá Noregi og svo erum við með veiðiréttarhafana sem stunda mjög öfluga hagsmunagæslu líka. Það er eðlilegt að þetta endurspeglist inni á samráðsgáttinni, þar sem þessi sjónarmið takast á. Og það er gríðarlega mikið í húfi fyrir íslenska náttúru.“

Segist vilja halda umhverfissjónarmiðum á lofti

Jóhann Páll segir aukinheldur að seint verði fullkomin sátt um þessi mál en það sé þá stjórnvalda að taka ábyrgð og finna eitthvert jafnvægi, eins og hann viti að atvinnuvegaráðherra sé að reyna að gera. Sjálfur hyggist hann sem umhverfisráðherra halda samráðherrum sínum við efnið.

„Ég held þeim sjónarmiðum á lofti og á endanum verður auðvitað ríkisstjórnin að vera ánægð með þetta mál í heild sinni, áður en það verður lagt fram á Alþingi.“

Umhverfisráðherra segir að samtökum sjókvíaeldisfyrirtækja finnist umhverfiskröfur of stífar en náttúruverndarsamtök séu á öðru máli. „Og auðvitað eru margir sem vilja banna sjókvíaeldi í opnum kvíum.“

Mikilvægt að standa vörð um villta laxastofninn

Jóhann Páll segir mikilvægt að atvinnuvegaráðherra og ráðuneytið fái svigrúm til að vinna úr umsögnunum.

Nú virðist sem talsvert meiri eindrægni ríki innan þings en utan, menn búast ekki við miklum gagnrýnisröddum á þinginu. Hvernig horfir þetta við þér?

„Ég kalla eftir því að allir þingmenn rýni þetta frumvarp mjög vel út frá sjónarmiðum um líffræðilega fjölbreytni og náttúruvernd og um það hvernig við getum tryggt gott jafnvægi milli atvinnuþróunar og náttúruverndar.

Það sem skiptir máli í þessu samhengi er villti laxastofninn okkar; að við búum þessari atvinnustarfsemi þau skilyrði að það borgi sig ekkert að standa í þessu nema hlutirnir séu í lagi, að það séu almennilegar girðingar.“

Og Jóhann Páll segir að í drögunum hafi verið fallið „algjörlega frá fráleitum hugmyndum um ótímabundin rekstrarleyfi.“ Slíkt komi ekki til greina.

„Það er margt gott síðan fyrra frumvarp var til umfjöllunar en ég held að það sé sannarlega rúm til að bæta þessi drög enn frekar áður en þau verða lögð fyrir þingið og ég treysti atvinnuvegaráðherra og atvinnuvegaráðuneytinu mjög vel til þeirrar vinnu.“