Stjórn RSÍ sögð vilja þagga óþægileg mál

Helgi Ingólfsson rithöfundur setti fram fyrirspurn til stjórnar rithöfundasambandsins þar sem hann fer fram á svör við því hvernig það megi vera að Birni Þór Vilhjálmssyni hafi verið ýtt út úr úthlutunarnefnd rithöfundasjóðs eftir aðeins eitt ár. Þetta gengur í berhögg við það þann hátt sem hafður hefur verið á, að sögn formanns stjórnar Rithöfundasambandsins (RSÍ), Kristínar Helgu Gunnarsdóttur, að nefndin endurnýjaði sig árlega með því að enginn sæti þar lengur en í þrjú ár. Frásögn Björns Þórs gæti gefið tilefni til að ætla að afskipti stjórnar RSÍ af störfum úthlutunarnefndarinnar séu meiri en eðlilegt má teljast eða fram hefur komið.

Reykfyllt bakherbergi

Málefni rithöfundasambandsins hafa verið mjög í deiglunni eftir að Vísir greindi frá því að stjórnin veldi sjálf fólk til setu í úthlutunarnefndinni, sem svo meðal annars veitir stjórnarmeðlimum sín starfslaun. Vísir greindi einnig frá því hvernig Birni Þór var ýtt út úr nefndinni eftir aðeins eitt ár. Þetta var án skýringa og gengur gegn því fyrirkomulagi sem vísað hefur verið til.

Helgi segir hvergi bóla á svörum við fyrirspurn sinni; „hvergi heyrist múkk, leyndarhjúpurinn er fullkominn og órjúfanlegur. Þarf hin ástsæla stjórn – sem í vikunni fékk veruleg hyllingaróp á facebooksíðu sinni, sem síðan hurfu fyrirvaralaust og óskiljanlega út í eterinn - ekki að svara fyrir stjórnarathafnir? Hví er hún svo þögul? Varla eru ákvarðanir hennar teknar í reykfylltum bakherbergjum? Og er ekki athyglisvert hvernig stétt, sem telur sig berjast fyrir opinni og gagnsærri umræðu, virðist telja ástandið eðlilegt eða viðunandi? Hvernig brygðist almenningur við, ef almenn stjórnvöld teldu sig hafin yfir að svara spurningum? Það væri skrítið samfélag. Nú, í sumum samfélögum má víst ekki spyrja.“

Hvað hefði Voltaire gert?

Þetta kemur fram í ítrekun Helga sem hann setur fram í pistli á FB-síðu rithöfundasambandsins sem og í Facebookhópi sem kallast Menningarátökin. Helgi telur rétt að hvessa á spurningum sínum:

„Var stjórn RSÍ beitt einhverjum utanaðkomandi þrýstingi við að skipta út manni, sem eingöngu sat eitt ár í úthlutunarnefnd, eða gerði hún það fullkomlega af eigin hvötum? Veit einhver tiltekinn hópur almennra félagsmanna innan RSÍ hvernig á því stóð að manninum var skipt út? Ef svo er, hvernig má vera að sumir almennir félagsmenn búi yfir tiltekinni leyndarvitneskju, en aðrir ekki? Á upplýsingagjöf ekki að vera almenn og lýðræðisleg? Má ganga út frá því að svona Illugaþagnir verði viðbrögð stjórnar RSÍ í framtíðinni, þegar forðast þarf óþægilegar spurningar? Og síðast en ekki síst: Hvers eða hverra hagsmunum þjónar þessi þögn? Hvers eða hverra hagsmunum þjónaði útskiptingin?“ segir Helgi og veltir fyrir sér: „Hvað hefði Voltaire gert?“

Segir svör þegar fyrirliggjandi

Gauti Kristmannsson er varamaður í stjórn og hann er til svara á Menningarátökunum. Gauti segir svör við þessum spurningum þegar fyrirliggjandi af hálfu stjórnar í yfirlýsingum frá stjórn RSÍ, en sjálfsagt sé að ítreka þau:

„Stjórn RSÍ tilnefnir skv. lögum árlega einstaklinga í úthlutunarnefnd sem síðan er skipuð af menntamálaráðherra. Það er enginn skipaður lengur en til eins árs svo það er ekki um það að ræða að einhver hafi verið rekinn. Haldinn verður félagsfundur um starfslaunin bráðlega, þegar starfshópur BÍL hefur skilað tillögum sínum um úrbætur á núverandi fyrirkomulagi, og verða allir félagar velkomnir á hann. Að öðru leyti vísast til stjórnar listamannalauna, enda starfar úthlutunarnefnd á vegum hennar en ekki RSÍ.“

Helgi Ingólfsson telur þetta undanbrögð, enginn hafi haldið því fram að lög hafi verið brotin og enginn haldið því fram að neinn hafi verið rekinn. „En miðað við verklagsreglur, sem áttu að tryggja hlutlægni, hefur því verið fylgt að meðlimir í úthlutunarnefnd hafa setið í þrjú ár í senn. Farið var á svig við þær reglur með inngripi stjórnar RSÍ, sem hefur ekki svarað einni einustu af spurningum mínum.“