Guðmundar og Geirfinnsmálið: „Ríkið er nú komið í stríð við Hæstarétt“

Ragnar Aðalsteinsson, lögmaður Guðjóns Skarphéðinssonar, segir það hafa komið skjólstæðingi sínum á óvart að ríkisstjórnin skyldi hafa krafist sýknu af skaðabótakröfum Guðjóns vegna fangelsunar hans í Gerfinnsmálinu.

„Umbjóðandi minn og aðrir voru hafðir í fangelsi, gæsluvarðhaldi og síðan í afplánun árum saman. Síðan sýknar Hæstiréttur þá, þar sem það liggur ekki fyrir að þeir hafi gerst sekir um það sem er borið á þá og þá eiga þeir samkvæmt lögum og stjórnarskrá rétt á bótum,“ segir Ragnar.

Guðjón hefur krafist 1,3 milljarða í bætur eftir að Hæstiréttur sýknaði hann og aðra í málinu í fyrra. Bæturnar eru meðal annars vegna ólöglegrar frelsissviptingar og rangra dóma.

Greinargerð ríkisins í málinu var lögð fram í Héraðsdómi Reykjavíkur í gær þar sem sýknukrafan kemur fram og er þess einnig krafist að Guðjón borgi málskostnað.

Sjá einnig: Dómurinn frá 1980 hafi fullt sönnunargildi um málsatvik

Ragnar segir ríkisstjórnina hafa tekið þá afstöðu að reyna að koma í veg fyrir að þeir nái fram bótum með því að berjast upp á líf og dauða gegn réttindum þeirra fyrir dómstólum í ríkinu.

Getur verið að bótakrafan hafi verið óraunhæf?

„Hún er það að áliti ríkisins en bótakrafan styðst einungis við þann eina fordæmisdóm sem skiptir máli,“ segir Ragnar.

Þar vísaði Ragnar í dóm frá 1983 þar sem fjórir aðrir sem að málinu komu fengu bætur eftir að hafa setið saklausir í gæsluvarðhaldi.

„Ekki eins lengi að vísu. Það voru 105 dagar en ekki mörg ár,“ segir Ragnar. „Ég sem lögmaður komst ekki hjá því að benda skjólstæðingi mínum á fordæmið og hvað áttum við að miða við annað?“

Ragnar segist ekki hafa átt von á þessari niðurstöðu og sagðist hafa orðið þess var að ríkið gengi lengra í vörnum sínum gegn borgurum en aðrir aðilar í samfélaginu og svífist einskis.

„Ég hélt ekki að í þessu máli myndi ríkið ganga svo langt að krefjast sýknu og segja: „Þið eigið engan rétt á bótum. Þetta var allt ykkur að kenna. Þið beruð ábyrgð á þessu. Dómur Hæstaréttar í fyrra skiptir engu máli og við ætlum að rekja málið allt afturábak til 1974, 5 og sex og sanna sekt ykkar.“

„Það virðist vera það sem stefnt er að í þessu, þrátt fyrir sýknudóm Hæstaréttar. Ríkið er nú komið í stríð við Hæstarétt.“

Ragnar sagði ríkisstjórn ekki geta mismunað borgurum og því eigi hann von á að svipaðir dómar falli í öðrum kröfumálum.

Hann sagðist telja ríkið vera að reyna að tefja málið og reyna að koma í veg fyrir að „þetta fólk nái réttlæti innan sæmilegs tíma og er kannski að reyna að koma þessu langt inn í framtíðina og jafnvel í stjórnartíð næstu ríkisstjórnar. Þannig að þessi ríkisstjórn sé laus undan málinu.“

Ragnar sagðist sjá fram á langan málarekstur og það lægi fyrir þegar gagnaðili beiti öllum leiðum til að gera mál erfitt í stað þess að fara í kjarna þess.