Meira eins og að skrifa nafnið sitt aftur og aftur

Ketilhús Listasafns Akureyrar er með skemmtilegri sýningarrýmum og þar er oft að finna ólíkar og skemmtilegar sýningar. Ein slík var opnuð fyrir skömmu en þar sýnir Aníta Hirlekar textílhönnuður undir yfirskriftinni Bleikur og grænn en í hugmyndafræði hennar sameinast handverk og tískuvitund með einkennandi og skemmtilegum hætti.

Aníta segir sjálf að hún hafi haft áhuga á textílhönnun frá unga aldri og að hún hafi ekki átt áhugann langt að sækja. „Ég hef verið að vinna með höndunum síðan ég man eftir mér og er alin upp í þessu umhverfi. Mamma er textíl-listakona og afi og amma voru að vinna mikið með leður, þannig að þetta hefur alltaf verið í fjölskyldunni og hluti af lífinu. Þannig að ég ákvað að láta á þetta reyna og hef ekki litið um öxl síðan.“

Innblástur á bakhliðinni

Aníta lauk BA-námi í fatahönnun með áherslu á textílprent 2012 og MA-gráðu í textílhönnun fyrir tískufatnað frá Central Saint Martins í London 2014. Hún hefur tekið þátt í fjölda sýninga bæði á Íslandi og erlendis, m.a. á tískuvikunni í London og París, Espoo Museum of Modern Art í Finnlandi og í Hönnunarsafni Íslands. Hún hlaut Fash­ion Special Prize í International Talent Support hönnunarkeppninni á Ítalíu 2014. Fyrir tveimur árum flutti Aníta heim til Íslands og í dag rekur hún sýningarrými og verslun að Garðastræti 2, A.M. Concept Space, ásamt kollega sínum Magneu Einarsdóttur.

Aðspurð um það hvað hún sé að sýna í Ketilhúsi á Akureyri segir Aníta að það séu verk sem hún hafi unnið á tímabilinu 2014 til 2018. „Þetta er allt unnið í höndunum og allar mínar flíkur eru handsaumaðar. Innblásturinn sæki ég í rauninni í bakhliðina á gömlum útsaumsverkum, eitthvað sem flestir sem hafa fengist við þetta þekkja vel, en það er bakhliðin sem er alltaf það sem ég horfi á. Þar myndast einhver óregla og dramatík sem ég nota mikið, ásamt því að sækja mér innblástur í myndlistina með því að vera dugleg að fara á listasöfn og sýningar.“

Aníta segir að vegna þess að verkin eru öll handgerð frá a til ö hugi hún mikið að því að hvert og eitt verk, eða öllu heldur flík, sé með sínum séreinkennum. „Það eru engar tvær flíkur eins en ef þetta væri gert í vél þá væri þarna ákveðin symmetría sem ég vil í raun forðast. Þannig að ég geri svona talsvert í því að skapa flíkinni sérstöðu og sýna að hún er handgerð með því að láta kannski einhvern sérstakan lit birtast hér eða þráð þarna ef svo má segja.“

Hver flík einstök

Aníta segir að þó svo að á sýningin Bleikur og grænn sé innan veggja listasafns sé það sem hún gerir ekki hugsað sem textílverk heldur alltaf sem flíkur. „Ég hugsa allt sem ég geri út frá líkamanum og að það sé hægt að ganga í þessu. Því þó svo að þetta sé uppi á vegg þá er ég að nota létt efni og það er gott að klæðast þessum flíkum þó að þær séu kannski eilítið þungar að sjá en það er alls ekki raunin.“

Aðspurð hvort þessi samruni textíl- og fatahönnunar sé á mörkum hönnunar og myndlistar segir Aníta að það sé fín lína þarna á milli. „Í mínum huga er gildi myndlistar og hönnunar eitt og hið sama þegar það er unnið með þessum hætti.

Hver flík er sérstök og aðeins til í þessu eina eintaki og þannig mætti áfram telja. Í heimi fatahönnunar er hins vegar alltaf stutt í fjöldaframleiðsluna þar sem fólk vill fá stærðir og útfærslur en það er eitthvað sem ég get ekki gert innan þess ramma sem ég er að vinna í. Ég hef líka verið að prófa mig áfram með því að prenta á efnið en ég hef engu að síður þann háttinn á að það eru aldrei tvö eins. Þetta er meira svona eins og að skrifa nafnið sitt aftur og aftur, það verður aldrei alveg nákvæmlega eins, ekki einu sinni í tvö skipti.“

Bransi sem blómstrar

Aníta kýs að kalla sig hönnuð en ekki myndlistarkonu og hún segir að hvað varðar íslenska fatahönnun eigum við helst til langt í land til þess að komast upp að hlið til að mynda Norðurlandanna. „Það er alltaf viðskiptahliðin sem heldur aftur af okkur vegna þess að það er mikil krafa um að geta framleitt mikið og það er erfitt á litlum markaði. Sjálf reyni ég að koma með tvær línur á ári en verð að játa að það getur reynst ansi erfitt vegna þess að það tekur tíma að þróa áfram það sem maður er að fást við hverju sinni. Þannig að óneitanlega væri gott að fá aðeins meiri stuðning við viðskiptahliðina til þess að ná fram góðum vexti.“

Aníta bendir þó á að það sé vissulega margt sem er vel gert til þess að styðja við hönnun í landinu og að það megi ekki gleyma því sem vel er gert. „HönnunarMars er til að mynda gríðarlega mikilvægur. Persónulega finnst mér líka að það sé mikilvægt að hugsa um alla hönnun í heild, hvort sem það er vöruhönnun, fatahönnun eða annað, og vinna að hagsmununum út frá því. Þegar horft er á íslenska hönnun í heild þá má vel sjá að þessi bransi er blómstra.“