Húsbændur hoppuðu á öðrum fæti í annarri buxnaskálminni Elín Margrét Böðvarsdóttir skrifar 19. janúar 2018 20:30 Ólína Kjerúlf Þorvarðardóttir. Vísir Þótt Íslendingar hafi frá fornu fari viðhaft þann sið að þreygja þorra lagðist siðurinn sennilega af um tíma að sögn þjóðfræðings. Í dag er haldið upp á bóndadaginn venju samkvæmt á fyrsta degi þorra en sitt sýnist hverjum um þorramatinn. Löngum hefur tíðkast að húsmæður geri vel við bónda sinn á bóndadaginn, til dæmis með góðum mat, enda var matur oft af skornum skammti yfir hörðustu vetrarmánuðina hér áður fyrr. Þótt enn sé haldið upp bóndadaginn virðist þó sem sumir siðir tíðkist ekki lengur. „Það voru nú ýmsir æslasiðir líka sem tengdust þorrakomunni, bóndinn átti til dæmis að hoppa á öðrum fæti í kringum húsið í annarri buxnaskálminni, þannig að það er greinilegt að menn hafa nú séð ástæðu til þess að hafa gleði og galskap, kannski til að stytta sér stundir áharðasta vetrarmánuðinum, þeir að minnsta kosti mistu ekki húmorinn á þorra,“ segir Ólína Þorvarðardóttir þjóðfræðingur í samtali við Stöð 2. Að sögn Ólínu er þorrinn gamall veðravættur sem sennilega hefur lengi verið blíðkaður. „Ég held að við höfum frá fornu fari viðhaft þennan sið en hann lagðist af um tíma og hans verður í rauninni ekkert mikið vart íheimildum fyrr en er komið fram á 19. öld,“ segir Ólína. Þá hafi aftur orðið vinsælt meðal heldri manna og stúdenta í Kaupmannahöfn að halda upp á þorra með gleðskap, mat og drykk. Veitingastaðurinn Naustið hafi svo brotið blað árið 1958 með því að bjóða upp á þorramat en síðan hafi þorrablót verið órjúfanlegur þáttur í matarmenningu Íslendinga. Mest lesið Stefnir í fámennari Þjóðhátíð: „Við tökum þetta á langhlaupinu“ Innlent Mál Péturs slökkviliðsstjóra komið á borð lögreglu Innlent Gefa upp dánarorsökina vegna „ónákvæmra og rangra frétta“ af andlátinu Erlent Erfiðara og erfiðara að lifa mannsæmandi lífi á Íslandi Innlent Fór af hjólinu skömmu áður en það brann til kaldra kola á þjóðveginum Innlent Ógnvænleg hegðun daglegt brauð: „Það er orðin raunin í þessum bransa“ Innlent Testósterónmagn kannað hjá öllum hermönnum 30 ára og eldri Erlent „Pólitísk ákvörðun“ hvort hraðinn verði 90 eða 110 Innlent Formaður Brunavarna Árnessýslu: Málið litið mjög alvarlegum augum Innlent Ráðherra með „fráleita hótun“ Innlent Fleiri fréttir Notaði dulnefni og sveik út vörur fyrir tugi milljóna „Við erum fyrst og fremst að varða leiðina heim fyrir Grindvíkinga“ Kalla inn próteinpopp „Pólitísk ákvörðun“ hvort hraðinn verði 90 eða 110 Ráðherra með „fráleita hótun“ Stærsti veðmálaviðburður sögunnar nær til ungs fólks Ógnvænleg hegðun daglegt brauð: „Það er orðin raunin í þessum bransa“ Formaður Brunavarna Árnessýslu: Málið litið mjög alvarlegum augum Einfaldur seðill flýtir ekki lokatölum Þúsundir Úkraínumanna mótmæla hrókeringum Selenskís Undirbúningur fyrir þjóðaratkvæði í fullum gangi og hækkun hámarkshraða rædd Klóraði lögreglumann og beit annan Ólafur ráðinn sveitarstjóri Skagastrandar Geri foreldra og börn að lögbrjótum Enginn framhaldsskólakennari meti stöðu nýnema mjög góða Mál Péturs slökkviliðsstjóra komið á borð lögreglu Almar nýr formaður Sambands íslenskra sveitarfélaga Dró strætóbílstjóra úr sætinu og potaði í augu hans Kalla inn Voga ídýfu vegna vanmerkts ofnæmisvalds MAST hafi farið gegn áliti fagráðs um blóðmerahald Stefnir í fámennari Þjóðhátíð: „Við tökum þetta á langhlaupinu“ Lengja opnunartíma í Salalaug Ár liðið frá því síðast gaus á Reykjanesi Jafnvel brotist inn þegar fólk er heima Erfiðara og erfiðara að lifa mannsæmandi lífi á Íslandi „Þetta snýst ekki hreinlega um bann heldur ákveðna vernd“ Fór af hjólinu skömmu áður en það brann til kaldra kola á þjóðveginum Nánast farin að reikna með hitabylgjum fyrir austan Ekki öll jafn spennt fyrir boðuðu samfélagsmiðlabanni Hefur áhyggjur af smithættu í fargufum Sjá meira
Þótt Íslendingar hafi frá fornu fari viðhaft þann sið að þreygja þorra lagðist siðurinn sennilega af um tíma að sögn þjóðfræðings. Í dag er haldið upp á bóndadaginn venju samkvæmt á fyrsta degi þorra en sitt sýnist hverjum um þorramatinn. Löngum hefur tíðkast að húsmæður geri vel við bónda sinn á bóndadaginn, til dæmis með góðum mat, enda var matur oft af skornum skammti yfir hörðustu vetrarmánuðina hér áður fyrr. Þótt enn sé haldið upp bóndadaginn virðist þó sem sumir siðir tíðkist ekki lengur. „Það voru nú ýmsir æslasiðir líka sem tengdust þorrakomunni, bóndinn átti til dæmis að hoppa á öðrum fæti í kringum húsið í annarri buxnaskálminni, þannig að það er greinilegt að menn hafa nú séð ástæðu til þess að hafa gleði og galskap, kannski til að stytta sér stundir áharðasta vetrarmánuðinum, þeir að minnsta kosti mistu ekki húmorinn á þorra,“ segir Ólína Þorvarðardóttir þjóðfræðingur í samtali við Stöð 2. Að sögn Ólínu er þorrinn gamall veðravættur sem sennilega hefur lengi verið blíðkaður. „Ég held að við höfum frá fornu fari viðhaft þennan sið en hann lagðist af um tíma og hans verður í rauninni ekkert mikið vart íheimildum fyrr en er komið fram á 19. öld,“ segir Ólína. Þá hafi aftur orðið vinsælt meðal heldri manna og stúdenta í Kaupmannahöfn að halda upp á þorra með gleðskap, mat og drykk. Veitingastaðurinn Naustið hafi svo brotið blað árið 1958 með því að bjóða upp á þorramat en síðan hafi þorrablót verið órjúfanlegur þáttur í matarmenningu Íslendinga.
Mest lesið Stefnir í fámennari Þjóðhátíð: „Við tökum þetta á langhlaupinu“ Innlent Mál Péturs slökkviliðsstjóra komið á borð lögreglu Innlent Gefa upp dánarorsökina vegna „ónákvæmra og rangra frétta“ af andlátinu Erlent Erfiðara og erfiðara að lifa mannsæmandi lífi á Íslandi Innlent Fór af hjólinu skömmu áður en það brann til kaldra kola á þjóðveginum Innlent Ógnvænleg hegðun daglegt brauð: „Það er orðin raunin í þessum bransa“ Innlent Testósterónmagn kannað hjá öllum hermönnum 30 ára og eldri Erlent „Pólitísk ákvörðun“ hvort hraðinn verði 90 eða 110 Innlent Formaður Brunavarna Árnessýslu: Málið litið mjög alvarlegum augum Innlent Ráðherra með „fráleita hótun“ Innlent Fleiri fréttir Notaði dulnefni og sveik út vörur fyrir tugi milljóna „Við erum fyrst og fremst að varða leiðina heim fyrir Grindvíkinga“ Kalla inn próteinpopp „Pólitísk ákvörðun“ hvort hraðinn verði 90 eða 110 Ráðherra með „fráleita hótun“ Stærsti veðmálaviðburður sögunnar nær til ungs fólks Ógnvænleg hegðun daglegt brauð: „Það er orðin raunin í þessum bransa“ Formaður Brunavarna Árnessýslu: Málið litið mjög alvarlegum augum Einfaldur seðill flýtir ekki lokatölum Þúsundir Úkraínumanna mótmæla hrókeringum Selenskís Undirbúningur fyrir þjóðaratkvæði í fullum gangi og hækkun hámarkshraða rædd Klóraði lögreglumann og beit annan Ólafur ráðinn sveitarstjóri Skagastrandar Geri foreldra og börn að lögbrjótum Enginn framhaldsskólakennari meti stöðu nýnema mjög góða Mál Péturs slökkviliðsstjóra komið á borð lögreglu Almar nýr formaður Sambands íslenskra sveitarfélaga Dró strætóbílstjóra úr sætinu og potaði í augu hans Kalla inn Voga ídýfu vegna vanmerkts ofnæmisvalds MAST hafi farið gegn áliti fagráðs um blóðmerahald Stefnir í fámennari Þjóðhátíð: „Við tökum þetta á langhlaupinu“ Lengja opnunartíma í Salalaug Ár liðið frá því síðast gaus á Reykjanesi Jafnvel brotist inn þegar fólk er heima Erfiðara og erfiðara að lifa mannsæmandi lífi á Íslandi „Þetta snýst ekki hreinlega um bann heldur ákveðna vernd“ Fór af hjólinu skömmu áður en það brann til kaldra kola á þjóðveginum Nánast farin að reikna með hitabylgjum fyrir austan Ekki öll jafn spennt fyrir boðuðu samfélagsmiðlabanni Hefur áhyggjur af smithættu í fargufum Sjá meira