Bein út­sending: Beina sjónum að leit og björgun á norður­slóðum

Leit og björgun á norðurslóðum er í hraðri þróun vegna aukinnar umferðar, breytts öryggisumhverfis og nýrrar tækni. Sérfræðingar munu ræða getu, samhæfingu og ábyrgð auk þess hvernig Ísland og samstarfsríki geta tryggt öryggi. Til að mynda verða loftslagsbreytingar og aukið álags á viðbragðsaðila til umræðu og viðbragðsgeta við fjöldaslysum.

Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir dómsmálaráðherra verður viðstödd og ávarpar gesti.

Dagskráin í heild sinni

13:00–13:05 – Setning og kynning

Markmið málþingsins, samstarfsaðilar og dagskrá kynnt.

13:05–13:15 – Ávarp dómsmálaráðherra: Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir

Ágrip: Forgangsmál ríkisstjórnarinnar varðandi öryggi, viðbúnað, tækniframfara alþjóðlegt samstarf og hernaðarlegt mikilvægi norðurslóða. 100 ára afmæli LHG.

13:15–13:45

Þróun nýrra siglingaleiða um norðurslóðir, samkeppni stórvelda og fýsileiki og áskoranir nýrra siglingaleiða -Þorlákur Einarsson sérfræðingur skrifstofu alþjóðapólitískra málefna, utanríkisráðuneytið.

Ágrip: Loftslagsbreytingar eru að opna nýjar siglingaleiðir á norðurslóðum og færa með sér bæði tækifæri og aukna spennu, ekki síst í ljósi samstarfs Rússlands og Kína. Ávinningur og áhrif dreifast ójafnt, og óvíst er hversu hratt þessar leiðir þróast í raun. Áhættur eru áfram miklar: takmarkaður skipakostur, umhverfisslysahætta og erfið viðbragðsskilyrði á krefjandi svæði. Þetta kallar á skýra greiningu og ábyrgt alþjóðlegt samstarf um framtíð norðurslóða.

13:45–13:55 – Spurningar og svör

13:55–14:30 – Þar sem ógnir og ábyrgð mætast: Landhelgisgæslan og öryggisframtíð norðurslóða

Auðunn Friðrik Kristinsson, framkvæmdastjóri stefnumótunar, áætlanagerðar og þróunar aðgerða hjá Landhelgisgæslu Íslands

Ágrip: Fjallað verður um skipulag leitar og björgunar sem og öryggistengdra verkefna á hafinu við Ísland og norðurslóðum í breyttum heimi. Vægi öryggis- og varnartengdra verkefna hefur aukist hjá Landhelgisgæslunni sem bæði skapar óvissu en líka tækifæri til að efla öryggi almennings. Öryggis- og varnartengd verkefni Landhelgisgæslunnar eru samtvinnuð borgaralegum verkefnum hennar á sviði öryggisgæslu, leitar og björgunar. Farið er yfir þær ógnir og áskoranir sem við stöndum frammi fyrir og mögulegar lausnir.

14:30–14:40 – Fyrirspurnir og svör

14:40–14:45 – Leit og björgun á norðurslóðum, sameiginlegir þættir Íslands og Noregs – Upptaka (á ensku):

Tore Hongset, samhæfingarstjóri leit- og björgunaraðgerða hjá Sameiginlegu leitar- og björgunarstjórnstöðinni í Bodø fyrir Norður Noreg (JRCC North Norway)

14:45–15:05 – Kaffihlé

Ávörp erlendra stofnana: Fyrir fram upptekin myndbönd

15:10–15:20 – Upptaka (5-10 mín.) (á ensku):

JRCC Grænland / Sameiginlega norðurskautsstjórnin JRCC Grænland / Sameiginlega norðurskautsstjórnin- Staðfest þátttaka en upplýsingar vantar og því ekki inni í dagskrá. Mikilvægi samstarfs við Ísland í leit og björgun á norðurslóðum. Hvar getur Ísland lagt mest af mörkum? Heildarstjórnun stórra leitar- og björgunaraðgerða og GREENPOS-kerfið.

15:15–15:25 – Ávarp frá Evrópusambandinu – Upptaka (5-10 mín.) (á ensku):

Antonio Rolla: Þróun Galileo SAR fyrir aðgerðir á háum breiddargráðum

Ágrip: Leitar- og björgunarumhverfi Íslands – afskekkt landsvæði, erfið veðurskilyrði og langar vegalengdir – fellur vel að styrkleikum Galileo. Á norðurslóðum öllum eykst traust á neyðarköllum í gegnum gervihnetti eftir því sem innviðir verða gisnir og stefna ESB rammar í auknum mæli inn getu í geimnum sem nauðsynlega fyrir öryggi og seiglu á norðurslóðum.

15:25–15:55 - Háhraða farnet, gervihnettir og nettengd tæki: Nýtt öryggisnet fyrir Ísland og norðurslóðir

Hrafnkell V. Gíslason, forstjóri Fjarskiptastofu Fjarskiptastofa fer með stjórnsýslu fjarskiptamála og netöryggis á Íslandi.

Ágrip: Fjallað er um þróun fjarskipta fyrir leit og björgun, þar sem 5G og væntanlegt 6G tengjast gervihnöttum og gera farsímum kleift að hafa bein samskipti við þá. Þessi samþætting skapar nýja möguleika sem henta sérstaklega íslenskum aðstæðum og víðernum norðurslóða, ekki síst í ljósi hamfara og aukinnar alþjóðlegrar óvissu. Jafnframt er fjallað um mögulega arftaka TETRA‑kerfisins og hvaða forgangsverkefni, fjárfestingar og stefnumótandi ákvarðanir Ísland þarf að ráðast í á næstu 5–10 árum til að byggja upp öflugt björgunarkerfi.

15:55–16:05 – Spurningar og svör

16:05–16:35 - Hlutverk Slysavarnafélagsins Landsbjargar í breyttum heimi – Guðbrandur Örn Arnarsson, aðgerðasviði Slysavarnafélagsins Landsbjargar

Ágrip: Íslensku björgunarsveitirnar eru Íslendingum kunnar eftir tæplega 100 ára samfellda sögu. Hvert er hlutverk þeirra í dag við leit og björgun og hvert gæti þetta hlutverk verið í breyttum heimi? Áfallaþol og ógnir, hvaða verkefni munu björgunarsveitir taka að sér.

16:35–16:45 – Spurningar og svör

16:45–16:55 – Lokaorð

Embla Eir Oddsdóttir, framkvæmdastjóri Norðurslóðanets Íslands. 

Ágrip: Hlutverk og mikilvægi Norðurslóðanets Íslands

----------------

17:30–18:30 – Móttaka um borð í varðskipinu Þór (Akureyrarhöfn)

Móttaka um borð í varðskipinu Þór (flaggskipi Landhelgisgæslu Íslands) við Akureyrarhöfn. Boðið verður upp á kynnisferð um skipið. Áslaug Ásgeirsdóttir, rektor Háskólans á Akureyri ávarpar móttökuna og ræðir hlutverk háskólasamfélagsins í samstarfi á norðurslóðum.