Þróunaraðstoð á villigötum 9. september 2006 05:00 Leiðir úr viðjum fátæktarWilliam Easterly, prófessor við Háskólann í New York, heldur því fram í nýrri skýrslu að ríkisstyrkt þróunaraðstoð hafi brugðist fólki í þróunarríkjunum og sé enn á villigötum. Easterly, sem starfaði í sextán ár að þróunarmálum hjá Alþjóðabankanum, hefur bent á, að á árunum 1970-1994 hefðu 22 Afríkuríki samtals eytt um 24 þúsund milljörðum íslenskra króna í opinbera fjárfestingu, og fengið aðra þrettán þúsund milljarða í þróunaraðstoð, án þess að tekist hefði að losa íbúana úr gildru fátæktar. Skýrsla Easterly er hluti ársskýrslu um efnahagslegt frelsi þjóða, sem RSE gaf út hér á landi á fimmtudag. Þar er sýnt fram á, að efnahagslegt frelsi sé miklu áhrifaríkara í baráttu við fátækt heldur en opinberir styrkir. Skv. skýrslunni má sjá að hjá frjálsustu þjóðunum eru lífslíkur mestar, ungbarnadauði sjaldgæfastur, fæst börn á vinnumarkaði og aðgangur að hreinu vatni útbreiddastur. Tekjur á mann eru þar hæstar, líka þegar borin eru saman kjör fátækustu íbúa hverrar þjóðar, og atvinnuleysi er minnst. Pólitísk réttindi eru tryggust hjá frjálsum þjóðum og spilling minnst. Fólk sem býr við ófrelsi, þar sem opinber miðstýring er mest, nýtur minnstra lífsgæða, nánast sama hvar borið er niður. Easterly leggur til að í stað þess að hámenntaðir sérfræðingar alþjóðastofnana semji áætlanir um hvernig koma eigi fólki úr fátækt með miðstýrðum aðgerðum, opinberum styrkjum, fjárfestingum og skýrslugerð, þurfi að reyna að frelsa fólkið frá miðstýringunni. Koma á eignarréttarskipulagi og afnema höft á viðskipti. Þannig að heimafólk geti sjálft átt samskipti við aðra á frjálsum markaði með eignir sínar og kunnáttu. Tilraunastarfsemi á frjálsum markaði leiði yfirleitt til þess að fólk leiti í framleiðslustarfsemi sem skili arði, en forðist þá sem geri það ekki, svo auðlindir og framleiðsluþættir flytjast þangað og nýtast þar sem hagkvæmnin er mest. Við þessar aðstæður vænkast hagur fólks, kröfur um lífsgæði aukast og samfélög þróast. Í miðstýrðum áætlunarbúskap þar sem opinberu fjármagni er dælt í opinber verkefni verður öfug þróun. Þann lærdóm mátti reyndar draga af efnahagsþróun á 20. öld. En samt eru ótrúlega margir sem enn trúa því, að fái nógu margir embættismenn nógu mikið fjármagn, geti þeir bjargað heiminum. Þeir hafa lítið lært.Höfundur er framkvæmdastjóri RSE, Rannsóknarmiðstöðvar um samfélags- og efnahagsmál. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðanir Skoðun Mest lesið Hinseginfræðsla á ekki heima í leik- og grunnskólum Hlynur Áskelson,Baldur Borgþórsson,Sigfús Aðalsteinsson Skoðun Stríðandi viðhorf Sjálfstæðismanna til tjáningarfrelsis Ágúst Elí Ásgeirsson Skoðun Málfrelsi, meiðyrði og mútugreiðslur Hjörvar Sigurðsson Skoðun Offramboð af raforku, ekki orkuskortur Guðmundur Hörður Guðmundsson Skoðun Klíkur, kunningsskapur og brostið traust á Nesinu Páll Kári Pálsson Skoðun Gestalisti elítunnar Óðinn Freyr Baldursson Skoðun Baðlónabullið - stjórnvöld hlaupast undan ábyrgð Pétur Óskarsson Skoðun Á Landskjörstjórn að gera athugasemdir við spurninguna? Erna Bjarnadóttir Skoðun Hér er fúsk, um fúsk, frá fúski til fúsks Benedikta Guðrún Svavarsdóttir Skoðun Traust fæst ekki með orðum einum saman – Verkalýðsfélög eru fyrirmyndir Bergþóra Haralds Eiðsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Óseðjandi útvistunarblæti Samfylkingar og Vinstrisins (2/3) Orð Vinstrisins á móti verkum Guðröður Atli Jónsson skrifar Skoðun Mútur eða séríslensk aðför? María Lilja Ingveldar Þrastardóttir Kemp skrifar Skoðun Kæri Hitler frændi Þorvaldur Logason skrifar Skoðun Forvarnir eru fjárfesting – ekki sparnaður Ellý Tómasdóttir skrifar Skoðun Traust fæst ekki með orðum einum saman – Verkalýðsfélög eru fyrirmyndir Bergþóra Haralds Eiðsdóttir skrifar Skoðun Óskað eftir aðhaldi á frasahlið ríkisstjórnarinnar Gísli Stefánsson skrifar Skoðun Hjólum í þetta Óli Örn Eiríksson skrifar Skoðun Baðlónabullið - stjórnvöld hlaupast undan ábyrgð Pétur Óskarsson skrifar Skoðun Hinseginfræðsla á ekki heima í leik- og grunnskólum Hlynur Áskelson,Baldur Borgþórsson,Sigfús Aðalsteinsson skrifar Skoðun Ef þú átt rætur í Grindavík - þá getur þú haft áhrif á framtíð hennar Ásrún Helga Kristinsdóttir skrifar Skoðun Bylting í bráðaþjónustunni? Unnur Ósk Stefánsdóttir skrifar Skoðun Offramboð af raforku, ekki orkuskortur Guðmundur Hörður Guðmundsson skrifar Skoðun Stríðandi viðhorf Sjálfstæðismanna til tjáningarfrelsis Ágúst Elí Ásgeirsson skrifar Skoðun Á Landskjörstjórn að gera athugasemdir við spurninguna? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Málfrelsi, meiðyrði og mútugreiðslur Hjörvar Sigurðsson skrifar Skoðun Frá hruni til hávaxta – hvað lærðum við eiginlega? Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Skjaldborg um bílaeigendur? Jean_Rémi Chareyre skrifar Skoðun Kerfisbreytingar mega ekki bitna á börnum Steinunn Bergmann skrifar Skoðun Þeir fiska sem róa Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Gerum hlutina almennilega! Óðinn Svan Óðinsson,Geir Kristinn Aðalsteinsson skrifar Skoðun Syrtir að í sögu Hóla í Hjaltadal Hjalti Pálsson frá Hofi skrifar Skoðun Óseðjandi útvistunarblæti Samfylkingar og Vinstrisins (1/3) Guðröður Atli Jónsson skrifar Skoðun Hér er fúsk, um fúsk, frá fúski til fúsks Benedikta Guðrún Svavarsdóttir skrifar Skoðun Litla gula hænan biður Ingu Sæland um að vanda sig, fjöregg þjóðarinnar er í húfi Rakel Linda Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Amma er farin í „sveitina”… Bryndís Rut Logadóttir skrifar Skoðun Brennum bækur! Henry Alexander Henrysson skrifar Skoðun Hvað er áminningarskylda? Hrafnhildur Kristinsdóttir skrifar Skoðun Mætti vera sammála sjálfum sér Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Gestalisti elítunnar Óðinn Freyr Baldursson skrifar Skoðun Hvernig á ekki að nota gervigreind! Karl Thoroddsen skrifar Sjá meira
Leiðir úr viðjum fátæktarWilliam Easterly, prófessor við Háskólann í New York, heldur því fram í nýrri skýrslu að ríkisstyrkt þróunaraðstoð hafi brugðist fólki í þróunarríkjunum og sé enn á villigötum. Easterly, sem starfaði í sextán ár að þróunarmálum hjá Alþjóðabankanum, hefur bent á, að á árunum 1970-1994 hefðu 22 Afríkuríki samtals eytt um 24 þúsund milljörðum íslenskra króna í opinbera fjárfestingu, og fengið aðra þrettán þúsund milljarða í þróunaraðstoð, án þess að tekist hefði að losa íbúana úr gildru fátæktar. Skýrsla Easterly er hluti ársskýrslu um efnahagslegt frelsi þjóða, sem RSE gaf út hér á landi á fimmtudag. Þar er sýnt fram á, að efnahagslegt frelsi sé miklu áhrifaríkara í baráttu við fátækt heldur en opinberir styrkir. Skv. skýrslunni má sjá að hjá frjálsustu þjóðunum eru lífslíkur mestar, ungbarnadauði sjaldgæfastur, fæst börn á vinnumarkaði og aðgangur að hreinu vatni útbreiddastur. Tekjur á mann eru þar hæstar, líka þegar borin eru saman kjör fátækustu íbúa hverrar þjóðar, og atvinnuleysi er minnst. Pólitísk réttindi eru tryggust hjá frjálsum þjóðum og spilling minnst. Fólk sem býr við ófrelsi, þar sem opinber miðstýring er mest, nýtur minnstra lífsgæða, nánast sama hvar borið er niður. Easterly leggur til að í stað þess að hámenntaðir sérfræðingar alþjóðastofnana semji áætlanir um hvernig koma eigi fólki úr fátækt með miðstýrðum aðgerðum, opinberum styrkjum, fjárfestingum og skýrslugerð, þurfi að reyna að frelsa fólkið frá miðstýringunni. Koma á eignarréttarskipulagi og afnema höft á viðskipti. Þannig að heimafólk geti sjálft átt samskipti við aðra á frjálsum markaði með eignir sínar og kunnáttu. Tilraunastarfsemi á frjálsum markaði leiði yfirleitt til þess að fólk leiti í framleiðslustarfsemi sem skili arði, en forðist þá sem geri það ekki, svo auðlindir og framleiðsluþættir flytjast þangað og nýtast þar sem hagkvæmnin er mest. Við þessar aðstæður vænkast hagur fólks, kröfur um lífsgæði aukast og samfélög þróast. Í miðstýrðum áætlunarbúskap þar sem opinberu fjármagni er dælt í opinber verkefni verður öfug þróun. Þann lærdóm mátti reyndar draga af efnahagsþróun á 20. öld. En samt eru ótrúlega margir sem enn trúa því, að fái nógu margir embættismenn nógu mikið fjármagn, geti þeir bjargað heiminum. Þeir hafa lítið lært.Höfundur er framkvæmdastjóri RSE, Rannsóknarmiðstöðvar um samfélags- og efnahagsmál.
Hinseginfræðsla á ekki heima í leik- og grunnskólum Hlynur Áskelson,Baldur Borgþórsson,Sigfús Aðalsteinsson Skoðun
Traust fæst ekki með orðum einum saman – Verkalýðsfélög eru fyrirmyndir Bergþóra Haralds Eiðsdóttir Skoðun
Skoðun Óseðjandi útvistunarblæti Samfylkingar og Vinstrisins (2/3) Orð Vinstrisins á móti verkum Guðröður Atli Jónsson skrifar
Skoðun Traust fæst ekki með orðum einum saman – Verkalýðsfélög eru fyrirmyndir Bergþóra Haralds Eiðsdóttir skrifar
Skoðun Hinseginfræðsla á ekki heima í leik- og grunnskólum Hlynur Áskelson,Baldur Borgþórsson,Sigfús Aðalsteinsson skrifar
Skoðun Ef þú átt rætur í Grindavík - þá getur þú haft áhrif á framtíð hennar Ásrún Helga Kristinsdóttir skrifar
Skoðun Litla gula hænan biður Ingu Sæland um að vanda sig, fjöregg þjóðarinnar er í húfi Rakel Linda Kristjánsdóttir skrifar
Hinseginfræðsla á ekki heima í leik- og grunnskólum Hlynur Áskelson,Baldur Borgþórsson,Sigfús Aðalsteinsson Skoðun
Traust fæst ekki með orðum einum saman – Verkalýðsfélög eru fyrirmyndir Bergþóra Haralds Eiðsdóttir Skoðun