Þakgarða og gróðurveggi í Borgartúnið

KYNNING: Anna Margrét Sigurðardóttir útskrifast með BS gráðu í umhverfisskipulagi við Landbúnaðarháskóla Íslands í sumar. Í verkefni Önnu Margrétar skoðar hún hvernig hægt er að nýta vatn sem að fellur til jarðar í borgarumhverfinu og nýta það í umhverfinu í staðinn fyrir að það fari í fráveitukerfi neðanjarðar. Hugmyndar hennar eru m.a. að koma fyrir þakgörðum, gróðurveggjum og tjörnum til að gera umhverfi Borgartúns fjölskrúðugt og aðlaðandi. 

„Verkefnið mitt fólst í því að skoða sérstaklega hvernig hægt er að nýta vatnið, sem fellur til jarðar í borgarumhverfinu, í hönnun með svokölluðum blágrænum ofanvatnslausnum. Blágrænar lausnir eða sjálfbærar ofanvatnslausnir er nýleg aðferð sem að hermir eftir hinu náttúrulega vatnsferli og hefur það markmið að nýta það vatn sem fellur til jarðar og koma því ofan í jarðveginn í stað þess að leiða það í fráveitukerfi og þaðan út í sjó. Nafnið kemur frá því að nýta vatnið „það bláa“ ofanjarðar til að auka gróður „það græna“. Ég vildi skoða hvernig hægt væri að innleiða blágrænar lausnir í borgarumhverfi til að létta á fráveitukerfum og á sama tíma skapa tækifæri til að gera vatnið sýnilegra og þannig styrkja bæði almenna upplifun á svæðinu og stuðla að líffræðilegum fjölbreytileika.

 

 

 

Anna Margrét valdi að nota Borgartúnið í verkefni sínu því þar hefur verið hröð og mikil uppbygging síðustu áratugi. Hún segir svæðið einkennast af háum byggingum umluktum mikilli umferð og bílastæðum og öðru þéttu yfirborðsefni. Í Borgartúninu er einfalt fráveitukerfi, sem þýðir að skólp og ofanvatn fer í sameiginlegar leiðslur í hreinsistöðvar og þaðan út í sjó. Í miklum rigningum eru meiri líkur á að mengað vatn komist út í sjó þar sem fráveitukerfið ræður ekki við allt vatnið.

„Mér finnst lítið um að vatn sé notað í landslagshönnun í Reykjavík og ég ákvað að skoða ofanvatnslausnir á svæði eins og í Borgartúninu, svæði sem hefur þróast í kringum bílinn og er ekkert sérstaklega aðlaðandi fyrir manneskjuna og til útivistar. Ég kom fyrir þakgörðum, gróðurveggi, settjörnum, tjörnum, gosbrunni, grassvelgi, regngarði og öðru ógegndræpu yfirborði. Saman mynduðu blágrænu lausnirnar fjölskrúðugt og fjölbreytt umhverfi með aðlaðandi svæði fyrir framan byggingarnar í staðinn fyrir bílastæði, sem er hvatinn sem þarf til að fá fólk til að ganga.“

Svíþjóð var fyrst norðurlandanna til að innleiða blágrænar ofanvatnslausnir og skoðaði Anna útfærslur á þeim sem hún studdist svo við í hönnunartillögu fyrir blágrænar lausnir í Borgartúninu. Anna lagði áherslu á að sýna hvar lausnirnar passa inn og hvernig þær gætu bætt umhverfið í Borgartúni. Hún segir að fólk sé almennt að verða meðvitaðra um hvað umhverfið getur haft mikil áhrif á þætti daglegs lífs, t.d á sjálfbærni og lýðheilsu. Í flestum sveitarfélögum eru ríkjandi stefnur um skipulag með sjálfbærni að leiðarljósi og er Anna viss um að það verði nóg af verkefnum í framtíðinni í tengslum við að styrkja það sem fyrir er í átt að sjálfbærari lifnaðarháttum.

„Ég bý vel að náminu mínu á Hvanneyri en það er mjög góð blanda af fræðilegum og skapandi verkefnum. Námið er þverfaglegt og með breiða nálgun á viðfangsefnin. Ég er núna að vinna að verkefni í tengslum við námið og það hefur verið mjög gaman að koma ferskur úr námi og sjá hvað ég hef lært á síðustu þremur árum. Hvanneyri er lítill og fallegur bær og mér fannst æðislegt að fá að upplifa að búa þar, ég fékk aldrei nóg af umhverfinu og sótti innblástur í kyrrðina og fallega náttúruna. Það er svo margt í umhverfinu við skólann sem nýtist í náminu og forréttindi hvað það er stutt í náttúruna. Það tók mig aðeins tvær mínútur að ganga í skólann, mjög gott að vera laus við allt umferðarstress. Ég bjó á Hvanneyri fyrstu tvö árin í náminu en á lokaárinu mínu keyrðum við nokkrir nemendur saman í skólann frá Reykjavík.“

Í haust stefnir Anna Margrét á að fara í starfsnám sem umhverfisskipulagsfræðingur og fá þannig að kynnast starfinu og fá reynslu sem hún ætlar að nýtist sér í áframhaldandi námi erlendis til meistaragráðu í landslagsarkitektúr.

Nám í umhverfisskipulagsfræði er góð blanda af fræðilegum fögum og skapandi verkefnum.  Það er mjög þverfaglegt og fjölbreytt þar sem lagðar eru áherslur á mismunandi hluti á hverju ári. Á fyrsta ári er lögð áhersla á garðsögu, formfræði, litafræði, jarðfræði, vistfræði, landslags- og byggingarfræði ásamt inngangi að landslagsarkitektúr. Á öðru ári er áherslan lögð á plöntunotkun, skissu- og hugmyndavinnu, líkanagerð, landslagsgreiningu og skipulagsfræði og svo á þriðja ári er lögð áhersla á mannvirki í landslagi, arkitektúr, umhverfisskipulag og lýðheilsu.

Tækifæri útskrifaðra umhverfisskipulagsfræðinga eru víða. Störf að loknu BS- námi geta verið margvísleg t.d á teiknistofum landslagsarkitekta, skipulagsfræðinga, verkfræðinga og arkitekta, störf hjá opinberum aðilum, sveitarfélögum og ráðgjafafyrirtækjum og einnig umsjón með náttúruverndar- og útivistarsvæðum.

Kennsla fer fram á Hvanneyri í Borgarfirði sem er í um klukkutíma akstursfjarlægð frá höfuðborginni.

Kynntu þér allt um umhverfisskipulagsfræði á www.umhverfisskipulag.com