„Við erum auð­vitað mjög slegin yfir þessu slysi“

Níu ára gömul þýsk stúlka lést í gær eftir að hafa lent í sjónum við Reynisfjöru ásamt föður sínum og systur. Rannsókn málsins miðar vel samkvæmt upplýsingum frá lögreglunni á Suðurlandi sem er í sambandi við bæði fjölskyldu stúlkunnar og þýska sendiráðið vegna málsins.

Arnar Már Ólafsson ferðamálastjóri kveðst sleginn vegna banaslyssins. „Við erum auðvitað mjög slegin yfir þessu slysi og hugur okkar náttúrlega er hjá fjölskyldu þessarar ungu stelpu sem þarna lætur lífið og er verulega brugðið,“ segir Arnar.

Tilefni til að skoða hvað gera megi betur 

Slysið er ekki það fyrsta af þessum toga á svæðinu en ráðist var í aðgerðir til að auka öryggi ferðamanna á svæðinu í framhaldi af vinnu starfshóps sem var skipaður um áramótin 2022 og 2023. Þá var meðal annars lögð áhersla á að miðla upplýsingum um hættu á svæðinu og sett upp litaskipt ljósaskilti sem gefur til kynna hverjar aðstæður eru á svæðinu með tilliti til ölduhæðar. 

„Ljós eru annað hvort gult, grænt eða rautt. Grænt, þá er óhætt að fara niður að fjöruborðinu, gult þýðir að það má ekki fara inn á þetta svokallaða gula svæði og halda sig fjarri fjörukambinum og svo er rautt, þá má fólk bara ekki fara niður í fjöruna,“ útskýrir Arnar.

„Við þurfum að byrja á því kannski núna að skoða hvort að þetta ljósakerfi sé nógu nákvæmt, eða nógu gott. Þetta er tengt við ölduhæðarspá og Vegagerðin heldur utan um þetta þannig við þurfum aðeins að skoða það. Svo er hugsanlegt að skoða þann möguleika hvort að það sé möguleiki að vera með mannaða vöktun á svæðinu þegar að spáin er rauð, eða þegar ljósið er rautt. Að þá sé hreinlega einhver sem að hreinlega bærir fólki frá því að fara niður í fjöruna og fjaran bara er lokuð,“ segir Arnar.

Miðlægri skráningu slysa sé ábótavant

Þetta þurfi allt að leggjast yfir og skoða hvaða leiðir eru færar. „Undanfarin áratug ef ég man rétt þá hafa orðið sex banaslys þarna í Reynisfjöru ef ég man rétt og þetta er það fyrsta síðan að þessar ráðstafanir voru gerðar. En öll samantekt á hættuatvikum og slysum sem tengjast ferðafólki og útivistarfólki í íslenskri náttúru er mjög bágborin og það er ekki til nein miðlæg og samræmd skráning á atvikum hér á landi,“ segir Arnar.

Vinna standi yfir til að bæta úr skráningu og halda betur utan um slíka tölfræði. Ferðamálastofa birti hins vegar samantekt um daginn þar sem skráð eru um 840 atvik af ýmsum toga á síðustu 25 árum. „En þetta er ekki mjög vísindaleg rannsókn en það er verið að vinna að því að bæta þessar upplýsingar.“

Hugnast ekki boð og bönn

Umræða um hvort loka eigi hreinlega fyrir aðgang ferðamanna að vinsælum áfangastöðum á borð við Reynisfjöru skýtur annað slagið upp kollinum, einkum þegar þar verða alvarleg slys. Arnar segist almennt ekki hlynntur því að loka ferðamannastöðum, en slysið í gær gefi tilefni til þess að fara enn betur yfir hvað gera megi betur.

„Hér á Íslandi eru þessi banaslys orðin ansi mörg. Ég held að á Suðurlandi undanfarin 25 ár þá hafa fjörutíu ferðamenn látist. Stutta svarið um boð og bönn, lokun ferðamannastaða er ekki efst á blaði hjá mér en frekar að gera okkar besta í að miðla upplýsingum og koma fræðslu til fólks þannig að fólk átti sig á hættunum,“ segir Arnar.

Í fyrra var samþykkt aðgerða- og stefnumótunaráætlun fyrir ferðaþjónustu en þar voru 43 aðgerðir samþykktar sem varða hinar ýmsu hliðar ferðaþjónustunnar. „Öryggismál var þar ein af þeim forgangsverkefnum sem var ýtt úr vör. Þannig það er starfshópur í gangi núna til þess að greina öryggismál í ferðaþjónustu og vinna að framgangi þess málaflokks,“ segir Arnar. Miðlægt skráningarkerfi, atvikaskráningarkerfi, er einn þáttur í þeirri vinnu að sögn Arnars.