Vinnudeiluvopnið sem verið er að vekja úr dvala Tryggvi Páll Tryggvason skrifar 20. febrúar 2023 13:00 Þó að það hafi verið kalt úti þegar þessi mynd var tekin í síðustu viku er mikill hiti hlaupinn í kjaradeilu SA og Eflingar. Vísir/Vilhelm Verkbannsvopnið hefur meira og minna legið í dvala á þessari öld en dæmi er um að því hafi verið beitt í vinnudeilum hér á landi, þó þau dæmi séu ekki mjög mörg. Verkföll launþega hafa í gegnum tíðina verið mun tíðari en verkbönn atvinnurekenda. Kosning stendur nú yfir á meðal aðildarfyrirtækja Samtaka atvinnulífsins um beitingu verkbanns í kjaradeilu SA og Eflingar. Ef kjaradeila Eflingar og Samtaka atvinnulífsins og Eflingar var í hnút fyrir og um helgi má segja að hún sé komin í rembihnút nú. Viðræður á milli deiluaðila um helgina skiluðu engum niðurstöðum. Verkföllum Eflingar verður því framhaldið og fleiri eru boðuð. Í morgun varð sú vending á deilunni að Samtök atvinnulífsins boðuðu verkbann á félagsfólk Eflingar sem starfar samkvæmt kjarasamningum á milli samtakanna og Eflingar. Atkvæðagreiðsla um slíkt verkbann hófst klukkan ellefu í dag og stendur til miðvikudags. Verði hið ótímabundna verkbann samþykkt, tekur það gildi á hádegi þann 2. mars næstkomandi. Á vef Samtaka atvinnulífsins kemur fram að hið fyrirhugaða verkbann nái til alls starfsfólks sem starfar á félagssvæði Eflingar, samkvæmt aðalkjarasamningi Samtaka atvinnulífsins og Eflingar – stéttarfélags og kjarasamningi sömu aðila vegna veitinga-, gisti-, þjónustu- og greiðasölustaða, afþreyingarfyrirtækja og hliðstæðrar starfsemi. Verði verkbannið að veruleika munu starfsmenn Eflingar sem starfa eftir umræddum kjarasamningi ekki mæta í vinnuna, fá ekki laun, engar orlofsgreiðslur og engar lífeyrisgreiðslur. Því hefur verið haldið fram að Eflingarfólk sem verkbannið bitni á muni þurfa sækja bætur í sjóði Eflingar. Sjálf hefur Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar, þó lýst því yfir í dag að svo verði ekki, þar sem Efling muni ekki „axla ábyrgð á sturlun forystumanna Samtaka atvinnulífsins“, líkt og hún orðaði það. Um framkvæmd verkbanns gilda að flestu leyti sömu sjónarmið og um framkvæmd verkfalls. Meginskyldur aðila samkvæmt ráðningarsamningi falla niður þann tíma sem verkbann varir og rakna við þegar því líkur. Vinna er ekki innt af hendi og laun eru ekki greidd. Nánar á vef ASÍ Í Bítinu á Bylgjuni í morgun sagði Halldór Benjamín Þorbergsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins að verði verkbannið samþykkt muni samtökin nýta tímann sem líður frá samþykkt þess að gildistöku verkbannsins til að útskýra nánar hver tilhögunin á verkbanninu yrði. Þar var Halldór Benjamín spurður um hvort að verkbannið myndi ná til allra meðlima Eflingar sem starfa undir umræddum kjarasamningum, sem eru um tuttugu þúsund manns. „Atkvæðagreiðslan tekur til þess en síðan að sjálfsögðu munum við útfæra þetta eftir þeim leiðum sem við teljum heppilegastar hverju sinni,“ sagði Halldór Benjamín. Verkbönn ekki algeng, sérstaklega í seinni tíð Sem fyrr segir eru verkbönn ekki mjög algeng hér á landi. Það sést til að mynda glögglega á vefnum tímarit.is, sem heldur utan um safn af dagblöðum og tímaritum á Íslandi í gegnum tíðina. Leit að orðinu verkbann skilar 2.031 niðurstöðu á árabilinu 1906 til 2023. Leit að orðinu verkfall skilar aftur á móti 54.121 niðurstöðu, frá árunum 1843 til 2023. „Þetta hefur verið notað, en sjaldan,“ segir Sumarliði R. Ísleifsson, sagnfræðingur sem skrifaði meðal annars sögu ASÍ, í stuttu samtali við Vísi í morgun. Hann hafði þá nýtt tímann í morgun til að kanna stuttlega sögu vinnubanns á Íslandi, viðbúinn því að fá símtöl frá fréttamönnum um sögu verkbanna. „Það má finna einhver dæmi um stærri verkbönn en almennt má segja um þetta að þetta er bara fátítt,“ segir Sumarliði. Úr Morgunblaðinu í maí 2001, eftir að Alþingi samþykkti lög á harða kjaradeilu skómanna og útvegsmanna. Sjómenn fóru í verkfall og útvegsmenn beittu verkbanni.Tímarit.is Stutt yfirferð á tímarit.is leiðir í ljós að nokkur umræða hafi verið um beitingu verkbanns í gegnum tíðina. Verkbann er í rauninni öfugt verkfall, enda fjallar sama lagagreinin í lögum um stéttarfélög og vinnudeilum um verkfall og verkbann. Þá eru nokkur dæmi um að vinnudeilur sem voru komnar í þá stöðu að verkföllum og verkbönnum var beitt hafi verið leyst með lagasetningu frá Alþingi. „Stundum eru menn náttúrulega bara að ræða þetta, það er ekki eins og þetta tæki hafi alveg verið sofandi. En yfirleitt hafa menn bara náð samningum, eða ég held að ég megi nú segja það, að það hafi verið algengara að leysa málin með miðlunartillögu, en nú er það eiginlega úr sögunni, eða þá með lagasetningu,“ segir Sumarliði. Vísar Sumarliði meðal annars til kjaradeilu sjómanna og útvegsmanna árið 2001. Þá fóru sjómenn í verkfall sem stóð yfir í sex vikur. Útvegsmenn svöruðu verkfallinu með því að boða til verkbanns á sjómenn sem voru ekki í verkfalli. Þeirri deilu lauk með aðkomu Alþingis sem samþykkti í tvígang lög til þess að stöðva verkfallið og verkbannið, fyrst til að fresta málinu og svo aftur til að ljúka deilunni fyrir fullt og allt í maí. Dagblaðið Vísir fjallaði um verkbann á undirmenn á farskipum árið 1979.Tímarit.is Fara má einnig aftur til ársins 1979 þegar yfirmenn á svokölluðum farskipum fóru í verkfall í apríl það ár. Vinnuveitendasamband Íslands svaraði með því að setja verkbann á undirmenn á sömu skipum í maí. Alþingi gaf út bráðabirgðalög í júní sem bannaði vinnustöðvun til áramóta og vísaði kjaradeilunni til kjaradóms. Verkbannstólinu hefur hins vegar lítið verið beitt undanfarin ár. „Þetta er náttúrulega allt saman frekar fordæmalítið, í seinni tíð.“ Fréttin hefur verið uppfærð með tilvísun í ummæli Sólveigar Önnu Jónsdóttir, formanns Eflingar, um að Eflingarfólk sem lendi í verkbanni, komi til þess, muni ekki fá greitt úr sjóðum Eflingar vegna verkbannsins. Kjaraviðræður 2022-23 Kjaramál Vinnumarkaður Tengdar fréttir Verði áhugavert að sjá yfirmenn útskýra „þetta viðbjóðslega framferði“ fyrir starfsfólki Formaður Eflingar segir það vera hörmulegt að horfa upp á verkbannsboðun Samtaka atvinnulífsins (SA). Hún segir engan samningsvilja vera til staðar hjá samtökunum. Henni þykir það líklegt að verkfallsboðanir sem 1.650 starfsmenn Eflingar hafa verið að greiða atkvæði um verði samþykktar. 20. febrúar 2023 12:09 Höfðar mál til að Eflingarfólk fái að kjósa um tillöguna Ólöf Helga Adolfsdóttir, ritari stjórnar Eflingar, hefur stefnt ASÍ, Samtökum atvinnulífsins og íslenska ríkinu fyrir félagsdómi til þess að fá að kjósa um miðlunartillögu ríkissáttasemjara. Hún gerir kröfu um að atkvæðagreiðslan fari fram ekki síðar en á fimmtudag. 20. febrúar 2023 10:36 Boða verkbann á félagsfólk Eflingar Atkvæðagreiðsla um boðun verkbanns á félagsfólk Eflingar hefst í dag meðal aðildarfyrirtækja Samtaka atvinnulífsins. Verði verkbannið samþykkt mega SA banna öllu félagsfólki Eflingar sem starfar eftir samningum við samtökin að mæta til vinnu og fær það þá engin laun. 20. febrúar 2023 06:10 Mest lesið Snorri sagður spúa hatri og trumpísku yfir heimsbyggðina Innlent Ekkert spurst til Sólrúnar á Spáni í nokkra daga Innlent Ók yfir á rangan helming og lést átta dögum síðar Innlent Meint hræðsla dómara ekki næg ástæða til að taka málið fyrir Innlent „Ásthildur Lóa var kjöldregin í öllum fjölmiðlum heims“ Innlent Tóku mið af viðskiptahalla en ekki tollum Erlent „Kokkurinn“ í Bandidos látinn Erlent Býst við kolsvartri skýrslu Innlent „Af hverju var það sem var sagt á fimmtudegi svikið á mánudegi?“ Innlent Funduðu aftur fram að miðnætti: „Vont að þingmenn stjórnarandstöðunnar séu móðgaðir“ Innlent Fleiri fréttir Leggur 380 milljónir í nýtt félag um samgöngur Töflurnar tuttugu þúsund falsaðar og innihéldu annað hættulegt efni Tekur við starfi þingmanns í leyfi frá borginni Veðurstofan ekki búin að afskrifa gosið með öllu Bein útsending: Evrópsk öryggis- og varnarmál í breytilegum heimi Ekkert spurst til Sólrúnar á Spáni í nokkra daga „Af hverju var það sem var sagt á fimmtudegi svikið á mánudegi?“ Rafrettur hafi langvarandi afleiðingar á lungu, heila og hjarta Trjám úr Öskjuhlíð skipað frá Hafnarfirði Býst við kolsvartri skýrslu Frumvarp um gæludýrahald skerði sjálfsögð réttindi fólks til heilsu Meint hræðsla dómara ekki næg ástæða til að taka málið fyrir „Ásthildur Lóa var kjöldregin í öllum fjölmiðlum heims“ Tollastríð Trumps hefur áhrif víða Ók yfir á rangan helming og lést átta dögum síðar Bókun 35 þokast nær afgreiðslu Sló mann með glerglasi í höfuðið á Strandgötunni Snorri sagður spúa hatri og trumpísku yfir heimsbyggðina Ákærður fyrir að áreita barn í búningsklefa Stöðug og jöfn jarðskjálftavirkni Funduðu aftur fram að miðnætti: „Vont að þingmenn stjórnarandstöðunnar séu móðgaðir“ Kvikugangur talinn ná langleiðina að flugvallarstæði Hvassahrauns Alþingi hafi átt að vera upplýst Stöðvuðu smygl á tuttugu þúsund Oxycontin-töflum Hinir handteknu alveg ótengdir Stjórnarformaður vísisjóðs nýr forseti Félagsvísindasviðs HÍ Engin virkni í sprungunni og umfangsmikil lögregluaðgerð Erlendir ferðamenn gripnir glóðvolgir Harma að upplýsingar hafi verið sendar út fyrir mistök Tveimur sleppt og þrír eftir í haldi Sjá meira
Ef kjaradeila Eflingar og Samtaka atvinnulífsins og Eflingar var í hnút fyrir og um helgi má segja að hún sé komin í rembihnút nú. Viðræður á milli deiluaðila um helgina skiluðu engum niðurstöðum. Verkföllum Eflingar verður því framhaldið og fleiri eru boðuð. Í morgun varð sú vending á deilunni að Samtök atvinnulífsins boðuðu verkbann á félagsfólk Eflingar sem starfar samkvæmt kjarasamningum á milli samtakanna og Eflingar. Atkvæðagreiðsla um slíkt verkbann hófst klukkan ellefu í dag og stendur til miðvikudags. Verði hið ótímabundna verkbann samþykkt, tekur það gildi á hádegi þann 2. mars næstkomandi. Á vef Samtaka atvinnulífsins kemur fram að hið fyrirhugaða verkbann nái til alls starfsfólks sem starfar á félagssvæði Eflingar, samkvæmt aðalkjarasamningi Samtaka atvinnulífsins og Eflingar – stéttarfélags og kjarasamningi sömu aðila vegna veitinga-, gisti-, þjónustu- og greiðasölustaða, afþreyingarfyrirtækja og hliðstæðrar starfsemi. Verði verkbannið að veruleika munu starfsmenn Eflingar sem starfa eftir umræddum kjarasamningi ekki mæta í vinnuna, fá ekki laun, engar orlofsgreiðslur og engar lífeyrisgreiðslur. Því hefur verið haldið fram að Eflingarfólk sem verkbannið bitni á muni þurfa sækja bætur í sjóði Eflingar. Sjálf hefur Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar, þó lýst því yfir í dag að svo verði ekki, þar sem Efling muni ekki „axla ábyrgð á sturlun forystumanna Samtaka atvinnulífsins“, líkt og hún orðaði það. Um framkvæmd verkbanns gilda að flestu leyti sömu sjónarmið og um framkvæmd verkfalls. Meginskyldur aðila samkvæmt ráðningarsamningi falla niður þann tíma sem verkbann varir og rakna við þegar því líkur. Vinna er ekki innt af hendi og laun eru ekki greidd. Nánar á vef ASÍ Í Bítinu á Bylgjuni í morgun sagði Halldór Benjamín Þorbergsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins að verði verkbannið samþykkt muni samtökin nýta tímann sem líður frá samþykkt þess að gildistöku verkbannsins til að útskýra nánar hver tilhögunin á verkbanninu yrði. Þar var Halldór Benjamín spurður um hvort að verkbannið myndi ná til allra meðlima Eflingar sem starfa undir umræddum kjarasamningum, sem eru um tuttugu þúsund manns. „Atkvæðagreiðslan tekur til þess en síðan að sjálfsögðu munum við útfæra þetta eftir þeim leiðum sem við teljum heppilegastar hverju sinni,“ sagði Halldór Benjamín. Verkbönn ekki algeng, sérstaklega í seinni tíð Sem fyrr segir eru verkbönn ekki mjög algeng hér á landi. Það sést til að mynda glögglega á vefnum tímarit.is, sem heldur utan um safn af dagblöðum og tímaritum á Íslandi í gegnum tíðina. Leit að orðinu verkbann skilar 2.031 niðurstöðu á árabilinu 1906 til 2023. Leit að orðinu verkfall skilar aftur á móti 54.121 niðurstöðu, frá árunum 1843 til 2023. „Þetta hefur verið notað, en sjaldan,“ segir Sumarliði R. Ísleifsson, sagnfræðingur sem skrifaði meðal annars sögu ASÍ, í stuttu samtali við Vísi í morgun. Hann hafði þá nýtt tímann í morgun til að kanna stuttlega sögu vinnubanns á Íslandi, viðbúinn því að fá símtöl frá fréttamönnum um sögu verkbanna. „Það má finna einhver dæmi um stærri verkbönn en almennt má segja um þetta að þetta er bara fátítt,“ segir Sumarliði. Úr Morgunblaðinu í maí 2001, eftir að Alþingi samþykkti lög á harða kjaradeilu skómanna og útvegsmanna. Sjómenn fóru í verkfall og útvegsmenn beittu verkbanni.Tímarit.is Stutt yfirferð á tímarit.is leiðir í ljós að nokkur umræða hafi verið um beitingu verkbanns í gegnum tíðina. Verkbann er í rauninni öfugt verkfall, enda fjallar sama lagagreinin í lögum um stéttarfélög og vinnudeilum um verkfall og verkbann. Þá eru nokkur dæmi um að vinnudeilur sem voru komnar í þá stöðu að verkföllum og verkbönnum var beitt hafi verið leyst með lagasetningu frá Alþingi. „Stundum eru menn náttúrulega bara að ræða þetta, það er ekki eins og þetta tæki hafi alveg verið sofandi. En yfirleitt hafa menn bara náð samningum, eða ég held að ég megi nú segja það, að það hafi verið algengara að leysa málin með miðlunartillögu, en nú er það eiginlega úr sögunni, eða þá með lagasetningu,“ segir Sumarliði. Vísar Sumarliði meðal annars til kjaradeilu sjómanna og útvegsmanna árið 2001. Þá fóru sjómenn í verkfall sem stóð yfir í sex vikur. Útvegsmenn svöruðu verkfallinu með því að boða til verkbanns á sjómenn sem voru ekki í verkfalli. Þeirri deilu lauk með aðkomu Alþingis sem samþykkti í tvígang lög til þess að stöðva verkfallið og verkbannið, fyrst til að fresta málinu og svo aftur til að ljúka deilunni fyrir fullt og allt í maí. Dagblaðið Vísir fjallaði um verkbann á undirmenn á farskipum árið 1979.Tímarit.is Fara má einnig aftur til ársins 1979 þegar yfirmenn á svokölluðum farskipum fóru í verkfall í apríl það ár. Vinnuveitendasamband Íslands svaraði með því að setja verkbann á undirmenn á sömu skipum í maí. Alþingi gaf út bráðabirgðalög í júní sem bannaði vinnustöðvun til áramóta og vísaði kjaradeilunni til kjaradóms. Verkbannstólinu hefur hins vegar lítið verið beitt undanfarin ár. „Þetta er náttúrulega allt saman frekar fordæmalítið, í seinni tíð.“ Fréttin hefur verið uppfærð með tilvísun í ummæli Sólveigar Önnu Jónsdóttir, formanns Eflingar, um að Eflingarfólk sem lendi í verkbanni, komi til þess, muni ekki fá greitt úr sjóðum Eflingar vegna verkbannsins.
Um framkvæmd verkbanns gilda að flestu leyti sömu sjónarmið og um framkvæmd verkfalls. Meginskyldur aðila samkvæmt ráðningarsamningi falla niður þann tíma sem verkbann varir og rakna við þegar því líkur. Vinna er ekki innt af hendi og laun eru ekki greidd. Nánar á vef ASÍ
Kjaraviðræður 2022-23 Kjaramál Vinnumarkaður Tengdar fréttir Verði áhugavert að sjá yfirmenn útskýra „þetta viðbjóðslega framferði“ fyrir starfsfólki Formaður Eflingar segir það vera hörmulegt að horfa upp á verkbannsboðun Samtaka atvinnulífsins (SA). Hún segir engan samningsvilja vera til staðar hjá samtökunum. Henni þykir það líklegt að verkfallsboðanir sem 1.650 starfsmenn Eflingar hafa verið að greiða atkvæði um verði samþykktar. 20. febrúar 2023 12:09 Höfðar mál til að Eflingarfólk fái að kjósa um tillöguna Ólöf Helga Adolfsdóttir, ritari stjórnar Eflingar, hefur stefnt ASÍ, Samtökum atvinnulífsins og íslenska ríkinu fyrir félagsdómi til þess að fá að kjósa um miðlunartillögu ríkissáttasemjara. Hún gerir kröfu um að atkvæðagreiðslan fari fram ekki síðar en á fimmtudag. 20. febrúar 2023 10:36 Boða verkbann á félagsfólk Eflingar Atkvæðagreiðsla um boðun verkbanns á félagsfólk Eflingar hefst í dag meðal aðildarfyrirtækja Samtaka atvinnulífsins. Verði verkbannið samþykkt mega SA banna öllu félagsfólki Eflingar sem starfar eftir samningum við samtökin að mæta til vinnu og fær það þá engin laun. 20. febrúar 2023 06:10 Mest lesið Snorri sagður spúa hatri og trumpísku yfir heimsbyggðina Innlent Ekkert spurst til Sólrúnar á Spáni í nokkra daga Innlent Ók yfir á rangan helming og lést átta dögum síðar Innlent Meint hræðsla dómara ekki næg ástæða til að taka málið fyrir Innlent „Ásthildur Lóa var kjöldregin í öllum fjölmiðlum heims“ Innlent Tóku mið af viðskiptahalla en ekki tollum Erlent „Kokkurinn“ í Bandidos látinn Erlent Býst við kolsvartri skýrslu Innlent „Af hverju var það sem var sagt á fimmtudegi svikið á mánudegi?“ Innlent Funduðu aftur fram að miðnætti: „Vont að þingmenn stjórnarandstöðunnar séu móðgaðir“ Innlent Fleiri fréttir Leggur 380 milljónir í nýtt félag um samgöngur Töflurnar tuttugu þúsund falsaðar og innihéldu annað hættulegt efni Tekur við starfi þingmanns í leyfi frá borginni Veðurstofan ekki búin að afskrifa gosið með öllu Bein útsending: Evrópsk öryggis- og varnarmál í breytilegum heimi Ekkert spurst til Sólrúnar á Spáni í nokkra daga „Af hverju var það sem var sagt á fimmtudegi svikið á mánudegi?“ Rafrettur hafi langvarandi afleiðingar á lungu, heila og hjarta Trjám úr Öskjuhlíð skipað frá Hafnarfirði Býst við kolsvartri skýrslu Frumvarp um gæludýrahald skerði sjálfsögð réttindi fólks til heilsu Meint hræðsla dómara ekki næg ástæða til að taka málið fyrir „Ásthildur Lóa var kjöldregin í öllum fjölmiðlum heims“ Tollastríð Trumps hefur áhrif víða Ók yfir á rangan helming og lést átta dögum síðar Bókun 35 þokast nær afgreiðslu Sló mann með glerglasi í höfuðið á Strandgötunni Snorri sagður spúa hatri og trumpísku yfir heimsbyggðina Ákærður fyrir að áreita barn í búningsklefa Stöðug og jöfn jarðskjálftavirkni Funduðu aftur fram að miðnætti: „Vont að þingmenn stjórnarandstöðunnar séu móðgaðir“ Kvikugangur talinn ná langleiðina að flugvallarstæði Hvassahrauns Alþingi hafi átt að vera upplýst Stöðvuðu smygl á tuttugu þúsund Oxycontin-töflum Hinir handteknu alveg ótengdir Stjórnarformaður vísisjóðs nýr forseti Félagsvísindasviðs HÍ Engin virkni í sprungunni og umfangsmikil lögregluaðgerð Erlendir ferðamenn gripnir glóðvolgir Harma að upplýsingar hafi verið sendar út fyrir mistök Tveimur sleppt og þrír eftir í haldi Sjá meira
Verði áhugavert að sjá yfirmenn útskýra „þetta viðbjóðslega framferði“ fyrir starfsfólki Formaður Eflingar segir það vera hörmulegt að horfa upp á verkbannsboðun Samtaka atvinnulífsins (SA). Hún segir engan samningsvilja vera til staðar hjá samtökunum. Henni þykir það líklegt að verkfallsboðanir sem 1.650 starfsmenn Eflingar hafa verið að greiða atkvæði um verði samþykktar. 20. febrúar 2023 12:09
Höfðar mál til að Eflingarfólk fái að kjósa um tillöguna Ólöf Helga Adolfsdóttir, ritari stjórnar Eflingar, hefur stefnt ASÍ, Samtökum atvinnulífsins og íslenska ríkinu fyrir félagsdómi til þess að fá að kjósa um miðlunartillögu ríkissáttasemjara. Hún gerir kröfu um að atkvæðagreiðslan fari fram ekki síðar en á fimmtudag. 20. febrúar 2023 10:36
Boða verkbann á félagsfólk Eflingar Atkvæðagreiðsla um boðun verkbanns á félagsfólk Eflingar hefst í dag meðal aðildarfyrirtækja Samtaka atvinnulífsins. Verði verkbannið samþykkt mega SA banna öllu félagsfólki Eflingar sem starfar eftir samningum við samtökin að mæta til vinnu og fær það þá engin laun. 20. febrúar 2023 06:10