„Það er öllu stjórnað með ógn þarna“

Staðan á leigubílamarkaði, brot leigubílstjóra gegn farþegum og fjöldi svika var oft í fréttum á nýliðnu ári. Meðal annars var fjallað um stöðuna við leigubílastæði við Keflavíkurflugvöll en upplýsingafulltrúi Isavia sagði í apríl að frá og með 1. maí yrði fastur starfsmaður á stæðinu á háannnatíma til að aðstoða farþega og tryggja að skilmálum flugvallarins yrði fylgt. Lokað hefði verið fyrir aðgang um hundrað leigubílstjóra að vellinum í lengri og skemmri tíma.

Enginn fullorðinn með yfirsýn á gólfinu

Það var leigubílstjórinn Friðrik Einarsson, sem titlað hefur sig „Taxý hönter“ sem vakti athygli á stöðunni við Keflavíkurflugvöll í apríl á síðasta ári í Reykjavík síðdegis á Bylgjunni. Hann sagði þá að staðan minnti á villta vestrið eftir tilkomu nýju leigubílalaganna árið 2022.

„Staðan er algjörlega óbreytt,“ segir Friðrik nú í samtali við Vísi. „Við skulum hafa það alveg á hreinu að þessi meinta gæsla sem Isavia tilkynnti að yrði þarna, þetta voru krakkar, bara strákar í bílastæðaþjónustunni sem ráða alls ekki við stöðuna þarna,“ segir Friðrik.

Friðrik ræddi stöðuna við flugvöllinn í apríl í fyrra í Reykjavík síðdegis á Bylgjunni.

Hann bætir því við að starfsmenn sjáist sjaldnast á háannatíma við stæðið líkt og Isavia hafi lofað. Vandinn sé að enginn fullorðinn starfsmaður starfi á gólfi flugstöðvarinnar og segir Friðrik augljóst að stjórnendur hafi ekki yfirsýn yfir stöðu mála við og í flugstöðinni. Vísir hefur sent Isavia fyrirspurn vegna málsins.

„Eina gæslan sem hægt er að tala um þarna eru bílstjórarnir sjálfir sem koma hvor öðrum í bann með því að filma hvor annan og senda það svo inn til Isavia. Og það er bara pínulítið brot af því sem er að gerast þarna,“ segir Friðrik.

Hann segir það hendingu hvort bílstjórar þori að tilkynna brot annarra bílstjóra. „Það fer eftir því hvað hann á marga vini á bílastæðinu. Það er öllu stjórnað með ógn þarna.“

Friðrik rifjar upp viðtal við Þórodd Bjarnason prófessor í félagsfræði við Háskóla Íslands sem birtist á Vísi í nóvember. Þá sagði Þóroddur að Isavia teldi sem svo að þess eina hlutverk væri að hámarka tekjur af samgöngum til og frá Keflavíkurflugvelli. Það væri þvert gegn eigendastefnu Isavia þar sem kveðið sé á um að félagið eigi að tryggja hagkvæmar og ódýrar samgöngur.

Friðrik segir þessa afstöðu Isavia vera orsakavald í því hvernig komið sé fyrir leigubílastæðinu.

„Það er alveg sama hvað stjórnendur eru spurðir út í, það er bara rætt um tekjustofna. Bílastæðin eru bara tekjustofn. Ákvörðunin í þessum málum eru teknar af fólki sem hefur aldrei komið út úr húsinu, fyrir utan kerrukrakkana og táningana, þá er ekkert fullorðið fólk þarna. Bara enginn. Punktur. Flugvöllurinn rúllar áfram svo lengi sem tekjurnar skila sér.“

Frumvarp um stöðvaskyldu í nefnd

Eyjólfur Ármannsson innviðaráðherra lagði í september fram frumvarp um breytingar á lögum um leigubílaakstur. Frumvarpinu er ætlað að tryggja öryggi farþega með innleiðingu stöðvarskyldu að nýju. Frumvarpið er nú til umfjöllunar umhverfis- og samgöngunefndar eftir fyrstu umræðu á þingi.

„Það er ekki búið að bregðast við þessu ástandi, ekki búið að gera neitt,“ segir Friðrik. Stöðvarskyldan var afnumin með lögum 2023 en með innleiðingu hennar að nýju yrði ekki lengur leyfilegt að reka eigin leigubifreiðastöð, það er sinn eigin leigubíl, án starfsleyfis annarrar leigubifreiðastöðvar.

Sagði ráðherra við fréttastofu í september að nauðsynlegt væri að breyta lögunum til að auka eftirlit með leigubílsstjórum. Friðrik segist hafa efasemdir um að stöðvarskylda muni fækka tilvikum þar sem leigubílstjórar rukka grunlausa ferðamenn um of háa taxta. „Ég er ekki bjartsýnn á að þetta muni breyta miklu, því miður.“