Sjónlýsing í fyrsta sinn Samúel Karl Ólason skrifar 9. október 2025 11:00 Myndin fjallar um Dagbjörtu Andrésdóttur, sem fæðist með heilatengda sjónskerðingu. Heimildarmyndin Fyrir allra augum, sem fjallar um Dagbjörtu Andrésdóttur, verður sýnd í dag á alþjóðlegum sjónverndardegi. Sýningin á Rúv markar tímamót, þar sem þetta verður í fyrsta sinn sem Ríkisútvarpið sýnir efni með sjónlýsingu sem hjálpar blindum og sjónskertum að njóta myndarinnar. Dagbjört fæddist með heilatengda sjónskerðingu, eða CVI, en það vísar til skemmda á þeim hlutum heilans sem vinna úr þeim upplýsingum sem berast milli augna og heilans. Því hafa skemmdirnar mikil áhrif á það hvernig fólk skynjar og túlkar umhverfi sitt. Í nýlegu viðtali við Vísi sagði Dagbjört frá því hvernig hún hefði farið í gegnum lífið með einungis fjögurra prósenta sjón, án þess að eftir því hefði verið tekið. Hún hefur engu að síður tekist á við sjúkdóminn af mikilli þrautseigju og náð að afreka ótrúlegustu hluti þrátt fyrir ýmsar hindranir. Þegar hún var barn benti ýmislegt til þess að það væri ekki allt með felldu; hún var seinna meir greind með röskun á einhverfurófi og með CP hreyfihömlun, auk þess sem hún var greind með sjóntaugarýrnun, sjónskekkju og reikniblindu. Hún var ekki greind með CVI, af því hún þótti ekki með týpísk einkenni. Flest hennar einkenni voru tengd við hreyfihömlunina og átti hún erfitt uppdráttar í grunnskóla. „Ég var rosalega góð í öllum lesfögum, ég þurfti ekkert að hafa fyrir þeim, en þegar kom að stærðfræði og rökgreinum þá var ég bara alveg úti á túni. Það er vegna þess að heilastöðin hjá mér sem sér um bókstafi, hún er ekki sködduð. Heilastöðin sem sér um tölur er hins vegar ónýt,“ sagði Dagbjört. Myndin um Dagbjörtu er enn sem komið er eina heimildarmyndin í heiminum um CVI, samkvæmt tilkynningu frá Blindrafélaginu. Þykir það nokkuð merkilegt þar sem allt að einn af hverjum þrjátíu sé með heilatengda sjónskerðingu. Flestir viti ekki af því. Samhliða sýningunni á Rúv verður sjónlýsingin sýnd á Rúv2 og verður hún sýnd klukkan níu í kvöld. Sjá má stiklu í spilaranum hér að neðan. Bíó og sjónvarp Mest lesið Hver er maðurinn? Lífið Tók með sér leynihráefnið, Camembert-brennivín Lífið „Eru þær í alvöru tvíburar?“ Lífið Laufey „splittaði G-inu“ á tónleikum í Dublin Lífið „Þú ert stærsta súperstjarnan á plánetunni jörð“ Tónlist Salurinn fylltist í þrígang á fimmtíu ára afmælistónleikum Lífið Kórstjórinn sem ól upp kynslóðir Kársnesbúa: „Sönglaus skóli er hjartalaus skóli“ Lífið Dorrit segir þetta besta tímann til að fara til Abu Dhabi Lífið Gimpið í Pulp Fiction er látið Lífið Fréttatía vikunnar: Bíll, belja og Bandaríkjaforseti Lífið Fleiri fréttir Hver er maðurinn? Tók með sér leynihráefnið, Camembert-brennivín Salurinn fylltist í þrígang á fimmtíu ára afmælistónleikum Laufey „splittaði G-inu“ á tónleikum í Dublin „Eru þær í alvöru tvíburar?“ Kórstjórinn sem ól upp kynslóðir Kársnesbúa: „Sönglaus skóli er hjartalaus skóli“ Fréttatía vikunnar: Bíll, belja og Bandaríkjaforseti Gimpið í Pulp Fiction er látið Dorrit segir þetta besta tímann til að fara til Abu Dhabi Frekari skakkaföll í leikhúsunum Miðflokkskonur gera sig klárar í bátana Líklega ekki langt í fyrstu bótoxsprautuna í punginn hér á landi Þessi eru tilnefnd til Íslensku tónlistarverðlaunanna 2026 Tóti og Ósk eiga von á túrbóbarni Fimm hlutu bókmenntaverðlaun kvenna og kvára Britney Spears handtekin og í haldi yfir nótt Giftu sig eftir sex mánaða bakpokaferðalag Apinn að vaxa upp úr apabangsanum Vinsælustu sýningu leikhússins frestað vegna óvæntra meiðsla Poppstjarna notaði lag Bríetar: „Litla Bríet er að öskra núna“ Er Jón Gnarr búinn að horfa aðeins of oft á Pretty Woman? Tár eftir hverja sýningu „Til hamingju með daginn Brooklyn, við elskum þig svo mikið“ Fiskur og kjöt einnig á boðstólnum hjá Sollu Ómetanlegt að hafa sagt frá átröskuninni „Skelfileg væmni og tilfinningaklám“ eða „eitt það allra áhrifaríkasta“ Tóti fékk bílinn lánaðan frá Líf Magneudóttur Kattavinafélagið minnist dýravinarins Davíðs Verður að fara inn í nýjan áratug með stæl Sviðshöfundar blótuðu þorrann í góubyrjun Sjá meira
Dagbjört fæddist með heilatengda sjónskerðingu, eða CVI, en það vísar til skemmda á þeim hlutum heilans sem vinna úr þeim upplýsingum sem berast milli augna og heilans. Því hafa skemmdirnar mikil áhrif á það hvernig fólk skynjar og túlkar umhverfi sitt. Í nýlegu viðtali við Vísi sagði Dagbjört frá því hvernig hún hefði farið í gegnum lífið með einungis fjögurra prósenta sjón, án þess að eftir því hefði verið tekið. Hún hefur engu að síður tekist á við sjúkdóminn af mikilli þrautseigju og náð að afreka ótrúlegustu hluti þrátt fyrir ýmsar hindranir. Þegar hún var barn benti ýmislegt til þess að það væri ekki allt með felldu; hún var seinna meir greind með röskun á einhverfurófi og með CP hreyfihömlun, auk þess sem hún var greind með sjóntaugarýrnun, sjónskekkju og reikniblindu. Hún var ekki greind með CVI, af því hún þótti ekki með týpísk einkenni. Flest hennar einkenni voru tengd við hreyfihömlunina og átti hún erfitt uppdráttar í grunnskóla. „Ég var rosalega góð í öllum lesfögum, ég þurfti ekkert að hafa fyrir þeim, en þegar kom að stærðfræði og rökgreinum þá var ég bara alveg úti á túni. Það er vegna þess að heilastöðin hjá mér sem sér um bókstafi, hún er ekki sködduð. Heilastöðin sem sér um tölur er hins vegar ónýt,“ sagði Dagbjört. Myndin um Dagbjörtu er enn sem komið er eina heimildarmyndin í heiminum um CVI, samkvæmt tilkynningu frá Blindrafélaginu. Þykir það nokkuð merkilegt þar sem allt að einn af hverjum þrjátíu sé með heilatengda sjónskerðingu. Flestir viti ekki af því. Samhliða sýningunni á Rúv verður sjónlýsingin sýnd á Rúv2 og verður hún sýnd klukkan níu í kvöld. Sjá má stiklu í spilaranum hér að neðan.
Bíó og sjónvarp Mest lesið Hver er maðurinn? Lífið Tók með sér leynihráefnið, Camembert-brennivín Lífið „Eru þær í alvöru tvíburar?“ Lífið Laufey „splittaði G-inu“ á tónleikum í Dublin Lífið „Þú ert stærsta súperstjarnan á plánetunni jörð“ Tónlist Salurinn fylltist í þrígang á fimmtíu ára afmælistónleikum Lífið Kórstjórinn sem ól upp kynslóðir Kársnesbúa: „Sönglaus skóli er hjartalaus skóli“ Lífið Dorrit segir þetta besta tímann til að fara til Abu Dhabi Lífið Gimpið í Pulp Fiction er látið Lífið Fréttatía vikunnar: Bíll, belja og Bandaríkjaforseti Lífið Fleiri fréttir Hver er maðurinn? Tók með sér leynihráefnið, Camembert-brennivín Salurinn fylltist í þrígang á fimmtíu ára afmælistónleikum Laufey „splittaði G-inu“ á tónleikum í Dublin „Eru þær í alvöru tvíburar?“ Kórstjórinn sem ól upp kynslóðir Kársnesbúa: „Sönglaus skóli er hjartalaus skóli“ Fréttatía vikunnar: Bíll, belja og Bandaríkjaforseti Gimpið í Pulp Fiction er látið Dorrit segir þetta besta tímann til að fara til Abu Dhabi Frekari skakkaföll í leikhúsunum Miðflokkskonur gera sig klárar í bátana Líklega ekki langt í fyrstu bótoxsprautuna í punginn hér á landi Þessi eru tilnefnd til Íslensku tónlistarverðlaunanna 2026 Tóti og Ósk eiga von á túrbóbarni Fimm hlutu bókmenntaverðlaun kvenna og kvára Britney Spears handtekin og í haldi yfir nótt Giftu sig eftir sex mánaða bakpokaferðalag Apinn að vaxa upp úr apabangsanum Vinsælustu sýningu leikhússins frestað vegna óvæntra meiðsla Poppstjarna notaði lag Bríetar: „Litla Bríet er að öskra núna“ Er Jón Gnarr búinn að horfa aðeins of oft á Pretty Woman? Tár eftir hverja sýningu „Til hamingju með daginn Brooklyn, við elskum þig svo mikið“ Fiskur og kjöt einnig á boðstólnum hjá Sollu Ómetanlegt að hafa sagt frá átröskuninni „Skelfileg væmni og tilfinningaklám“ eða „eitt það allra áhrifaríkasta“ Tóti fékk bílinn lánaðan frá Líf Magneudóttur Kattavinafélagið minnist dýravinarins Davíðs Verður að fara inn í nýjan áratug með stæl Sviðshöfundar blótuðu þorrann í góubyrjun Sjá meira