Heims­fræg górilla geispaði ó­vænt golunni

Enn er óvitað hvað dró Bokito til dauða en síðastliðinn sunnudag veiktist hann og missti alla matarlyst. Starfsmenn dýragarðsins svæfðu hann til að gefa honum næringu í æð en Bokito vaknaði ekki aftur eftir það. Rannsókn á dauða hans stendur nú yfir og hefur górillubúrinu verið lokað til að leyfa hinum górillunum að syrgja.

Erik Zevenbergen, forseti dýragarðsins, sagði að það væri ljóst að górillurnar væru í mikilli sorg og það sama ætti við um starfsmenn dýragarðsins. Þá sagði hann „Bokito var kærleiksríkur fjölskyldufaðir sem við munum öll sakna mjög mikið.“ 

Þess ber að geta að Bokito var eitt af þeim dýragarðsdýrum sem veiktust af Covid árið 2021 þegar faraldurinn reið yfir. Þá fann Bokito fyrir ýmsum einkennum, hósta og slappleika en var fljótur að jafna sig. Almennt ná górillur allt að 40 ára aldri í dýragörðum en Bokito var aðeins 27 ára þegar hann dó.

Réðist á aðdáenda eftir ítrekaðar ögranir hennar

Bokito varð heimsfrægur eftir að hann stökk yfir skurð sem aðskildi búr hans og gesti Biljdorp-dýragarðsins í Rotterdam árið 2007. 

Talið er tvennt hafi ögrað Bokito. Annars vegar börn sem léku sér að kasta steinum í hann og hins vegar kona sem hafði vanið komur sínar daglega í dýragarðinn til að horfa á Bokito. Konan hafði ítrekað sett lófa sína upp að gleri búrsins og horft beint í augu Bokito. Vísindamenn sem hafa rannsakað hegðun górilla halda því fram að górillur líti á beint augnsamband sem ögrun.

Eftir að Bokito stökk yfir síkið réðist hann á konuna, kastaði henni fram og til baka og beit hana fjölmörgum sinnum. Síðan fór hann inn á kaffiteríu dýragarðsins og réðist þar á tvo gesti til viðbótar áður en hann var skotinn með svæfingarpílu.

Í viðtölum við fjölmiðla eftir atvikið sagðist konan ekki vera sár út í Bokito og að hann væri enn uppáhaldið hennar. Hún sagði að þegar hún hafi sett lófa sinn upp að gleri búrsins hafi hann sett sinn lófa upp að glerinum hinu megin. Þá hafi hún brosað til hans og hann brosað til baka. 

Forseti dýragarðsins á þeim tíma, Ton Dorresteijn, var ekki sammála þessari túlkun konunnar. „Tíðir gestir, eins og hún, brosa til górillunnar og sjá hann brosa til baka. En górillur brosa aldrei,“ sagði hann í viðtali við Den Telegraf árið 2007 og bætti við „Þegar hann lyftir efri vörinni þá er það ógnun.“

Árásin leiddi til nýsköpunar og orðasmíðar

Uppákoman vakti heimsathygli og ferðaðist fólk víða að til að berja górilluna augum. Innan Hollands varð Bokito jafnframt að stjörnu og varð flótti hennar innblástur að tveimur fyrirbærum. 

Annars vegar Bokito-kíkjanna (Bokitokikjer), gleraugna sem voru hönnuð til að fólk gæti horft á dýragarðsdýr án þess að dýrin gerðu sér grein fyrir því (sjá mynd).

Hins vegar var það orðið „Bokitoproof“ sem var kosið orð ársins í Hollandi 2007 og merkir það sem er nógu sterkt til að þola árás brjálaðrar górillu. 

Mark Rutte, fyrrverandi forsætisráðherra Hollands, vísaði líka ítrekað í Bokito í deilum við Tyrki þar sem hann sagði að Bokito-hegðun dugði skammt. Það er allavega ljóst að áhrif að áhrifa Bokito gætir víða og veður hans sárt saknað.