„Þetta eru báðir mjög al­var­legir at­burðir“: Eldislaxar í Hauka­dals­á og gat á sjókví í Dýra­firði

Jóhannes Sturlaugsson fiskifræðingur fór í nótt ásamt fulltrúum Íslenska náttúruverndarsjóðsins í Haukadalsá í Dalabyggð að veiða strokulaxa. Það var eftir að myndir birtust á samfélagsmiðlum af löxum sem veiðst höfðu í ánni, sem báru augljós merki þess að vera eldislaxar.

Þrír slíkir laxar veiddust í nótt og hafa sýni verið send til rannsóknar.

„Það er á vettvangi núna eftirlitsmaður til að skoða umfangið, skoða hvort fiska er þar að finna,“ sagði Guðni Magnús Eiríksson sviðsstjóri lax- og silungsveiðisviðs Fiskistofu í samtali við fréttastofu fyrr í dag. 

Vænta norsku kafaranna á mánudag

Síðdegis bárust svo fréttir frá eftirlitsmanninum, sem skoðaði veiðistaði í Haukadalsá með dróna. Hann taldi um fimmtíu eldislaxa við árósana og eftir að hafa myndað tíu af þrjátíu veiðistöðum í ánni, alla í neðri hluta árinnar, hafði hann talið um hundrað eldislaxa.

Guðni sagði svo í samtali við fréttastofu síðdegis að ef rétt reynist hafi aldrei eins margir eldislaxar fundist í einu veiðivatni á Íslandi. Beita þurfi öllum leiðum til að fanga laxana, bæði nýta krafta veiðimanna í ánni, leggja gildrur og fá kafara hingað til lands frá Noregi. Þeirra megi vænta í fyrsta lagi á mánudagsmorgun.

Líta málið grafalvarlegum augum

Tilkynning barst frá MAST klukkan fimm um að gat hafi fundist í sjókví Arctic Sea Farm í Dýrafirði og vísbendingar séu um að gatið hafi verið í kvínni í nokkurn tíma án þess að það hafi verið tilkynnt til Matvælastofnunar. Fram kemur að stofnunin líti málið alvarlegum augum og hafin sé rannsókn. Daníel Jakobsson framkvæmdastjóri Arctic Sea Farm hefur ekki svarað ítrekuðum símtölum fréttastofu í dag.

„Það er gríðarlega alvarlegur atburður að það greinist gat á kví sem hefur ekki verið tilkynnt um og að gatið hafi verið í einhvern tíma. Við erum að rannsaka málið og þurfum að fá erfðagreiningu á fiskunum sem fundust í Haukadalsá. Það þarf að staðfesta eða afsanna hvort þetta séu laxar frá Arcitc Sea Farm,“ segir Hrönn Jörundsdóttir forstjóri Matvælastofnunar. 

Bíða niðurstöðu erfðarannsóknar

Þegar risaslysaslepping varð fyrir tveimur árum síðan, þegar fjölmargir eldislaxar fundust í ám á Norðurlandi og nýta þurfti liðsinni norsku kafaranna, reyndust laxarnir koma úr kvíum Arctic Sea Farm. Veiðifélag Hrútafjarðarár og Síkár og Veiðifélag Blöndu og Svartár hafa nú stefnt bæði Arctic Sea Farm og íslenska ríkinu vegna málsins. 

Sýni úr fiskunum, sem veiddust í nótt, eru nú til erfðarannsókar. Niðurstöðurnar munu leiða í ljós hvort um eldislax sé raunverulega að ræða og þá úr hvaða kvíum þeir koma. Hrönn segir að þessum rannsóknum verði flýtt.

„Bæði það að það hafi komið gat á kví, sem hefur ekki verið tilkynnt um, og að það sé að finnast meintur eldislax í á, á Íslandi - þetta eru báðir mjög alvarlegir atburðir. Hvort þetta tengist viljum við vera alveg hundrað prósent viss um áður en við förum að tjá okkur. Atburðirnir eru nálægt hvor öðrum í tíma en við viljum vera algjörlega örugg að við séum að rekja upprunann á réttan stað.“