Ekki ein íslensk fruma í Flórídafanganum fræga

Nafnið Magni Böðvar Þorvaldsson er liður í umfangsmikilli lygi fangans í Flórída, Johnny Wayne Johnsson; hann hefur aldrei til Íslands komið og á enga ættingja hér. Það er ekki ein íslensk fruma í líkama hans. Hann er fæddur í Flórída, af bandarísku foreldri og hefur sennilega aldrei út fyrir bandarísk landamæri komið. Johnny Wayne átti líkast til ekki einu sinni vegabréf.

Lokaþáttur Flórídafangans, sjónvarpsþáttaraðar sem áhorfendur Stöðvar 2 hafa fylgst spenntir með, bauð uppá óvænta vendingu í lokin. Kjartan Atli Kjartansson fór fyrir íslensku tökuliði og grennslaðist fyrir um afdrif Johnny Wayne Johnsson, sem afplánar nú í fangelsum í Flórídafylki, dæmdur fyrir að hafa myrt Sherry Lee Prather.

Þriðji og síðasti þáttur af Flórídafanganum var sýndur á Stöð 2 í gærkvöldi. Þeir sem eiga eftir að horfa á þættina hafa möguleika á að hætta lestri hér.

Sannarlega óvænt því hann hefur verið rækilega kynntur og samviskusamlega sem íslenskur í flestum íslenskum fjölmiðlum og erlendum einnig. Hvernig má þetta vera?

„Þetta virðist hafa undið uppá sig og orðið að einskonar sannleika, þessi lygi Johnny Wayne Johnson,“ segir Kjartan Atli.

Flestir fjölmiðlar kynntu Johnny Wayne sem íslenskan

Áhorfendur fylgdust með því þegar Buck Buchanan einkaspæjari sem hafði verið ráðinn sérstaklega af þáttagerðarmönnunum til að vera þeim innan handar kynnti niðurstöðu sína sem sneri að þjóðerni mannsins. Hann sagðist ekki vita hvort þetta teldust góðar fréttir eða slæmar?

„Fyrst þegar við komumst að þessu trúði ég ekki mínum eigin eyrum. Ég eins og aðrir hafði gengið út frá því að um Íslending væri að ræða. Við hefðum aldrei lagt út í þessa þáttagerð öðrum kosti. Við hefðum ekki einu sinni vitað af málinu.“

En, hvað segir þetta eiginlega um fjölmiðla, að fjalla um málið með þessum hætti að ótvírætt sé að maðurinn hafi verið íslenskur?

„Það er svo sem ekki mitt að dæma. Ég er meðlimur í Blaðamannafélagi Íslands. Og hef fulla samúð með þeim sem skrifuðu fréttir með þessum formerkjum. Blaðamenn eru berskjaldaðir fyrir lygi en þetta er óneitanlega sérstakt.“

Lygin vatt uppá sig

Johnny Wayne skilgreindi sig sem Íslending um árabil, í sínu nærumhverfi; sagðist vera frá Keflavík og trúði á norræna goðafræði. Sú lygi virðist hafa undið uppá sig og þegar svo málið kemur upp og um Johnny Wayne fjallað sem „Íslendinginn“ þá er sem íslenskir fjölmiðlar hafi tekið það gott og gilt án þess að athuga það neitt frekar.

„Magni Böðvar Þorvaldsson er mjög sannfærandi eða trúverðugt nafn. Við vitum ekki nákvæmlega hvaðan nafnið kemur. Í ofanálag heitir maðurinn Johnny Wayne Johnson, sem gæti hljómað eins og nafn sem brottfluttur Íslendingur gæti hæglega tekið upp. Hann er fæddur árið 1974 og sumir sem eru fæddir fyrir tiltekið ártal og með tvöfalt ríkisfang eru ekki í Þjóðskrá. Johnny gat hafa fallið í þann flokk.“

Hvað voruð þið lengi að vinna þessa þætti?

„Hluti tökuliðsins fór þrjár ferðir til Jacksonville; samtals var viðvera okkar þar á annan mánuð. Við fengum innsýn í kima bandarísks samfélags sem fólk sér alla jafna ekki.“

Kaninn sækir í kameruna

Hvað kom þér mest á óvart við gerð þáttanna fyrir utan þessa afhjúpun?

„Ég stóð í þeirri meiningu að ég þekkti bandarískt samfélag vel. Ég hef farið þangað árlega frá því ég var strákur, eiginlega alla mína tíð og hélt ég þekkti þetta býsna vel. En, komst að því að örbirgðin er jafnvel meiri en ég hafði ímyndað mér. Vilji Bandaríkjamanna til að tjá sig fyrir framan myndavél fannst mér athyglisvert fyrirbæri.“

En, er Flórídafanginn sekur?

„Hann játaði en auðvitað er bandarískt réttarkerfi þannig að menn semja oft um vægari dóm gegn játningu. Eini maðurinn sem við vitum að veit með vissu hvort hann er saklaus er Johnny Wanye Johnsson,“ segir Kjartan Atli með óræðan svip á andliti sínu.

„Þetta mál sýnir líka hvað það er sem vekur athygli þegar fréttir eru annars vegar. Ég efast um að nokkur á Íslandi hefði veitt þessu máli hina minnstu athygli ef Johnny Wayne hefði ekki verið kynntur sem íslenskur. Í Jacksonville eru yfir þúsund morð framin árlega en okkur á Íslandi þótti þetta tiltekna sakamál áhugavert. Líklega vegna þess að nærumhverfið skipti fólk mestu máli.“