Menningarelítan klofin og tekst á um ... elítur Jakob Bjarnar skrifar 29. maí 2024 13:21 Ragnar Kjartansson og Auður Jónsdóttir tilheyra bæði menningarelítu landsins, hvað svo sem það nú er, en húnvirðist klofin í herðar niður í afstöðu sinni til Katrínar Jakobsdóttur. getty/vísir Baráttan um Bessastaði hefur harðnað svo um munar á síðustu dögum. Einkum eru það andstæðingar Katrínar Jakobsdóttur sem ekki mega til þess hugsa að hún hoppi eins auðveldlega og skoðanakannanir gefa til kynna úr stóli forsætisráðherra yfir í að verða sjálfur forseti Íslands. Þessi ágreiningur kjarnast í tveimur nýlegum skoðanagreinum sem fólk keppist við að dreifa sína á milli. Annars vegar er það rithöfundurinn Auður Jónsdóttir sem skrifa mikla grein á Heimildina þar sem hún beinir sjónum sínum að Katrínu, hennar fólki og finnur því allt til foráttu. Og hins vegar er það Ragnar Kjartansson listamaður sem rís henni til varnar. Andi elítisma í kringum Katrínu Auður byrjar bratt: „Það er andi elítisma í kringum kosningabaráttu Katrínar Jakobsdóttur. Nafntogaðir listamenn, áhrifafólk í samfélaginu og stjórnmálum jafnt sem velvirkjar þaulsetnasta stjórnmálaflokks landsins leggjast á eina sveif með henni.“ Auði þykir þetta félagsfræðileg stúdía og aðstöðumunur á stöðu frambjóðenda sláandi. Andi elítismans sýni sitt andlit nema þetta eru svo ólíkir hópar að elítuandlitið sé farið að fæla fremur en laða: „Vélvirkjar Sjálfstæðisflokksins baka köku, orðræðu og vídeó, sumir fyrir opnari tjöldum en aðrir, vanir að redda Bjarna Ben og meðvitaðir um að ef forsetinn þarf að skreppa úr landi getur Bjarni í ofan á lag verið handhafi forsetavaldsins. Og sprautur í VG hlæja í samtakamætti með Sjálfstæðisflokknum sem er löngu orðinn þeim eiginlegur. Kári, Össur, Víkingur og Bubbi ... Mogginn er jafn þægilega retró og Friðarhúsið á Snorrabraut; þetta skemmtilega land nostalgíunnar er þeirra og útlendingafrumvarpið hefur séð til þess að það er opnara fyrir norskum fyrirtækjum að þurrausa firðina en fólki í neyð sem raskar við eitís-ásýnd þess.“ Kári Stefáns er kallaður til, Össur Skarhéðinsson vaktar netið, Víkingur Heiðar og Bubbi syngja og leika og Guðni Ágústsson hrópar. Þeir sem mótmæla eru kallaðir eltihrellar af Kolbrúnu Bergþórsdóttur. Og Auður spyr hvort verið geti að Katrín sameini fremur þá voldugu en þjóðina? Auður fer yfir feril Katrínar þar sem ekki gætir samræmis, svo vægt sé til orða tekið: „Þarna er bara fólk í einhverri kreðsu að eiga einhver embætti, sagði sprenglærð manneskja í samfélagsfúnksjón við mig. Það er ekki góð menning. Þau eru blindust á valdið sem búa að því. Þurfa ekki að hafa fyrir því. Aðeins samstöðunni um að það sé þeirra.“ Og stór menningarelítusilfurskeið í munni Grein Auðar hefur farið sem eldur í sinu, meðal þeirra sem eru henni sammála, líkt og algóritmi alnetsins kveður á um. Þá rís upp á ögurstundu gamall og gegnheill stuðningsmaður Katrínar. Maður sem aldrei bregst þegar í harðbakkann slær. Ragnar Kjartansson listamaður og ritar grein sem virðist ætla að fá allt eins mikla dreifingu og grein Auðar. „Hér er elíta, um elítu, frá elítu, til elítu“ heitir grein Ragnars. „Ég heiti Ragnar Kjartansson og ég er elíta. Ég las grein Auðar Jónsdóttur um Katrínu Jakobsdóttur í Heimildinni þar sem samkrull hennar við völd og elítu var aðalmálið og fannst þetta allt saman bara orðið aðeins of fyndið. Auður sagði reyndar af sér sem menningarritstjóri Heimildarinnar eftir umræður um að hún sjálf væri fædd með of stóra menningarelítusilfurskeið í munni og ég gat ekki annað en flissað yfir þessu öllu saman.“ Grein Ragnars er, líkt og Auðar, baneitruð, þó ekki sé hún eins mikil vöxtum og hann heggur í augljósar mótsagnir. „En mér heyrist reyndar að þau sem voru reiðust yfir því að hún sæti sem forsætisráðherra í samstarfi með Sjálfstæðisflokki og Framsókn séu þau sömu og eru reiðust út í hana fyrir að hætta.“ Þetta hefur gagnast Donald Trump ágætlega Ragnar segir að eðlilegt sé að spá í hvort of mikil tengsl séu milli framkvæmdavalds og forseta en það sé akkúrat í því tilfelli sem honum finnst kostirnir fleiri en gallarnir. Því Ragnar treystir Katrínu til að vera hlutlaus og heil og að hún hafi þjóðarhagsmuni að leiðarljósi í stórum málum sem koma á hennar borð. Og hann teflir fram sjálfum Trump: „Donald Trump og stuðningsmönnum hans hefur orðið ótrúlega ágengt með tali um elítu og djúpríki,“ skrifar Ragnar og segir að Katrín hafi þrátt fyrir allt unnið frábært starf sem þingmaður, menntamálaráðherra og forsætisráðherra og beitt sér sérstaklega fyrir „mannréttindum, kvenfrelsi, kynferlsi, náttúruvernd og þar fram eftir götunum.“ Og Ragnar ætti að þekkja það því honum hefur verið teflt fram á ögurstundu af VG og Katrínu. Nú er spurt hvort það dugi til. Katrín eða ekki Katrín, sú virðist spurningin. Forsetakosningar 2024 Menning Tengdar fréttir Forsetavaktin 2024: Hver verður sjöundi forseti lýðveldisins? Forsetakosningar eru handan við hornið, þar sem þjóðin velur sér fyrsta nýja forsetann frá árinu 2016. Hér í vaktinni verður fylgst með öllum helstu vendingum í kapphlaupinu um Bessastaði fram að kosningum. 1. mars 2024 09:00 Mest lesið „Ég er hreinlega mjög hrædd“ Innlent Lögreglan leitar tveggja drengja frá Borgarnesi Innlent Spreyttu þig á PISA-spurningunum Innlent Hjólahvíslarinn og lögreglan björguðu Latabæ Innlent Salurinn veltist um af hlátri þegar vitni hringdi inn frá Albaníu Innlent Hótar háum tollum og að hætta viðskiptum við ESB Erlent Drengirnir hafi látið vita af sér Innlent Orð yfirmanns síns „ósanngjörn“ og „ófagleg“ Innlent Sækjandi fékk sínu framgengt: „Fabríkera einhver gögn og leggja fram“ Fréttir Alelda bíll í Kópavogi Innlent Fleiri fréttir Laun Wolt sendla undir þúsund krónum á klukkutímann „Get ég komið fjórtán lítrum fyrir í tíu lítrum af flöskum?“ Koma af fjöllum varðandi áform borgarinnar Rúmlega þúsund farþegar fært til flug og enginn sáttafundur í kjaradeilu Drengirnir hafi látið vita af sér Afturkalla lóðaúthlutun til tveggja trúfélaga Spreyttu þig á PISA-spurningunum „Ég er hreinlega mjög hrædd“ Hlaut Náttúruverndarviðurkenningu Sigríðar í Brattholti Geti fundið Tækniskólanum góðan stað á Akureyri Hjólahvíslarinn og lögreglan björguðu Latabæ Með lambúshettu að prófa sírenur og gjallarhorn Lögreglan leitar tveggja drengja frá Borgarnesi Alelda bíll í Kópavogi Grunaður barnaníðingur gengur laus Varanlega sviptur vörslu á hundum sem hann skildi eftir í sóðaskap Orð yfirmanns síns „ósanngjörn“ og „ófagleg“ Dularfullt drónaflug í Kópavogi vekur íbúum ugg Gæti þaggað niður í röddum landsbyggðarinnar Báðir aðstoðarmennirnir horfnir á stuttum tíma Tvö mál í dag þar sem ógnað var með hnífi Salurinn veltist um af hlátri þegar vitni hringdi inn frá Albaníu Sunnlendingar buðu best í breikkun á Kjalarnesi Stefna á að aflýsa öllum flugferðum Fagnar uppreisninni Tekjur Bílastæðasjóðs 258 milljónum yfir áætlun með hjálp skannbílsins Ráða nýjan forstjóra þvert á ósk framkvæmdastjóra Fimm aukaíbúðir þar sem aðeins mátti vera ein Kannast ekkert við málið og segir lögreglu hafa komið fíkniefnum fyrir Blindfullum unglingum fækkar Sjá meira
Þessi ágreiningur kjarnast í tveimur nýlegum skoðanagreinum sem fólk keppist við að dreifa sína á milli. Annars vegar er það rithöfundurinn Auður Jónsdóttir sem skrifa mikla grein á Heimildina þar sem hún beinir sjónum sínum að Katrínu, hennar fólki og finnur því allt til foráttu. Og hins vegar er það Ragnar Kjartansson listamaður sem rís henni til varnar. Andi elítisma í kringum Katrínu Auður byrjar bratt: „Það er andi elítisma í kringum kosningabaráttu Katrínar Jakobsdóttur. Nafntogaðir listamenn, áhrifafólk í samfélaginu og stjórnmálum jafnt sem velvirkjar þaulsetnasta stjórnmálaflokks landsins leggjast á eina sveif með henni.“ Auði þykir þetta félagsfræðileg stúdía og aðstöðumunur á stöðu frambjóðenda sláandi. Andi elítismans sýni sitt andlit nema þetta eru svo ólíkir hópar að elítuandlitið sé farið að fæla fremur en laða: „Vélvirkjar Sjálfstæðisflokksins baka köku, orðræðu og vídeó, sumir fyrir opnari tjöldum en aðrir, vanir að redda Bjarna Ben og meðvitaðir um að ef forsetinn þarf að skreppa úr landi getur Bjarni í ofan á lag verið handhafi forsetavaldsins. Og sprautur í VG hlæja í samtakamætti með Sjálfstæðisflokknum sem er löngu orðinn þeim eiginlegur. Kári, Össur, Víkingur og Bubbi ... Mogginn er jafn þægilega retró og Friðarhúsið á Snorrabraut; þetta skemmtilega land nostalgíunnar er þeirra og útlendingafrumvarpið hefur séð til þess að það er opnara fyrir norskum fyrirtækjum að þurrausa firðina en fólki í neyð sem raskar við eitís-ásýnd þess.“ Kári Stefáns er kallaður til, Össur Skarhéðinsson vaktar netið, Víkingur Heiðar og Bubbi syngja og leika og Guðni Ágústsson hrópar. Þeir sem mótmæla eru kallaðir eltihrellar af Kolbrúnu Bergþórsdóttur. Og Auður spyr hvort verið geti að Katrín sameini fremur þá voldugu en þjóðina? Auður fer yfir feril Katrínar þar sem ekki gætir samræmis, svo vægt sé til orða tekið: „Þarna er bara fólk í einhverri kreðsu að eiga einhver embætti, sagði sprenglærð manneskja í samfélagsfúnksjón við mig. Það er ekki góð menning. Þau eru blindust á valdið sem búa að því. Þurfa ekki að hafa fyrir því. Aðeins samstöðunni um að það sé þeirra.“ Og stór menningarelítusilfurskeið í munni Grein Auðar hefur farið sem eldur í sinu, meðal þeirra sem eru henni sammála, líkt og algóritmi alnetsins kveður á um. Þá rís upp á ögurstundu gamall og gegnheill stuðningsmaður Katrínar. Maður sem aldrei bregst þegar í harðbakkann slær. Ragnar Kjartansson listamaður og ritar grein sem virðist ætla að fá allt eins mikla dreifingu og grein Auðar. „Hér er elíta, um elítu, frá elítu, til elítu“ heitir grein Ragnars. „Ég heiti Ragnar Kjartansson og ég er elíta. Ég las grein Auðar Jónsdóttur um Katrínu Jakobsdóttur í Heimildinni þar sem samkrull hennar við völd og elítu var aðalmálið og fannst þetta allt saman bara orðið aðeins of fyndið. Auður sagði reyndar af sér sem menningarritstjóri Heimildarinnar eftir umræður um að hún sjálf væri fædd með of stóra menningarelítusilfurskeið í munni og ég gat ekki annað en flissað yfir þessu öllu saman.“ Grein Ragnars er, líkt og Auðar, baneitruð, þó ekki sé hún eins mikil vöxtum og hann heggur í augljósar mótsagnir. „En mér heyrist reyndar að þau sem voru reiðust yfir því að hún sæti sem forsætisráðherra í samstarfi með Sjálfstæðisflokki og Framsókn séu þau sömu og eru reiðust út í hana fyrir að hætta.“ Þetta hefur gagnast Donald Trump ágætlega Ragnar segir að eðlilegt sé að spá í hvort of mikil tengsl séu milli framkvæmdavalds og forseta en það sé akkúrat í því tilfelli sem honum finnst kostirnir fleiri en gallarnir. Því Ragnar treystir Katrínu til að vera hlutlaus og heil og að hún hafi þjóðarhagsmuni að leiðarljósi í stórum málum sem koma á hennar borð. Og hann teflir fram sjálfum Trump: „Donald Trump og stuðningsmönnum hans hefur orðið ótrúlega ágengt með tali um elítu og djúpríki,“ skrifar Ragnar og segir að Katrín hafi þrátt fyrir allt unnið frábært starf sem þingmaður, menntamálaráðherra og forsætisráðherra og beitt sér sérstaklega fyrir „mannréttindum, kvenfrelsi, kynferlsi, náttúruvernd og þar fram eftir götunum.“ Og Ragnar ætti að þekkja það því honum hefur verið teflt fram á ögurstundu af VG og Katrínu. Nú er spurt hvort það dugi til. Katrín eða ekki Katrín, sú virðist spurningin.
Forsetakosningar 2024 Menning Tengdar fréttir Forsetavaktin 2024: Hver verður sjöundi forseti lýðveldisins? Forsetakosningar eru handan við hornið, þar sem þjóðin velur sér fyrsta nýja forsetann frá árinu 2016. Hér í vaktinni verður fylgst með öllum helstu vendingum í kapphlaupinu um Bessastaði fram að kosningum. 1. mars 2024 09:00 Mest lesið „Ég er hreinlega mjög hrædd“ Innlent Lögreglan leitar tveggja drengja frá Borgarnesi Innlent Spreyttu þig á PISA-spurningunum Innlent Hjólahvíslarinn og lögreglan björguðu Latabæ Innlent Salurinn veltist um af hlátri þegar vitni hringdi inn frá Albaníu Innlent Hótar háum tollum og að hætta viðskiptum við ESB Erlent Drengirnir hafi látið vita af sér Innlent Orð yfirmanns síns „ósanngjörn“ og „ófagleg“ Innlent Sækjandi fékk sínu framgengt: „Fabríkera einhver gögn og leggja fram“ Fréttir Alelda bíll í Kópavogi Innlent Fleiri fréttir Laun Wolt sendla undir þúsund krónum á klukkutímann „Get ég komið fjórtán lítrum fyrir í tíu lítrum af flöskum?“ Koma af fjöllum varðandi áform borgarinnar Rúmlega þúsund farþegar fært til flug og enginn sáttafundur í kjaradeilu Drengirnir hafi látið vita af sér Afturkalla lóðaúthlutun til tveggja trúfélaga Spreyttu þig á PISA-spurningunum „Ég er hreinlega mjög hrædd“ Hlaut Náttúruverndarviðurkenningu Sigríðar í Brattholti Geti fundið Tækniskólanum góðan stað á Akureyri Hjólahvíslarinn og lögreglan björguðu Latabæ Með lambúshettu að prófa sírenur og gjallarhorn Lögreglan leitar tveggja drengja frá Borgarnesi Alelda bíll í Kópavogi Grunaður barnaníðingur gengur laus Varanlega sviptur vörslu á hundum sem hann skildi eftir í sóðaskap Orð yfirmanns síns „ósanngjörn“ og „ófagleg“ Dularfullt drónaflug í Kópavogi vekur íbúum ugg Gæti þaggað niður í röddum landsbyggðarinnar Báðir aðstoðarmennirnir horfnir á stuttum tíma Tvö mál í dag þar sem ógnað var með hnífi Salurinn veltist um af hlátri þegar vitni hringdi inn frá Albaníu Sunnlendingar buðu best í breikkun á Kjalarnesi Stefna á að aflýsa öllum flugferðum Fagnar uppreisninni Tekjur Bílastæðasjóðs 258 milljónum yfir áætlun með hjálp skannbílsins Ráða nýjan forstjóra þvert á ósk framkvæmdastjóra Fimm aukaíbúðir þar sem aðeins mátti vera ein Kannast ekkert við málið og segir lögreglu hafa komið fíkniefnum fyrir Blindfullum unglingum fækkar Sjá meira
Forsetavaktin 2024: Hver verður sjöundi forseti lýðveldisins? Forsetakosningar eru handan við hornið, þar sem þjóðin velur sér fyrsta nýja forsetann frá árinu 2016. Hér í vaktinni verður fylgst með öllum helstu vendingum í kapphlaupinu um Bessastaði fram að kosningum. 1. mars 2024 09:00