Íslendingar frá Suður-Ameríku boða til samstöðumótmæla vegna ástandsins í Síle

Hópur Íslendinga sem á rætur að rekja til Síle hefur boðað til mótmæla á morgun til að sýna Sílemönnum samstöðu, sem frá því á föstudag, hafa mótmælt vaxandi gjá ríkra og fátækra. Sebastián Piñera, forseti Síle, ávarpaði mótmælendur í gær og lofaði svokölluðum velferðarpakka í viðleitni til að lægja ófriðaröldurnar.

Blásið var til mótmæla í Santíagó, höfuðborg Síle, á föstudag eftir að stjórnvöld boðuðu umtalsverða hækkun á miðum og áskriftarkortum í neðanjarðarlestir. Hörð átök hafa geisað í landinu síðan þá en minnst fimmtán hafa látist í átökum við öryggissveitir landsins. Yfirvöld hafa þó einungis viðurkennt að bera ábyrgð á fjórum dauðsföllum.

Sjá nánar: Sílensk kona á Íslandi segir yfirstéttina hafa yfirtekið stjórnmálin

Mótmælendur segja að hækkun fargjaldanna hafi einungis verið dropinn sem fyllti mælinn. Óánægja með misskiptingu auðs hafi grasserað í landinu í áratugi. Rakel Silva er Íslendingur sem á rætur að rekja til Síle. Báðir foreldrar hennar eru þaðan auk þess sem hún bjó þar fyrir skömmu og á vini sem hafa gengið fylktu liði á götum Santíagó. Hún segir að rót vandans sé samfélagsskipulag Austustos José Pinochet, einræðisherra, frá áttunda og níunda áratugnum sem enn eimir eftir af.

Þetta hefur safnast upp með tímanum. Það er ástæðan fyrir því að krakkarnir fóru að mótmæla hækkun á lestinni, eð ametro. Þetta var dropinn sem fyllti mælinn hjá fólkinu.

Hún segir Sebastián Piñera, núverandi forseta, nýta sér lög um neyðarástand, sem hefur verið virkjað í tíu borgum, til að beita mótmælendur ofbeldi. Hátt í fimmtíu skólar og fjölmörg fyrirtæki eru lokuð og almenningssamgöngur liggja að mestu leyti niðri. Þá er einnig útgöngubann á kvöldin í höfuborginni.

„Hann er að beita þeim lögum sem sem Pinochet setti og beitir ofbeldi gegn fólki sem mótmælir. Þegar hernum var sigað á fólkið á götunum, þá varð fólk ennþá reiðara,“ segir Rakel.

Mótmælin þróuðust fljótlega í kröftug fjöldamótmæli og ekki leið á löngu þar til fréttir tóku að spyrjast út af skemmdarverkum og íkveikju.

„Ég er búin að sjá mikið um það að fólk safnar sig saman til að þrífa ákveðin svæði og gera eitthvað í þessu. Þau vilja ekki skemma. Þau vilja hafa þetta friðsöm mótmæli en það eru alltaf einhverjir skemmdarvargar sem koma. Glæpamennirnir nýta sér tækifærið til að safnast saman og skemma því engar reglur gilda í landinu núna. Stelpum hefur verið nauðgað sem hafa verið úti að mótmæla. Löggan hefur bara verið að safna stelpum saman. Það er svo hættulegt ástand úti núna því engar reglur gilda. Fólk má gera hvað sem er, bókstaflega,“ segir Rakel um ástandið.

Nýta samfélagsmiðla til að koma upplýsingum til skila

Samfélagsmiðlar hafa þýðingarmikið hlutverk í mótmælunum.



„Fólk sem ég þekki þarna úti er að láta orðið berast með því að deila upplýsingum á netinu hvort sem það er Instagram, WhatsApp og Facebook,“ segir Rakel. Fólk hafi notfært sér samfélagsmiðla til að láta vita hvað væri raunverulega í gangi á hverju svæði fyrir sig því þeim þótti alls ekki næg upplýsingagjöf hvorki í sjónvarpi né útvarpi. Fjölmörg myndskeið af harðneskjulegu lögregluofbeldi hefur farið í mikla dreifingu á samfélagsmiðlum.

Rakel vill vekja athygli á því að hópur Íslendinga sem á rætur að rekja til Síle og Suður Ameríku hafi boðað til samstöðumótmæla á Austurvelli klukkan hálf sex á morgun.

„Við viljum vekja athygli á því sem er að gerast í Suður Ameríku. Við erum búin að bjóða fjölda fólks sem kemur frá Equador, Venesúela og fleiri löndum. Við stöndum öll saman í þessu. Við erum öll frá Suður Ameríku og viljum geta hvatt hvort áfram. Þótt við séum ekki í landinu þýðir það ekki að við séum ekki þarna með þeim,“ segir Rakel um samstöðumótmælin.

 

Lofar mótmælendum félagslegum umbótum

Piñera forseti boðaði til blaðamannafundar í gær og ávarpaði mótmælendur. Hann lofaði fólkinu í landinu svokölluðum velferðarpakka til að reyna að lægja ófriðaröldurnar. Pinera hefur lofað að hækka grunnlífeyri um 20%, hækka lágmarkslaun, koma á hátekjuskatti og frysta raforkuverð svo eitthvað sé nefnt.

Mótmæli geysa þó enn og óvíst hvort félagslegar umbætur sem Piñera hefur boðað muni hafi áhrif því ljóst er að óánægjan ristir djúpt.