Áætlun Íslands til fyrirmyndar

Fleiri komu á vegum íslenskra stjórnvalda á vorfund Alþjóðagjaldeyrissjóðsins (AGS) og Alþjóðabankans í Washington D.C. um nýliðna helgi en alla jafna koma frá stjórnvöldum annarra landa.

Yfirleitt koma ekki nema fjármálaráðherrar eða seðlabankastjórar með fylgiliði sínu til að sitja fundi. Frá Íslandi komu hins vegar bæði Steingrímur J. Sigfússon fjármálaráðherra og Árni Páll Árnason efnahags- og viðskiptaráðherra ásamt fylgdarliði. Þá kom einnig til fundanna Arnór Sighvatsson aðstoðarseðlabankastjóri og Jón Sigurgeirsson, framkvæmdastjóri skrifstofu bankastjóra Seðlabankans.

Reyndar er það svo að lönd sem eru með efnahagsáætlun í samstarfi við AGS senda yfirleitt fleiri til funda á stórfundum sjóðsins en önnur lönd, enda er umfang samstarfsins heldur meira en hjá hinum. Þá hefur orðið sú skipulagsbreyting í samstarfi Íslands og AGS að forræði samskiptanna hefur færst frá fjármálaráðuneytinu og yfir í efnahags- og viðskiptaráðuneytið.

Þá herma heimildir blaðsins að innan AGS þyki traustvekjandi að þjóðir sem eru með efnahagsáætlun í gangi í samstarfi við sjóðinn sendi fleiri til fundar en annars. Þykir það til marks um að þjóðirnar taki verkefni sitt alvarlega og vilji standa við þær áætlanir sem fram hafa verið settar um umbætur.

Enda er það svo að áætlun Íslands hjá AGS þykir afar vel heppnuð og jafnvel þannig að hún endurspegli breytt viðmót og aðferðafræði hjá sjóðnum. Á árum áður þykir sjóðurinn hafa gert mistök í stífni við að krefjast niðurskurðar hjá þjóðum í kröggum og eins með því að vilja alls ekki beita verkfærum á borð við gjaldeyrishöft. Þannig hafi ríki mátt þurfa að þola veikari gjaldmiðil en ella og niðurskurð af þeirri stærðargráðu að hamlaði vexti.

Dæmi Íslands er allt annað og kom fram í samtali blaðsins við Steingrím J. Sigfússon fjármálaráðherra þegar hann var staddur á vorfundi sjóðsins að AGS væri áhugasamt um að efnahagsáætlunin héldi áfram að ganga vel.

„Þeir líta á farsæl lok áætlunarinnar sem ákveðna skrautfjöður í hattinn hjá sér," sagði hann.

Núna fer Norðmaður fyrir kjördæmi Íslands hjá AGS, en þjóðirnar skiptast á um að veita því forystu. Þannig var Geir H. Haarde í forsvari fyrir kjördæmið árin 2001 til 2003. Á fyrsta fundi í kjördæminu á föstudag var Steingrímur beðinn að fara yfir þróun mála hjá Íslandi og segir að þeirri samantekt hafi verið afar vel tekið.

Framgangur efnahagsáætlunar Íslands hjá AGS virðist tryggur.

Á vorfundi AGS var töluvert rætt um þær breytingar sem orðið hafa á vinnubrögðum þar og vangaveltur um breytt hlutverk hans í heiminum eftir lausafjárkreppuna 2008. Enda var það svo að á fundi fulltrúa 20 helstu hagkerfa heimsins (G20) var ákveðið um helgina að sjóðurinn hefði sérstakt eftirlit með skuldastöðu og efnahagshorfum í mikilvægustu hagkerfum heimsins. Þar eru undir lönd á borð við Bretland, Þýskaland, Bandaríkin, Japan, Kína og evrusvæðið í heild.

Þá er Ísland dæmi um viðsnúning hjá sjóðnum þegar kemur að beitingu gjaldeyrishafta, en þau eru nú viðurkennt verkfæri í efnahagsstjórnun ríkja, í það minnsta tímabundið.

Sjóðurinn stendur hins vegar í mörgum erfiðum verkefnum og virðist sem erfiðleikar séu að aukast fremur en hitt í mörgum löndum, svo sem á Írlandi, í Grikklandi, Portúgal og á Spáni. Hjá sjóðnum eru því nokkrar væntingar um að hampa megi að minnsta kosti einni farsælli áætlun þar sem hlutir hafi gengið upp, en það er áætlun Íslands. Herma heimildir blaðsins því að jafnvel þótt Hollendingar eða Bretar hefðu hug á því að reyna að leggja stein í götu efnahagsáætlunar Íslands vegna framgöngu landsins í Icesave-deilunni (sem reyndar hefur ekki heyrst af) þá yrði lítil stemning fyrir því innan AGS og hjá starfsmönnum sjóðsins.