Sjónlýsing í fyrsta sinn Samúel Karl Ólason skrifar 9. október 2025 11:00 Myndin fjallar um Dagbjörtu Andrésdóttur, sem fæðist með heilatengda sjónskerðingu. Heimildarmyndin Fyrir allra augum, sem fjallar um Dagbjörtu Andrésdóttur, verður sýnd í dag á alþjóðlegum sjónverndardegi. Sýningin á Rúv markar tímamót, þar sem þetta verður í fyrsta sinn sem Ríkisútvarpið sýnir efni með sjónlýsingu sem hjálpar blindum og sjónskertum að njóta myndarinnar. Dagbjört fæddist með heilatengda sjónskerðingu, eða CVI, en það vísar til skemmda á þeim hlutum heilans sem vinna úr þeim upplýsingum sem berast milli augna og heilans. Því hafa skemmdirnar mikil áhrif á það hvernig fólk skynjar og túlkar umhverfi sitt. Í nýlegu viðtali við Vísi sagði Dagbjört frá því hvernig hún hefði farið í gegnum lífið með einungis fjögurra prósenta sjón, án þess að eftir því hefði verið tekið. Hún hefur engu að síður tekist á við sjúkdóminn af mikilli þrautseigju og náð að afreka ótrúlegustu hluti þrátt fyrir ýmsar hindranir. Þegar hún var barn benti ýmislegt til þess að það væri ekki allt með felldu; hún var seinna meir greind með röskun á einhverfurófi og með CP hreyfihömlun, auk þess sem hún var greind með sjóntaugarýrnun, sjónskekkju og reikniblindu. Hún var ekki greind með CVI, af því hún þótti ekki með týpísk einkenni. Flest hennar einkenni voru tengd við hreyfihömlunina og átti hún erfitt uppdráttar í grunnskóla. „Ég var rosalega góð í öllum lesfögum, ég þurfti ekkert að hafa fyrir þeim, en þegar kom að stærðfræði og rökgreinum þá var ég bara alveg úti á túni. Það er vegna þess að heilastöðin hjá mér sem sér um bókstafi, hún er ekki sködduð. Heilastöðin sem sér um tölur er hins vegar ónýt,“ sagði Dagbjört. Myndin um Dagbjörtu er enn sem komið er eina heimildarmyndin í heiminum um CVI, samkvæmt tilkynningu frá Blindrafélaginu. Þykir það nokkuð merkilegt þar sem allt að einn af hverjum þrjátíu sé með heilatengda sjónskerðingu. Flestir viti ekki af því. Samhliða sýningunni á Rúv verður sjónlýsingin sýnd á Rúv2 og verður hún sýnd klukkan níu í kvöld. Sjá má stiklu í spilaranum hér að neðan. Bíó og sjónvarp Mest lesið Óðinn Svan hættur hjá Rúv: „Maður getur ekki verið atvinnulaus lengi“ Lífið Lokar hringnum eftir tíu ár erlendis Lífið Mari Jaersk tilkynnti kynið úti í náttúrunni Lífið Kann sjö tungumál, með fimm háskólagráður og kennir dönsku Lífið Bridgespaði seldi í Köldulind á 237 milljónir Lífið Elísa og Rasmus gengu í það heilaga Lífið Fáum loks að feta í fótspor Johns Wick Leikjavísir Úr barnaskemmtunum á klúbbinn Tónlist Að vera neitað um listamannalaun reyndist algjör frelsun Lífið „Erum bara vinir“ Lífið Fleiri fréttir Óðinn Svan hættur hjá Rúv: „Maður getur ekki verið atvinnulaus lengi“ Mari Jaersk tilkynnti kynið úti í náttúrunni Elísa og Rasmus gengu í það heilaga Bridgespaði seldi í Köldulind á 237 milljónir Kann sjö tungumál, með fimm háskólagráður og kennir dönsku Lokar hringnum eftir tíu ár erlendis Minnast Van Der Beek: „Hans verður saknað að eilífu“ „Erum bara vinir“ „Rétt „outfit“ getur bjargað deginum“ Örláti tannálfurinn Zayn aldrei ástfanginn af Gigi Pósthólfið fylltist eftir að hún auglýsti eftir kærasta í Edduverðlaunaræðunni Dr. Gunni flytur í Fljótshlíðina í faðm Helenu Söfnun til handa fjölskyldu van der Beek fer fram úr björtustu vonum Menn sem murka lífið úr öndunum á Tjörninni Bud Cort látinn eftir langvinn veikindi Margrét, Elín, Kristín og Sigrún auk Ævars Þórs fá bókmenntaverðlaun James Van Der Beek látinn Unaðsleg stemming á gotneskri forsýningu Hefur staðið eftir marin eftir mörg hundruð handabönd Mynduðu blátt P og minntust Patreks Freys Trommari The Pogues er látinn Alexandra Helga lokar Míu Vala Matt selur á Ásvallagötunni „Ég sé að hann er löngu farinn“ Frestar tónleikum heilsunnar vegna Britney selur réttinn að tónlist sinni fyrir milljarða Mínútuþögn á minningarleik um Patrek Frey Varð milljón krónum ríkari í mátunarklefa á Tenerife Yfirlýst lesbía Búið á tólf stöðum í tólf ára sambandi Sjá meira
Dagbjört fæddist með heilatengda sjónskerðingu, eða CVI, en það vísar til skemmda á þeim hlutum heilans sem vinna úr þeim upplýsingum sem berast milli augna og heilans. Því hafa skemmdirnar mikil áhrif á það hvernig fólk skynjar og túlkar umhverfi sitt. Í nýlegu viðtali við Vísi sagði Dagbjört frá því hvernig hún hefði farið í gegnum lífið með einungis fjögurra prósenta sjón, án þess að eftir því hefði verið tekið. Hún hefur engu að síður tekist á við sjúkdóminn af mikilli þrautseigju og náð að afreka ótrúlegustu hluti þrátt fyrir ýmsar hindranir. Þegar hún var barn benti ýmislegt til þess að það væri ekki allt með felldu; hún var seinna meir greind með röskun á einhverfurófi og með CP hreyfihömlun, auk þess sem hún var greind með sjóntaugarýrnun, sjónskekkju og reikniblindu. Hún var ekki greind með CVI, af því hún þótti ekki með týpísk einkenni. Flest hennar einkenni voru tengd við hreyfihömlunina og átti hún erfitt uppdráttar í grunnskóla. „Ég var rosalega góð í öllum lesfögum, ég þurfti ekkert að hafa fyrir þeim, en þegar kom að stærðfræði og rökgreinum þá var ég bara alveg úti á túni. Það er vegna þess að heilastöðin hjá mér sem sér um bókstafi, hún er ekki sködduð. Heilastöðin sem sér um tölur er hins vegar ónýt,“ sagði Dagbjört. Myndin um Dagbjörtu er enn sem komið er eina heimildarmyndin í heiminum um CVI, samkvæmt tilkynningu frá Blindrafélaginu. Þykir það nokkuð merkilegt þar sem allt að einn af hverjum þrjátíu sé með heilatengda sjónskerðingu. Flestir viti ekki af því. Samhliða sýningunni á Rúv verður sjónlýsingin sýnd á Rúv2 og verður hún sýnd klukkan níu í kvöld. Sjá má stiklu í spilaranum hér að neðan.
Bíó og sjónvarp Mest lesið Óðinn Svan hættur hjá Rúv: „Maður getur ekki verið atvinnulaus lengi“ Lífið Lokar hringnum eftir tíu ár erlendis Lífið Mari Jaersk tilkynnti kynið úti í náttúrunni Lífið Kann sjö tungumál, með fimm háskólagráður og kennir dönsku Lífið Bridgespaði seldi í Köldulind á 237 milljónir Lífið Elísa og Rasmus gengu í það heilaga Lífið Fáum loks að feta í fótspor Johns Wick Leikjavísir Úr barnaskemmtunum á klúbbinn Tónlist Að vera neitað um listamannalaun reyndist algjör frelsun Lífið „Erum bara vinir“ Lífið Fleiri fréttir Óðinn Svan hættur hjá Rúv: „Maður getur ekki verið atvinnulaus lengi“ Mari Jaersk tilkynnti kynið úti í náttúrunni Elísa og Rasmus gengu í það heilaga Bridgespaði seldi í Köldulind á 237 milljónir Kann sjö tungumál, með fimm háskólagráður og kennir dönsku Lokar hringnum eftir tíu ár erlendis Minnast Van Der Beek: „Hans verður saknað að eilífu“ „Erum bara vinir“ „Rétt „outfit“ getur bjargað deginum“ Örláti tannálfurinn Zayn aldrei ástfanginn af Gigi Pósthólfið fylltist eftir að hún auglýsti eftir kærasta í Edduverðlaunaræðunni Dr. Gunni flytur í Fljótshlíðina í faðm Helenu Söfnun til handa fjölskyldu van der Beek fer fram úr björtustu vonum Menn sem murka lífið úr öndunum á Tjörninni Bud Cort látinn eftir langvinn veikindi Margrét, Elín, Kristín og Sigrún auk Ævars Þórs fá bókmenntaverðlaun James Van Der Beek látinn Unaðsleg stemming á gotneskri forsýningu Hefur staðið eftir marin eftir mörg hundruð handabönd Mynduðu blátt P og minntust Patreks Freys Trommari The Pogues er látinn Alexandra Helga lokar Míu Vala Matt selur á Ásvallagötunni „Ég sé að hann er löngu farinn“ Frestar tónleikum heilsunnar vegna Britney selur réttinn að tónlist sinni fyrir milljarða Mínútuþögn á minningarleik um Patrek Frey Varð milljón krónum ríkari í mátunarklefa á Tenerife Yfirlýst lesbía Búið á tólf stöðum í tólf ára sambandi Sjá meira