Skaðabætur vegna veikinda sem mengun í Járnblendinu orsakaði Jakob Bjarnar skrifar 18. febrúar 2023 07:01 Jónas Árnason tók eftir því, tveimur árum eftir að hann hóf störf í Járnblendinu, að hann var orðinn óvenju mæðinn. Hann hélt í fyrstu að hann væri bara ekki í nógu góðu formi en skoðun leiddi í ljós að hann var kominn með lungnasjúkdóm sem rekja mátti til vinnuaðstæðna. vísir/vilhelm Jónas Árnason hlaut nýverið bætur vegna veikinda, óafturkræfra lungnaskemmda, sem talið er að megi rekja beint til mengunar og óbærilegra vinnuaðstæðna í Járnblendinu á Grundartanga. Sumarið 2021 sagði Vísir magnaða baráttusögu Barða Halldórssonar en hann veiktist alvarlega eftir að hafa starfað hjá Elkem í Járnblendinu. Í fyrstu var ekkert vitað hvað var að Barða sem var svo veikur að hann gat ekki gengið. Eftir mikla mæðu var Barði greindur með það sem heitir æðabólgur. Nánar tiltekið sjúkdóminn granulomatosis polyangiitis (GPA), einnig nefndur Wegener's granulomatosis (WG). Óalgengt er að ungt og hraust fólk veikist af þessum sjúkdómi og því var farið í að athuga hvort aðstæður á vinnustað hefðu mögulega getað haft áhrif. Við fyrstu álitsgerð lækna vegna málsins í lok árs 2013 kom í ljós að kísilryk hefði verið í verksmiðjunni og að það væri þekkt að útsetning fyrir kísilryki eykur hættu á GPA (Granulomatosis with polyangiitis). Óafturkræfar skemmdir í lungum Í framhaldinu var gerð krafa á Elkem og Sjóvá sem þeirra tryggingafélag, um viðurkenningu á ábyrgð sem var hafnað á árinu 2015. Árið 2016 var sú niðurstaða staðfest af kærunefnd vátryggingamála. Barði hafði sem sagt fullan sigur gegn stórfyrirtækinu eftir mikla baráttu. Jónas starfaði einnig í Járnblendinu og hann segir að þeir Barði hafi veikst á svipuðum tíma. Frá Járnblendinu á Grundartanga. Ljóst er að veruleg mengun fylgir starfseminni sem þarna er.vísir/vilhelm „Já, þarna í kringum 2011. Við vorum saman á báti með þetta en ákveðið var að fara með hans mál fyrst. Þegar búið var að fá niðurstöðu í hans mál fór ég í mat hjá læknum sem mátu það þannig að minn sjúkdóm megi sannarlega rekja til mengunarinnar þar,“ segir Jónas. Sjúkdómurinn sem Jónas hefur mátt stríða við og rakinn er til óviðunandi vinnuaðstæðna, mengunar, er lungnasjúkdómur. Jónas var látinn undirgangast stranga lyfjameðferð en þegar ávinningurinn af henni hætti að skila sér var ljóst að Jónas var kominn með óafturkræfar skemmdir í lungum. Jónas var þá í kringum fertugt. Bætur sem nema 13,5 milljónum króna Jónas segir að þetta hafi lýst sér fyrst og fremst þannig að hann var orðinn afar mæðinn. „Ég starfaði þarna í fjögur ár, á árunum 2009 til 2013. Þetta kom í ljós eftir tvö ár eftir að ég hóf störf þarna,“ segir Jónas sem man ekki nákvæmlega hvenær það liggur fyrir að eitthvað alvarlegt hafi verið að. „Ég var farinn að finna fyrir því þegar ég var að ganga upp stigana að ég var óeðlilega móður. Ég kenndi í fyrstu um lélegu formi en við reglubundna heilsufarsskoðun kemur í ljós að ég þurfi að fara í ítarlegri skoðun og þá kemur þetta í ljós.“ Jónas segist hafa heyrt talað um fleiri sem eiga við veikindi að stríða vegna vinnuaðstæðna á Grundartanga en þó ekkert sem hann geti staðfest.vísir/vilhelm Jónas segist spurður hafa heyrt talað um að fleiri hafi kennt sér meins sem starfað hafa í Járnblendinu en ekkert sem hann hafi staðfest. Lögfræðingur hans hjá Fulltingi setti fram bótakröfu sem sneri að Sjóvá, sem er tryggingafélag Elkem, sem gekkst inn á að greiða bætur sem námu 13,5 milljónum. Var þá litið til fordæmisins sem mál Barða var og er. Fyrirtækið dragi lappirnar þegar úrbóta er þörf „Já, þetta er gegn Sjóvá. Svolítið eins og fyrirtækið sleppi en ég veit svo sem ekki hvort tryggingafyrirtækið geri svo endurkröfu á það. Ég veit ekki hvernig þetta virkar.“ Jónas segir að hann hafi því ekki þurft að draga mál sitt í gegnum dómskerfið til að sækja rétt sinn og megi þar þakka fordæmisgefandi dómi Barða. Jónas segir hafa verið lánsamur með vinnu, hann á nú þriðjungshlut í innréttingafyrirtæki sem heitir Brúnás og getur sinnt starfi sínu án þess að mikið reyni á lungnastarfsemina. Jónas telur að eftirliti með mengunarvörnum megi eflaust sinna betur en það sé ekki megin vandinn heldur að skilvirkni sé slæleg; þegar fyrir liggi að ekki er allt sem skyldi þá þurfi að fylgja því eftir með úrbótum. Þetta snýst um heilsu fólks og í sumum tilfellum er hún óafturkræf. Vinnumarkaður Stóriðja Umhverfismál Dómsmál Mest lesið „Það eru alltaf einhverjar árásir í þessari blokk“ Innlent Þingmaður úðaði eyrnameðali fyrir hunda í kokið á sér Innlent Sósíalistar tortími mögulega sjálfum sér Innlent Þorbjörg segir Úlfar hengja bakara fyrir smið Innlent Sérsveit handtók vopnaðan mann Innlent Kviknaði í bíl á miðjum vegi Innlent Kveður Glerártorg eftir sautján ár Innlent Umfangsmestu loftárásir frá upphafi stríðs Erlent Framtíð vararíkissaksóknara ræðst á allra næstu dögum Innlent Úr Kvennaskólanum í píparann Innlent Fleiri fréttir Tveir fluttir á slysadeild eftir bílveltu á Reykjanesbraut Fluttur á slysadeild eftir flogakast við akstur Sorgarsaga móður, forljótir varðturnar og Reynir Pétur í essinu sínu „Það eru alltaf einhverjar árásir í þessari blokk“ Stefnt að nýjum og glæsilegum miðbæ í Grundarfirði Kviknaði í bíl á miðjum vegi Framtíð vararíkissaksóknara ræðst á allra næstu dögum Þorbjörg segir Úlfar hengja bakara fyrir smið Sósíalistar tortími mögulega sjálfum sér Dómsmálaráðherra tjáir sig um ummæli Úlfars Úr Kvennaskólanum í píparann Afsögn Úlfars og afstaða Íslands til ástandsins á Gasa Sérsveit handtók vopnaðan mann Tóku á móti tveimur börnum á innan við klukkustund Steinn reistur við með eins konar blöðrum Elsti hestur landsins er 36 vetra með tennur og hófa í fínu standi Vannærð börn svelti eða verði læknanlegum sjúkdómum að bráð „Þú hakkar ekki á tóman maga“ Kveður Glerártorg eftir sautján ár Þingmaður úðaði eyrnameðali fyrir hunda í kokið á sér „Hafa ekki lyft litla fingri í máli Oscars“ Dúxinn fjarri góðu gamni Brottvísun Oscars, skortur á kvenhökkurum og hundgamall hestur Vísar ásökunum um smölun aftur til sendanda Skjálftinn reyndist 5,1 og fannst frá Skaganum að Hellu Gunnar Smári kosinn úr stjórn: Úrsagnir og uppnám á aðalfundi Sósíalistaflokksins Skiptar skoðanir á „forljótum“ varðturnum gegn vasaþjófnaði Stór skjálfti fannst vel á suður- og vesturlandi Dráttarvéladagur er á Blikastöðum í dag Beiðni Oscars hafnað: „Það bíður hans engin birta, það er enginn þarna“ Sjá meira
Sumarið 2021 sagði Vísir magnaða baráttusögu Barða Halldórssonar en hann veiktist alvarlega eftir að hafa starfað hjá Elkem í Járnblendinu. Í fyrstu var ekkert vitað hvað var að Barða sem var svo veikur að hann gat ekki gengið. Eftir mikla mæðu var Barði greindur með það sem heitir æðabólgur. Nánar tiltekið sjúkdóminn granulomatosis polyangiitis (GPA), einnig nefndur Wegener's granulomatosis (WG). Óalgengt er að ungt og hraust fólk veikist af þessum sjúkdómi og því var farið í að athuga hvort aðstæður á vinnustað hefðu mögulega getað haft áhrif. Við fyrstu álitsgerð lækna vegna málsins í lok árs 2013 kom í ljós að kísilryk hefði verið í verksmiðjunni og að það væri þekkt að útsetning fyrir kísilryki eykur hættu á GPA (Granulomatosis with polyangiitis). Óafturkræfar skemmdir í lungum Í framhaldinu var gerð krafa á Elkem og Sjóvá sem þeirra tryggingafélag, um viðurkenningu á ábyrgð sem var hafnað á árinu 2015. Árið 2016 var sú niðurstaða staðfest af kærunefnd vátryggingamála. Barði hafði sem sagt fullan sigur gegn stórfyrirtækinu eftir mikla baráttu. Jónas starfaði einnig í Járnblendinu og hann segir að þeir Barði hafi veikst á svipuðum tíma. Frá Járnblendinu á Grundartanga. Ljóst er að veruleg mengun fylgir starfseminni sem þarna er.vísir/vilhelm „Já, þarna í kringum 2011. Við vorum saman á báti með þetta en ákveðið var að fara með hans mál fyrst. Þegar búið var að fá niðurstöðu í hans mál fór ég í mat hjá læknum sem mátu það þannig að minn sjúkdóm megi sannarlega rekja til mengunarinnar þar,“ segir Jónas. Sjúkdómurinn sem Jónas hefur mátt stríða við og rakinn er til óviðunandi vinnuaðstæðna, mengunar, er lungnasjúkdómur. Jónas var látinn undirgangast stranga lyfjameðferð en þegar ávinningurinn af henni hætti að skila sér var ljóst að Jónas var kominn með óafturkræfar skemmdir í lungum. Jónas var þá í kringum fertugt. Bætur sem nema 13,5 milljónum króna Jónas segir að þetta hafi lýst sér fyrst og fremst þannig að hann var orðinn afar mæðinn. „Ég starfaði þarna í fjögur ár, á árunum 2009 til 2013. Þetta kom í ljós eftir tvö ár eftir að ég hóf störf þarna,“ segir Jónas sem man ekki nákvæmlega hvenær það liggur fyrir að eitthvað alvarlegt hafi verið að. „Ég var farinn að finna fyrir því þegar ég var að ganga upp stigana að ég var óeðlilega móður. Ég kenndi í fyrstu um lélegu formi en við reglubundna heilsufarsskoðun kemur í ljós að ég þurfi að fara í ítarlegri skoðun og þá kemur þetta í ljós.“ Jónas segist hafa heyrt talað um fleiri sem eiga við veikindi að stríða vegna vinnuaðstæðna á Grundartanga en þó ekkert sem hann geti staðfest.vísir/vilhelm Jónas segist spurður hafa heyrt talað um að fleiri hafi kennt sér meins sem starfað hafa í Járnblendinu en ekkert sem hann hafi staðfest. Lögfræðingur hans hjá Fulltingi setti fram bótakröfu sem sneri að Sjóvá, sem er tryggingafélag Elkem, sem gekkst inn á að greiða bætur sem námu 13,5 milljónum. Var þá litið til fordæmisins sem mál Barða var og er. Fyrirtækið dragi lappirnar þegar úrbóta er þörf „Já, þetta er gegn Sjóvá. Svolítið eins og fyrirtækið sleppi en ég veit svo sem ekki hvort tryggingafyrirtækið geri svo endurkröfu á það. Ég veit ekki hvernig þetta virkar.“ Jónas segir að hann hafi því ekki þurft að draga mál sitt í gegnum dómskerfið til að sækja rétt sinn og megi þar þakka fordæmisgefandi dómi Barða. Jónas segir hafa verið lánsamur með vinnu, hann á nú þriðjungshlut í innréttingafyrirtæki sem heitir Brúnás og getur sinnt starfi sínu án þess að mikið reyni á lungnastarfsemina. Jónas telur að eftirliti með mengunarvörnum megi eflaust sinna betur en það sé ekki megin vandinn heldur að skilvirkni sé slæleg; þegar fyrir liggi að ekki er allt sem skyldi þá þurfi að fylgja því eftir með úrbótum. Þetta snýst um heilsu fólks og í sumum tilfellum er hún óafturkræf.
Vinnumarkaður Stóriðja Umhverfismál Dómsmál Mest lesið „Það eru alltaf einhverjar árásir í þessari blokk“ Innlent Þingmaður úðaði eyrnameðali fyrir hunda í kokið á sér Innlent Sósíalistar tortími mögulega sjálfum sér Innlent Þorbjörg segir Úlfar hengja bakara fyrir smið Innlent Sérsveit handtók vopnaðan mann Innlent Kviknaði í bíl á miðjum vegi Innlent Kveður Glerártorg eftir sautján ár Innlent Umfangsmestu loftárásir frá upphafi stríðs Erlent Framtíð vararíkissaksóknara ræðst á allra næstu dögum Innlent Úr Kvennaskólanum í píparann Innlent Fleiri fréttir Tveir fluttir á slysadeild eftir bílveltu á Reykjanesbraut Fluttur á slysadeild eftir flogakast við akstur Sorgarsaga móður, forljótir varðturnar og Reynir Pétur í essinu sínu „Það eru alltaf einhverjar árásir í þessari blokk“ Stefnt að nýjum og glæsilegum miðbæ í Grundarfirði Kviknaði í bíl á miðjum vegi Framtíð vararíkissaksóknara ræðst á allra næstu dögum Þorbjörg segir Úlfar hengja bakara fyrir smið Sósíalistar tortími mögulega sjálfum sér Dómsmálaráðherra tjáir sig um ummæli Úlfars Úr Kvennaskólanum í píparann Afsögn Úlfars og afstaða Íslands til ástandsins á Gasa Sérsveit handtók vopnaðan mann Tóku á móti tveimur börnum á innan við klukkustund Steinn reistur við með eins konar blöðrum Elsti hestur landsins er 36 vetra með tennur og hófa í fínu standi Vannærð börn svelti eða verði læknanlegum sjúkdómum að bráð „Þú hakkar ekki á tóman maga“ Kveður Glerártorg eftir sautján ár Þingmaður úðaði eyrnameðali fyrir hunda í kokið á sér „Hafa ekki lyft litla fingri í máli Oscars“ Dúxinn fjarri góðu gamni Brottvísun Oscars, skortur á kvenhökkurum og hundgamall hestur Vísar ásökunum um smölun aftur til sendanda Skjálftinn reyndist 5,1 og fannst frá Skaganum að Hellu Gunnar Smári kosinn úr stjórn: Úrsagnir og uppnám á aðalfundi Sósíalistaflokksins Skiptar skoðanir á „forljótum“ varðturnum gegn vasaþjófnaði Stór skjálfti fannst vel á suður- og vesturlandi Dráttarvéladagur er á Blikastöðum í dag Beiðni Oscars hafnað: „Það bíður hans engin birta, það er enginn þarna“ Sjá meira