Hring­ekja tapreksturs í fót­boltanum

Deloitte gaf út skýrslu nýverið þar sem áhyggjum er líst yfir af heilbrigði fjármála evrópskra fótboltafélaga til lengri tíma litið. Tekjur fara hækkandi víðast hvar, þá sérstaklega hjá stærri félögum, en á sama tíma vaxa skuldir gríðarlega. Samkvæmt skýrslunni sé of mikið hugsað til skamms frekar en lengri tíma.

Þá kom fram í skýrslunni að taprekstur enskra úrvalsdeildarfélaga hafi aukist um 600 prósent frá 2023 til 2024, úr 135 milljóna taprekstri í 948 milljóna punda tap tímabilið eftir.

„Þetta er svakaleg tala. Ef ég man rétt er þetta hátt á annan hundrað milljarða króna í taprekstur.“

Þetta segir Björn Berg Gunnarsson, fjármálasérfræðingur, segir tapreksturinn ekki eiga sér stað í tómarúmi.

„Hjá mjög mörgum félögum er þetta þannig, að það er ekki verið að reka fyrirtæki, heldur er verið að reyna að ná árangri. Og til þess að ná árangri, hvort sem hann er metinn út frá stigatöflunni, að komast í Meistaradeild eða að sýnast vera stór og mikill, þá kostar það peninga,“

„Á bakvið mörg félög eru einstaklingar eða hópar sem vilja reka þetta með tapi og tilbúnir að ausa peningum í þetta. Bókhaldsreglur segja að þeir megi það ekki nema upp að vissu marki,“ segir Björn.

Þar vísar hann til reglna um fjármálalega háttvísi innan fótboltans sem eiga við um öll félög. En þau fara mörg hver nýstárlegar leiðir til að komast hjá reglunum.

„þannig að hvað gerist þegar það er vilji til þess að gefa peninga en ekki lagalegt svigrúm til þess? Þá er farið í einhverjar svona æfingar. Þetta er bara vopnakapphlaup sem mun auðvitað aldrei hætta,“ segir Björn.

Misskiptingin eykst áfram

Bilið milli stórra og minni félaga hefur aukist mjög undanfarin ár. Á meðan tekjur félaga aukast efst í pýramídanum verður reksturinn sífellt strembnari fyrir lið í neðri deildum eða lægra skrifuðum deildum í Evrópu.

Mun misskipting halda áfram að aukast?

„Það eru allar líkur á því, já. Það er allt sem bendir til þess. Að óbreyttu stefnir allt meira og meira í þessa hátt en ef það á að grípa einhvern veginn inn í, þá þarf einhver að koma með hugmyndir sem hafa ekki enn verið lagðar fram á borðið,“ segir Björn.

Endalaus eltingaleikur

Dæmi eru um félög, líkt og Chelsea undir Roman Abramovich, og PSG og Manchester City í eigu olíujöfra frá Miðausturlöndum sem hafa orðið stórlið á evrópskan mælikvarða á mettíma vegna fjárfestinga og tapreksturs eigenda þeirra.

„Í fótboltanum hefur þú getað keypt þér árangur og keypt þig fram fyrir í röðina. Og þá fara hinir að elta, af því að þeir vilja ekki bara taka því og leyfa þessum sem ætla að reka sig með tapi til að ná árangri. Þeir vilja líka reka sig með tapi og freista þess að ná árangri,“ segir Björn og bætir við:

„Þetta er verið að reyna að beisla meira og meira. Það er orðið erfiðara og erfiðara að beygja þessar reglur. En af hverju er reksturinn þá ekki að batna? Það er stóra viðfangsefnið í dag.“

Lengra viðtal var tekið við Björn sem má heyra í heild sinni í Besta sætinu og spilaranum sem fylgir. Einnig má nálgast það á öllum helstu hlaðvarpsveitum.