Segir fólki á ósamþykktum peptíðum að hætta strax Oddur Ævar Gunnarsson skrifar 4. maí 2026 12:54 Gunnar Þór Geirsson, formaður Félags íslenskra heimilislækna. Vísir/Bjarni Gunnar Þór Geirsson formaður Félags íslenskra heimilislækna segir að notkun ólöglegra peptíða geti haft óafturkræf áhrif á heilsu og hvetur þau sem nota slíkt til þess að hætta notkun þeirra hið fyrsta. Helst sé ungt fólk að spyrja lækna út í notkun slíkra efna en Gunnar segir þau sem taki ólöglega peptíða taka mikla áhættu. Þetta kom fram í Brennslunni á FM957 í morgun. Fréttir hafa borist aukinni notkun á ólöglegum peptíðum og dæmum um að fólk hafi leitað til eitrunarmiðstöðvar eftir að hafa sprautað sig með ólöglegu peptíði. Gunnar segir í Brennslunni að ungt fólk spyrjist helst fyrir um notkun peptíða. Hafi margvísleg áhrif „Líkaminn er mjög fullkominn og er með allskonar stjórnkerfi og hringrásir þar sem hann metur hvað við þurfum mikið af hverju efni hverju sinni. Og svo allt í einu ef maður sprautar einhverju inn í líkamann er maður líka að fara framhjá varnarkerfi líkamans sem er meltingakerfið og húðin,“ segir Gunnar. Hann segir að þannig geti peptíð haft áhrif á hringrásarkerfi líkamans. Óskráðir peptíðar geti valdið uppsöfnun efna og þannig geti þeir orðið sjúkdómsvaldandi. Það sé sérstaklega varhugavert að ungt fólk leiti í peptíða. „Því þetta er hópurinn sem er viðkvæmur, ég tala nú ekki um unglinga sem eru að vaxa og þroskast, þá er allt á fullu varðandi þessi hormónakerfi, líkaminn að stækka og breytast og þá er sérstaklega viðkvæmt að vera að setja einhver efni í líkamann sem geta haft áhrif á það.“ Varhugavert að taka mark á skilaboðum á samfélagsmiðlum „Þeir sem eru að auglýsa þetta á samfélagsmiðlum, þetta er engin góðgerðarstarfsemi, þeir eru ekki að gefa þetta, þeir eru að selja þetta. Ef eitthvað er of gott til að vera satt þá er það líklega ekki satt,“ segir Gunnar sem setur þetta í samhengi við að kaupa efni úti á götu. Hann hvetur fólk til að nýta almenna skynsemi. „Og hugsa vel um líkama sinn. Við getum skemmt og haft neikvæð áhrif á líkamann með því sem við setjum í hann og ég tala nú ekki um ef við sprautum í hann.“ Það er ekki búið að samþykkja þetta á Íslandi, heldurðu að það verði gert? „Eins og með lyf og allt svona sem er samþykkt þá þarf það að fara í gegnum nálarauga af rannsóknum,“ segir Gunnar. Lyf fari í gegnum ótalmargar rannsóknir og flest lyf séu ekki samþykkt. „Og hafa ekki náð að fara í gegnum allt þetta ferli. Og maður hefur heyrt að mörg af þessum peptíðum hafa jafnvel verið stöðvuð í dýratilraunum. Þannig maður veit kannski ekki um allar neikvæðu afleiðingarnar og þær geta tekið einhvern tíma að koma fram.“ Tekur tíma að jafna sig aftur Gunnar segir að lyf eins og Wegovy og Ozempic séu peptíð, peptíð gegni hlutverki í lyfjum og í jafnvægi og ferlum líkamans. Áhrif peptíða verði rannsökuð áfram. „En eins og þessi peptíð núna sem þú kaupir á svarta markaðnum, það er bara eins og ef þú myndir kaupa einhver lyf sem er ekki búið að rannsaka. Ég held að það ætti að nálgast þetta þannig, þetta er ekki hættulaust og það er margt sem við vitum ekki um þetta.“ En það er vitað að það eru einhverjir nú þegar byrjaðir á þessu og eru að nota þetta, hvað myndirðu segja við þau sem eru annars vegar að spá í því að prófa og þá sem eru hinsvegar byrjaðir að nota þetta? „Ég myndi nú segja við fólkið sem er að spá í að nota þetta: Af hverju viltu nota þetta? Það eru til einhverjar aðrar leiðir sem eru betri en að taka áhættu með efnum sem þú ert að sprauta í líkamann. Ef eitthvað er of gott til að vera satt þá er það ekki satt,“ segir Gunnar. „Og fólk sem er byrjað að nota þetta, það er bara best að hætta sem fyrst. Það eru þessir ferlar og þetta jafnvægi í líkamanum, það getur gengið til baka en eftir því sem þú notar þetta lengur þá tekur lengri tíma fyrir líkamann að ná jafnvægi. Líkaminn okkar er ótrúlega fullkominn og stjórnar þessu með nálarauga og við þurfum ekki að grípa inn í þetta. Ekki nema við séum þá orðin veik og þá er best að leita til læknis eða heilbrigðiskerfisins ef þér líður illa.“ Lyf Brennslan Heilsa Útlit Mest lesið Sérsveitin bregst við „alvarlegu atviki“ á Kársnesi Innlent Gekk blóðugur í bakarí og sagðist hafa verið skotinn Innlent Lögregluaðgerð á Laugavegi Innlent „Hamast í því að koma í veg fyrir að Miðflokkurinn komist að“ Innlent Myndskeið: Leiddur út í járnum eftir sérsveitaraðgerð á Kársnesi Innlent Meintur byssumaður 21 árs góðkunningi leyniþjónustunnar Innlent „Hvað hafa þau að fela?“ Innlent „Aulalegasti bófinn í bænum“ Innlent Ofurhljóðfrárri eldflaug skotið að Úkraínu Erlent Enn öðru flugi aflýst Innlent Fleiri fréttir „Ekki í lífshættu“ Flugáætlun Icelandair hafi fallið á álagsprófi Myndskeið: Leiddur út í járnum eftir sérsveitaraðgerð á Kársnesi Gekk blóðugur í bakarí og sagðist hafa verið skotinn Sérsveitin bregst við „alvarlegu atviki“ á Kársnesi „Hamast í því að koma í veg fyrir að Miðflokkurinn komist að“ „Hvað hafa þau að fela?“ Enn öðru flugi aflýst Lögregluaðgerð á Laugavegi Sprengisandur: Páll stýrir þéttpökkuðum þætti Meintur byssumaður 21 árs góðkunningi leyniþjónustunnar Skjálftahrina úti af Reykjanesi Maðurinn er fundinn „Aulalegasti bófinn í bænum“ Hefja formlegar viðræður og senda væna pillu í leiðinni D og B endurnýja heitin í Fjarðabyggð Tómas tjáir sig um dóminn Á sýklalyfjum í 120 daga: „Þetta er enginn brandari“ Gæti dregið til tíðinda á næstu dögum eða stundum Sérsveitarmenn flugu til Ísafjarðar vegna vopnaðs manns „Einhvers konar toppur á ísjakanum“ Tvö mál ráði úrslitum Icelandair aflýsir fimm brottförum í dag Almennur borgari veitti bílnum eftirför Óttast um framtíð dóttur sinnar þegar þau geta ekki lengur hjálpað Flúðu eftir að hafa ekið á gangandi vegfaranda Tulsi Gabbard lætur af embætti Allt veltur á því hvort handaband teljist handsal Námsbækur barnanna búnar til „löngu áður en mamma og pabbi fæddust“ „Þetta hjól er næstum alltaf tómt“ Sjá meira
Þetta kom fram í Brennslunni á FM957 í morgun. Fréttir hafa borist aukinni notkun á ólöglegum peptíðum og dæmum um að fólk hafi leitað til eitrunarmiðstöðvar eftir að hafa sprautað sig með ólöglegu peptíði. Gunnar segir í Brennslunni að ungt fólk spyrjist helst fyrir um notkun peptíða. Hafi margvísleg áhrif „Líkaminn er mjög fullkominn og er með allskonar stjórnkerfi og hringrásir þar sem hann metur hvað við þurfum mikið af hverju efni hverju sinni. Og svo allt í einu ef maður sprautar einhverju inn í líkamann er maður líka að fara framhjá varnarkerfi líkamans sem er meltingakerfið og húðin,“ segir Gunnar. Hann segir að þannig geti peptíð haft áhrif á hringrásarkerfi líkamans. Óskráðir peptíðar geti valdið uppsöfnun efna og þannig geti þeir orðið sjúkdómsvaldandi. Það sé sérstaklega varhugavert að ungt fólk leiti í peptíða. „Því þetta er hópurinn sem er viðkvæmur, ég tala nú ekki um unglinga sem eru að vaxa og þroskast, þá er allt á fullu varðandi þessi hormónakerfi, líkaminn að stækka og breytast og þá er sérstaklega viðkvæmt að vera að setja einhver efni í líkamann sem geta haft áhrif á það.“ Varhugavert að taka mark á skilaboðum á samfélagsmiðlum „Þeir sem eru að auglýsa þetta á samfélagsmiðlum, þetta er engin góðgerðarstarfsemi, þeir eru ekki að gefa þetta, þeir eru að selja þetta. Ef eitthvað er of gott til að vera satt þá er það líklega ekki satt,“ segir Gunnar sem setur þetta í samhengi við að kaupa efni úti á götu. Hann hvetur fólk til að nýta almenna skynsemi. „Og hugsa vel um líkama sinn. Við getum skemmt og haft neikvæð áhrif á líkamann með því sem við setjum í hann og ég tala nú ekki um ef við sprautum í hann.“ Það er ekki búið að samþykkja þetta á Íslandi, heldurðu að það verði gert? „Eins og með lyf og allt svona sem er samþykkt þá þarf það að fara í gegnum nálarauga af rannsóknum,“ segir Gunnar. Lyf fari í gegnum ótalmargar rannsóknir og flest lyf séu ekki samþykkt. „Og hafa ekki náð að fara í gegnum allt þetta ferli. Og maður hefur heyrt að mörg af þessum peptíðum hafa jafnvel verið stöðvuð í dýratilraunum. Þannig maður veit kannski ekki um allar neikvæðu afleiðingarnar og þær geta tekið einhvern tíma að koma fram.“ Tekur tíma að jafna sig aftur Gunnar segir að lyf eins og Wegovy og Ozempic séu peptíð, peptíð gegni hlutverki í lyfjum og í jafnvægi og ferlum líkamans. Áhrif peptíða verði rannsökuð áfram. „En eins og þessi peptíð núna sem þú kaupir á svarta markaðnum, það er bara eins og ef þú myndir kaupa einhver lyf sem er ekki búið að rannsaka. Ég held að það ætti að nálgast þetta þannig, þetta er ekki hættulaust og það er margt sem við vitum ekki um þetta.“ En það er vitað að það eru einhverjir nú þegar byrjaðir á þessu og eru að nota þetta, hvað myndirðu segja við þau sem eru annars vegar að spá í því að prófa og þá sem eru hinsvegar byrjaðir að nota þetta? „Ég myndi nú segja við fólkið sem er að spá í að nota þetta: Af hverju viltu nota þetta? Það eru til einhverjar aðrar leiðir sem eru betri en að taka áhættu með efnum sem þú ert að sprauta í líkamann. Ef eitthvað er of gott til að vera satt þá er það ekki satt,“ segir Gunnar. „Og fólk sem er byrjað að nota þetta, það er bara best að hætta sem fyrst. Það eru þessir ferlar og þetta jafnvægi í líkamanum, það getur gengið til baka en eftir því sem þú notar þetta lengur þá tekur lengri tíma fyrir líkamann að ná jafnvægi. Líkaminn okkar er ótrúlega fullkominn og stjórnar þessu með nálarauga og við þurfum ekki að grípa inn í þetta. Ekki nema við séum þá orðin veik og þá er best að leita til læknis eða heilbrigðiskerfisins ef þér líður illa.“
Lyf Brennslan Heilsa Útlit Mest lesið Sérsveitin bregst við „alvarlegu atviki“ á Kársnesi Innlent Gekk blóðugur í bakarí og sagðist hafa verið skotinn Innlent Lögregluaðgerð á Laugavegi Innlent „Hamast í því að koma í veg fyrir að Miðflokkurinn komist að“ Innlent Myndskeið: Leiddur út í járnum eftir sérsveitaraðgerð á Kársnesi Innlent Meintur byssumaður 21 árs góðkunningi leyniþjónustunnar Innlent „Hvað hafa þau að fela?“ Innlent „Aulalegasti bófinn í bænum“ Innlent Ofurhljóðfrárri eldflaug skotið að Úkraínu Erlent Enn öðru flugi aflýst Innlent Fleiri fréttir „Ekki í lífshættu“ Flugáætlun Icelandair hafi fallið á álagsprófi Myndskeið: Leiddur út í járnum eftir sérsveitaraðgerð á Kársnesi Gekk blóðugur í bakarí og sagðist hafa verið skotinn Sérsveitin bregst við „alvarlegu atviki“ á Kársnesi „Hamast í því að koma í veg fyrir að Miðflokkurinn komist að“ „Hvað hafa þau að fela?“ Enn öðru flugi aflýst Lögregluaðgerð á Laugavegi Sprengisandur: Páll stýrir þéttpökkuðum þætti Meintur byssumaður 21 árs góðkunningi leyniþjónustunnar Skjálftahrina úti af Reykjanesi Maðurinn er fundinn „Aulalegasti bófinn í bænum“ Hefja formlegar viðræður og senda væna pillu í leiðinni D og B endurnýja heitin í Fjarðabyggð Tómas tjáir sig um dóminn Á sýklalyfjum í 120 daga: „Þetta er enginn brandari“ Gæti dregið til tíðinda á næstu dögum eða stundum Sérsveitarmenn flugu til Ísafjarðar vegna vopnaðs manns „Einhvers konar toppur á ísjakanum“ Tvö mál ráði úrslitum Icelandair aflýsir fimm brottförum í dag Almennur borgari veitti bílnum eftirför Óttast um framtíð dóttur sinnar þegar þau geta ekki lengur hjálpað Flúðu eftir að hafa ekið á gangandi vegfaranda Tulsi Gabbard lætur af embætti Allt veltur á því hvort handaband teljist handsal Námsbækur barnanna búnar til „löngu áður en mamma og pabbi fæddust“ „Þetta hjól er næstum alltaf tómt“ Sjá meira