Breivik gaf skýrslu: Segist hafa fengið 3.500 stuðningsbréf

„Ég er flokksformaður í flokknum Norræna ríkið,“ sagði norski fjöldamorðinginn og hryðjuverkamaðurinn Anders Behring Breivik fyrir rétti í morgun.

Þrjár klukkustundir hafa verið teknar frá í dagskránni þar sem Breivik er heimilt að tjá sig, en réttarhöld í máli hans gegn norska ríkinu héldu áfram í morgun. Breivik stefndi norska ríkinu fyrir mannréttindabrot fyrir að halda honum í einangrun í fangelsinu.

Breivik heilsaði að nasistasið við upphaf réttarhaldanna í gær. Dómarinn bað hann um að láta af því á næstu dögum réttarhaldanna og varð hann að ósk dómarans í morgun.

Las Mein Kampf fjórtán ára

Dómarinn hóf daginn á því að spyrja Breivik út í persónuupplýsingar hans. Greindi hann frá nafni sínu og fæðingardegi og fullyrti svo að hann hafi pólitísku hlutverki að gegna. „Ég er flokksformaður í flokknum Norræna ríkið.“

Sagðist hann hafa verið nasisti frá tólf ára aldri, en hafi kosið að koma fram sem andstæðingur „jihadista“ (kontrajihadist) til að ná til fleiri. „Ég las Mein Kampf eftir Hitler þegar ég var fjórtán ára.“

Hinn 37 ára gamli Breivik var dæmdur í tuttugu og eins árs fangelsi árið 2012 fyrir að hafa drepið 77 manns árið 2011 í sprengingu í miðborg Óslóar og með því að skjóta alla þá sem á vegi hans urðu í Útey þar sem sumarbúðir ungliðadeildar Verkamannaflokksins voru. Ólíklegt þykir að honum muni nokkurn tímann verða sleppt.

Vill koma á „arísku bræðralagi“

Breivik greindi frá því í gær að hann hafi sent mikinn fjölda bréfa til hægriöfgamanna og reynt að koma á „arísku bræðralagi“ úr fangelsinu í Skien. Réttarhöldin eru haldin í íþróttasal fangelsisins, um hundrað kílómetrum suðvestur af Ósló. Búist er við að réttarhöldin standi fram á föstudag.

Breivik segist þjást af einangrunarskaða og telur sig sæta ómannlegri og vanvirðandi meðferð. Hann heldur því fram að aðstæður hans jafnist á við pyndingar. Honum hefur verið haldið í einangrun í fimm ár og hefur hann því ekkert samneyti við aðra fanga.

Norsk yfirvöld halda því fram að fyrirkomulagið sé hugsað sem öryggisráðstöfun þar sem óttast er að aðrir fangar muni hefna fyrir hryðjuverkin sem Breivik framdi árið 2011.

„Tilgangslausar líkamsleitir“

Breivik mótmælir því að yfirvöld stöðvi sendingar bréfa hans úr fangelsinu, að hann fái fáar heimsóknir og þurfi að gangast undir það sem hann kallar óþarfar líkamsleitir. „Það hefur verið leitað á mér 885 sinnum á þeim tíma sem ég hef verið í fangelsi, og þegar liðið hefur á hefur þetta verið æ tilgangslausara. Það er erfitt að sjá rökin með þessu.“

Hann greindi frá því hvernig leitirnar fari fram. Þurfi hann að afklæðast, vera á hnjám til að öll líkamsop geti verið rannsökuð. Stundum hafi líkamsleitir verið gerðar átta sinnum á dag. „Þá sagði ég að það er allt eins gott að ég sleppi því að klæða mig og geng bara um nakinn. Þá get ég slept því að afklæðast mörgum sinnum á dag.“

Hitti móður sína

Fjöldamorðinginn greindi frá því að glerveggur skilji hann að frá öllum þeim sem heimsækja hann. „Það er bara ein manneskja sem ég hef hitt án glerveggjarins. Það er mamma mín, skömmu áður en hún lést.“

Lögmenn norska ríkisins segja að meðferðin á Breivik hafi breyst með tímanum þar sem hann megi nú laga mat og þvo þvott. „Að laga mat felst í því að ég fæ að ýta á hnappinn á eggjasuðutækinu og setja pítsu í örbylgjuofninn,“ segir Breivik.

Vill eiga bréfasamskiptum

Breivik leggur mikla áherslu á að fá að skiptast á bréfum með skoðanabræðrum sínum og systrum. „Ég hef fengið 3.500 stuðningsbréf. Allir þeirra segjast ekki vilja hitta mig, en öllum umsóknum mínum um heimsóknir hefur verið hafnað.“

Í frétt SVT segir að það séu ekki einungis hægriöfgamenn sem sendi honum bréf. „Menn verða ekki að vera nasistar. Þetta eru ekki bara hægriöfgamenn, þeir eru íhaldssamir.“

Hann segir að öll bréf sem honum berast hafi verið stöðvuð að undanförnu. „Einangrun gerir það að verkum að maður missir lífsviljann. Ég tel að það séu ekki margir sem gætu búið við þessa einangrun eins lengi og ég hef þurft að gera.“

Hætti í háskólanámi

Breivik greindi einnig frá því að hann hafi hætt fjarnámi sínu í stjórnmálafræði við Óslóarháskóla. „Sinnuleysistilfinningin hefur aukist þannig að það er nær ómögulegt að stunda nám. Lífið verður tilgangslaust þegar maður fær ekki að eiga í samskiptum.“

Hann kallaði norsk fangelsi sem þau „ómannúðlegustu á vesturlöndum“. „Ég tel að enginn verði undrandi á því að ég hafi verið pyndaður. Ég hafði ekki gert ráð fyrir neinu öðru.“